_id ชื่อท้องถิ่น ชื่อสามัญ (EN) ชื่อสามัญ (TH) ชื่อวิทยาศาสตร์ Genus Family สถานะชื่อ สถานะชื่อไทย IUCN Red List สภาพนิเวศ ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ Author URL การใช้ประโยชน์ การขยายพันธุ์ 1 กะจิ๊บ (หมู่ที่ 3) Okra, Ladies' fingers กระเจี๊ยบมอญ Abelmoschus esculentus (L.) Moench Abelmoschus Malvaceae Accepted "" "" กระเจี๊ยบเขียวต้องการอุณหภูมิสูงกว่า 20 องศาเซลเซียส ในการเจริญเติบโตอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการงอกของเมล็ด คือ 30-35 องศาเซลเซียส ถ้าเจริญเติบโตในสภาพอุณหภูมิสูงเกินไปจะมีการออกดอกช้า ในการออกดอกพบว่าเกี่ยวข้องกับความยาวของช่วงวันด้วย ส่วนใหญ่พบว่าต้องการช่วงวันสั้นที่สุดคือ 12 ชั่วโมง 30 นาที แต่บางสายพันธุ์พบว่าความยาวช่วงวันไม่มีผลต่อการออกดอก กระเจี๊ยบเขียวเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีธาตุอาหารสูงมีการระบายน้ำได้ดี กระเจี๊ยบมอญเป็นพืชล้มลุกอายุปีเดียว สูงถึง ๒.๕ ม. ใบเดี่ยว เรียงเวียนรอบกิ่ง หยักเว้า ๓ – ๗ พู ดอกเดี่ยว ออกจากซอกใบ สีเหลืองอ่อน กลางดอก สีม่วงดำ ผลรูปทรงกระบอก ปลายแหลม มีขนอ่อนปกคลุม ยาว ๕ – ๑๕ ซม. ภายในมีเมล็ดสีขาวจำนวนมาก ออกดอกตลอดปี หนังสือ ๘๙ พรรณพืชวิถีพอเพียง "http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2841 https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-2/vegetables/28.html" ยอดใช้ต้มทำแกง, ลวกจิ้มน้ำพริก, ผลใช้ทำน้ำกระเจี๊ยบ เพาะเมล็ด 2 หะเนียง "" คะเนียง ชะเนียง เนียง Archidendron jiringa (Jack) I.C.Nielsen Archidendron Leguminosae Accepted "" "" ป่าดิบ ป่าเบญจพรรณบริเวณหุบเขาลาดชัน คะเนียงเป็นไม้ต้นไม่ผลัดใบขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูงประมาณ15 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลมใหญ่แน่นทึบ คลุมลำต้นไว้เป็นส่วนใหญ่ เปลือก เรียบสีเทาหรือน้ำตาลอ่อนปนเทา ใบเป็นช่อแบบขนนกสองชั้น ก้านช่อยาว 1.5-8 ซม. ที่ปลายก้านช่อมีช่อใบแขนงด้านข้าง 1 คู่ ติดตรงกันข้ามช่อใบแขนงยาว 8-29 ซม. แต่ละช่อมีใบย่อย 2-4 คู่ ขึ้นตรงกันข้าม ใบย่อยรูปมนแกมรูปขอบขนาน ขนาดแตกต่างกัน กว้าง 3-9 ซม.ยาว 3-20 ซม. ปลายใบเรียวแหลมฐานใบมนและเบี้ยวเล็กน้อย แผ่นใบเกลี้ยงไม่ มีขน ดอก สีขาว ขนาดเล็กจำนวน 3-6 ดอก ออกบนช่อกลมเล็กๆ ซึ่งแตกแขนงมาจากช่อใหญ่ ยาว 7-18 ซม. ช่อดอกโปร่งออกตามง่ามใบของใบแก่ที่หลุดร่วงไปแล้วกลีบรองกลีบดอกเล็กมาก มี 5 กลีบ โคนกลีบติดกัน กลีบดอกมี 5 กลีบ ผลแบนยาว รูปบรรทัด มีส่วนคอดเว้าระหว่างเมล็ด กว้างประมาณ 3-5 ซม.ตัวฝักบิดเวียนเป็นเกลียวไปทางเดียวกัน ผิวสีน้ำตาลคล้ำหรือสีน้ำตาลอมม่วง ฝักแก่ผนังจะแตกอ้าออก ผนังหนาคล้ายแผ่นหนัง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม "http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2244 " ยอดกินเป็นเครื่องเคียง ผลสดกินเป็นผลไม้ เพาะเมล็ด 3 น้อมต้อ Golden shower, Indian laburnum, Pudding-pine tree คูน Cassia fistula L. Cassia Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป LC 2018 พบในป่าผลัดใบทั่วไป ปลูกได้ในดินแทบทุกชนิด แต่ชอบดินร่วนปนทราย คูนเป็นไม้ยืนต้น สูง 5-15เมตร ใบประกอบแบบขนนกออกเรียงสลับ ใบย่อยรูปไข่หรือรูปวงรี กว้าง 4-8 ซม. ยาว 7-12 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนมน ขอบเรียบ ผิวใบเรียบ ช่อดอกออกที่ปลายกิ่ง ห้อยเป็นโคมระย้า กลีบดอกสีเหลือง ผลเป็นฝักกลม สีน้ำตาลเข้มหรือดำ เปลือกแข็ง ผิวเรียบ ภายในมีผนังกั้นเป็นห้อง แต่ละห้องมีเมล็ด 1 เมล็ด หุ้มด้วยเนื้อสีดำเหนียว องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/289 เป็นพืชสมุนไพร ใช้รากและแก่นต้มน้ำดื่มเป็นยาระบาย ขับพยาธิ ใช้เปลือกและเนื้อไม้บดทาแก้ผดผื่นคัน ใช้ใบและฝักต้มน้ำดื่มเป็นยาระบาย ใช้ดอกต้มน้ำดื่มแก้ไข้ ใช้ฝักต้มน้ำดื่มบรรเทาอาการแน่นหน้าอก แก้ขัดข้อ ใช้ต้นเข้าตำรับยาแก้บ่อง ยาขับลมในลำไส้ ยาบำรุงธาตุ แก้ตาฟาง ตาแฉะ แก้สรรพพิษ แก้ท้องอืด เพาะเมล็ด 4 ส้มโมง "" ชะมวง Garcinia cowa Roxb. ex DC. Garcinia Clusiaceae Accepted "" "" กระจายพันธุ์ในป่าดิบชื้นที่ลุ่มต่ำทั่วไป พบมากในภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงใต้ ที่ความสูงจากระดับทะเล 800 เมตรขึ้นไป ชะมวงเป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อม เปลือกสีน้ำตาลเข้มแตกเป็นร่องตามยาว ใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามเป็นคู่ ตั้งฉากกัน เนื้อใบหนาและเหนียว ผิวเป็นมัน รูปรีหรือใบรูปหอก ปลายใบเป็นติ่งแหลมหรือเว้าตื้น โคนใบเรียวแหลมหรือรูปลิ่ม ดอกแยกเพศ อยู่คนละต้น ดอกสีเหลืองกลีบแข็ง ออกที่ซอกใบหรือปลายยอด ดอกเพศผู้ออกกระจุกตามกิ่ง กลีบเลี้ยง 4 กลีบ กลีบดอก 4 กลีบ เกสรเพศผู้มีจำนวนมาก ผลสด ทรงกลม ผิวเรียบ มีร่องเป็นพูบางรอบผล ผลอ่อนสีเหลืองเมื่อสุกสีส้ม ผลสุกจะแตกออกเป็นเสี้ยว ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2390 เป็นพืชอาหารและสมุนไพร ใช้ยอดอ่อนกินสดกับน้ำพริกหรือลาบ ใส่แกงให้รสเปรี้ยว ใช้ผลสุกกินเป็นผลไม้ เป็นยาระบาย กัดฟอกเสมหะ แก้ธาตุพิการ แก้ไอ ฟอกโลหิต ใช้รากต้มน้ำดื่มแก้ไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ ถอนพิษไข้ แก้บิด เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 5 "" "" ต้นจั่น "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ยอดลวกกินเป็นเครื่องเคียง "" 6 วุนปาน Lapine, Lemon grass ตะไคร้ Cymbopogon citratus (DC.) Stapf Cymbopogon Poaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบขึ้นกระจายอยู่ทั่วไป เจริญได้ในดินแทบทุกชนิด แต่ชอบดินร่วนซุย ชอบน้ำ ชอบแดด น้ำไม่ขัง ตะไคร้เป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปีสูง 0.75-1.2 เมตร แตกเป็นกอ เหง้าใต้ดินมีกลิ่นเฉพาะ ข้อและปล้องสั้นมากกาบใบสีขาวนวลหรือขาวปนม่วง ยาวและหนาหุ้มข้อและปล้องไว้แน่น ใบเดี่ยว เรียงสลับ กว้าง 1-2 ซม. ยาว 70-100 ซม. แผ่นใบและขอบใบสากและคม ออกดอกยาก โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_25.htm เป็นพืชอาหารและสมุนไพร ใช้ต้นตำผสมกับพริกแกงหรือตัดเป็นท่อนใส่ต้มและแกง ช่วยดับกลิ่นคาวและเพิ่มรสชาติ ใช้ต้มน้ำดื่มช่วยขับลม หรือใช้อาบลดไข้ ทั้งต้นและรากสับละเอียดตากแห้ง ชงน้ำร้อนดื่มแทนชา ช่วยขับปัสสาวะ แก้ปวดเอว ใช้เข้าตำรับยาแก้กลางบ้าน แก้ไข้ อ่อนเพลีย แก้ท้องร่วง อาหารเป็นพิษ ปักชำเหง้า 7 โอ๋จ้า Soursop, Prickly custard apple ทุเรียนเทศ ทุเรียนน้ำ Annona muricata L. Annona Annonaceae Accepted "" LC 2019 ไม้ผลเขตร้อน พบปลูกมากในภาคใต้ของประเทศไทย ทุเรียนเทศเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 5–6 เมตร ใบสีเขียวเข้ม ผลขนาดใหญ่รับประทานได้ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 15–20 เซนติเมตร เปลือกผลสีเขียว มีหนาม เนื้อในสีขาว "รองศาสตราจารย์ ดร.ภญ. นพมาศ สุนทรเจริญนนท์ ภาควิชาเภสัชวินิจฉัย คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล Unknown" "https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/271/%E0%B8%97%E0%B8%B8%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B9%87%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%88%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B8%AD/ http://natres.psu.ac.th/ProjectSite/webpage/5durian-detail.htm" กินผลสุก การเพาะเมล็ด การเสียบยอด และทาบกิ่ง 8 "" "" เปล้าหลวง เปล้าใหญ่ เปาะ Croton persimilis Müll.Arg. Croton Euphorbiaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ชอบขึ้นตามป่าผลัดใบ ป่าละเมาะ หรือที่โล่งแจ้ง เปล้าหลวงเป็นไม้พุ่มกึ่งยืนต้น เปลือกสีเทาค่อนข้างเรียบ ใบเดี่ยวออกเวียนสลับ รูปขอบขนานแกมรูปรี ขอบใบจักฟันเลื่อยห่างๆ ผิวใบด้านบนมีต่อมขนาดเล็กจำนวนมาก ดอกเป็นช่อยาวออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง สีขาวอมเขียว ผลแห้งแตกทรงกลม มี 3 พู มี 1 เมล็ด สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=33 กิ่ง ใบ และลำต้น นำมาต้มน้ำอาบ สำหรับสตรีหลังคลอดบุตร ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็วขึ้น รากต้มกินแก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย น้ำยางจากใบทาให้ความชุ่มชื้นกับริมฝีปากในฤดูหนาว ปักชำราก 9 ฆ่า Slender amaranth ผักโขม Amaranthus viridis L. Amaranthus Amaranthaceae Accepted "" "" พบขึ้นได้เองตามธรรมชาติ เจริญเติบโตได้ในดินแทบทุกชนิดและโตเร็ว ทนทานต่อโรคและแมลง เมล็ดมีขนาดเล็กสีดำเป็นมัน เก็บไว้ได้นานนับสิบปียังสามารถงอกได้ "ผักโขมเป็นพืชล้มลุก ต้นสูง 15-50 ซม. ลำต้นกลมสีม่วงหรือแดงปนเขียว แตกเป็นร่องยาว ใบรูปไข่ เรียงสลับ แตกยอดระหว่างก้านใบกับลำต้น ใบกว้าง 1.2-4 ซม. ยาว 2.5-7.5 ซม. ก้านใบยาว 2.5-6 ซม. ช่อดอกออกที่ปลายยอด ยาว 10-20 ซม. ดอกย่อยขนาดเล็ก สีม่วงปนเขียวไม่มีก้าน ติดเป็นกระจุกรอบแกนกลาง เมล็ดเล็กสีนํ้าตาลเกือบดำ เป็นมัน ในหนึ่งดอก มีเมล็ดเดียว ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ผักหมป๊าว และผักหมหนาม " สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1134 ทั้งต้นต้มกินแก้ร้อนในกระหายน้ำ เพาะเมล็ด 10 "" Cape lily, Crinum lily, Giant Lily พลับพลึง Crinum asiaticum L. Crinum Amaryllidaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบปลูกประดับทั่วไป ขึ้นได้ดีในดินทั่วไป ชอบขึ้นในพื้นที่ชื้น ไม่ต้องการการบำรุงมาก เป็นพืชที่ทนทาน สามารถทนน้ำขังหรือบริเวณที่แห้งแล้งในบางช่วงได้ พลับพลึงเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี สูงประมาณ 1 เมตร มีหัวใต้ดิน ส่วนเหนือดินประกอบด้วยกาบใบสีขาวหุ้มซ้อนกันเป็นชั้น ใบเดี่ยว เรียงซ้อนสลับเป็นวง กว้าง 7-15 ซม. ยาวประมาณ 1 เมตร หนาอวบน้ำ ดอกเป็นช่อขนาดใหญ่ แทงออกมาจากกลุ่มใบตอนปลาย มีดอกย่อยเป็นกระจุก 12-40 ดอก กลีบสีขาวและสีขาวแกมชมพู ผลเป็นผลสด เมดไทย (Medthai) https://medthai.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B6%E0%B8%87/ ใบลนไฟเพื่อใช้ประคบแก้ปวด ฟกช้ำ เพาะเมล็ด และแยกหน่อ 11 "" Kariyat, The creatn, Green chiretta ฟ้าทะลายโจร Andrographis paniculata (Burm.f.) Nees Andrographis Acanthaceae Accepted "" "" พบมีปลูกทั่วไป ชอบอากาศร้อนชื้น สามารถปลูกได้ทุกฤดูกาลแต่ฤดูที่เหมาะสมคือ ช่วงต้นฤดูฝน ชอบดินร่วนซุยที่มีการระบายน้ำดี เจริญเติบโตได้ทั้งในสภาพที่ร่มและกลางแจ้ง ฟ้าทะลายโจรเป็นไม้ล้มลุกสูง 30-60 ซม. ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยมแตกกิ่งออกเป็นพุ่มเล็ก ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามรูปไข่หรือรูปใบหอก กว้าง 2-3 ซม. ยาว 4-8 ซม. สีเขียวเข้ม เป็นมัน ช่อดอกออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีขาว โคนกลีบดอกติดกัน ปลายแยกออกเป็น 2 ปาก ปากบนมี 3 กลีบมีเส้นสีแดงเข้มพาดตามยาว ปากล่างมี 2 กลีบ ผลเป็นฝัก สีเขียวอมน้ำตาล ปลายแหลม เมื่อผลแก่จะแตกเป็นสองซีก ดีดเมล็ดออกมา สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=16 ใบสดต้มกินแก้ปวด ลดไข้ และเบาหวาน เพาะเมล็ด 12 อาระว้า Emblic myrabolan, Malacca tree มะขามป้อม Phyllanthus emblica L. Phyllanthus Phyllanthaceae Accepted "" "" พบประปรายในป่าเบญจพรรณแล้ง ป่าเต็งรัง และป่าแดงทั่วไป มีมากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก และภาคกลาง ชอบดินที่มีการระบายน้ำได้ดี ขามป้อมเป็นไม้ยืนต้น สูง 8-20 เมตร เปลือกเรียบเกลี้ยง ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนาน กว้าง 0.25-0.5 ซม. ยาว 0.8-1.2 ซม. ช่อดอกออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ ดอกแยกเพศ อยู่บนต้นเดียวกัน ดอกย่อยสีนวล ผลเดี่ยว ออกตามกิ่งและซอกใบจำนวนมาก เป็นผลสด รูปทรงกลม ผิวเรียบ เนื้อหนา มีเส้นพาดตามยาว 6 เส้น เมล็ดกลม สีเขียวเข้ม ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1768 ผลกินแก้ไอ ดับกระหาย เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 13 เว้ย "" มะเดื่อ(ปล้อง) Ficus hispida L.f. Ficus Moraceae Accepted "" LC 2019 เจริญเติบโตได้ดีในดินทุกชนิด ตามป่าโปร่ง ป่าดิบเขา พื้นราบ หรือตามที่ว่างเปล่าทั่วไป ชอบดินร่วน อุดมสมบูรณ์ ระบายน้ำดี มะเดื่อปล้องเป็นไม้ต้น สูงประมาณ 5 เมตร ต้นและกิ่งเป็นปล้อง มีขนสากทั่วไป และมีน้ำยางสีขาวซึมเมื่อมีแผล ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม เป็นคู่ๆ ตั้งฉากกัน รูปขอบขนาน กว้าง 10 ซม. ยาวประมาณ 25 ซม. โคนใบมนหรือเบี้ยว ปลายใบเป็นติ่งและเรียวแหลม ผิวใบมีขนสาก ขอบใบเป็นคลื่น ก้านใบยาว 3-5 ซม. ดอก ออกเป็นช่อยาว 50 ซม. ตามโคนต้นและกิ่ง ผลรูปทรงกลม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 ซม. ผลแก่สีเหลือง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2781 กินผลสด เถานำมาผสมกับต้นสมอพิเพกและโมกแช่น้ำกินแก้ร้อนใน เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 14 ปึย Beal fruit tree, Bengal quince, Bilak มะตูม Aegle marmelos (L.) Corrêa Aegle Rutaceae Accepted "" "" เกิดในป่าดงทั่วไป โดยเฉพาะป่าเบญจพรรณ เจริญงอกงามได้ในดินทั่วไป มะตูมเป็นไม้ยืนต้น สูง 10-15 เมตร ใบประกอบแบบนิ้วมือ 3 ใบ เรียงสลับ ใบย่อยรูปวงรี หรือรูปไข่แกมใบหอก กว้าง 2-7 ซม. ยาว 4-13 ซม. ขอบใบหยักมน ปลายใบเรียวแหลม โคนใบแหลม ผิวใบเรียบ ช่อดอกออกที่ซอกใบ และที่ปลายกิ่ง กลีบดอกด้านนอกสีเขียวอ่อน ด้านในสีนวล ใบและดอกมีกลิ่นหอม ผลเป็นผลสดขนาดใหญ่ รูปทรงกลม เปลือกผลแข็ง เนื้อในมีสีเหลืองและนิ่ม มีน้ำเมือกสีเหลืองปนน้ำตาล สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=47 ผลสดกินเป็นผลไม้ นำมาเชื่อม ตากแห้งทำน้ำมะตูม เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 15 มะหน่าว Common lime, Lime มะนาว Citrus aurantiifolia (Christm.) Swingle Citrus Rutaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบปลูกทั่วไป ขึ้นได้ในดินทุกชนิด โดยเฉพาะดินร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี มะนาวเป็นไม้พุ่ม สูง 2-4 เมตร กิ่งอ่อนมีหนาม ใบประกอบชนิดมีใบย่อยใบเดียว เรียงสลับ รูปไข่หรือรูปรี กว้าง 3-5 ซม. ยาว 4-8 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบสีเขียวสดแข็งและหนา เนื้อใบมีจุดน้ำมันกระจาย ก้านใบมีครีบเล็กๆ ดอกเดี่ยวหรือช่อ ออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ กลีบดอกสีขาวแกมเหลือง มี 4 กลีบ เกสรเพศผู้จำนวนมาก กลิ่นหอม ร่วงง่าย ผลเป็นผลสด กลมเกลี้ยงและผิวมัน เนื้อผลฉ่ำน้ำ มะนาวที่ชาวบ้านใช้มีผลรูปร่าง 2 แบบ คือ ผลรูปทรงกลม เรียกว่า มะนาว ส่วนผลรูปรีหรือรูปไข่ เรียก มะนาวเมือง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=738 ผลสดใช้ในการปรุงอาหาร และน้ำมะนาวผสมกับไข่ไก่สด กินเพื่อลดความดัน เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 16 อาวี่ Balsam pear, Bitter cucumber, Leprosy gourd มะระขี้นก Momordica charantia L. Momordica Cucurbitaceae Accepted "" "" พบในป่าบริเวณลุ่มน้ำ และป่าละเมาะ ทั่วไป ชอบขึ้นตามที่ลุ่มชื้นแฉะ มะระขี้นกเป็นไม้เถา มีมือเกาะ ลำต้นเป็นเหลี่ยม มีขนปกคลุม ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปฝ่ามือ กว้างและยาวประมาณ 4-7 ซม. ขอบใบเว้าเป็นแฉกลึก 5-7 แฉก ดอกเดี่ยว ออกที่ซอกใบ แยกเพศ อยู่บนต้นเดียวกัน กลีบดอกสีเหลือง รูประฆัง ผลสด รูปกระสวย ผิวขรุขระ มีรสขม เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอมแดงและผลจะแตกอ้าออก เมล็ดเป็นรูปกลมแบน ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1208 ยอดและผลอ่อนใช้ลวกกินเป็นเครื่องเคียง เพาะเมล็ด 17 นะหน่าย moringa, drumstick tree , horseradish tree, ben oil tree มะรุม Moringa oleifera Lam. Moringa Moringaceae Accepted "" "" พบขึ้นในป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง "มะรุม ลำต้นจะเป็นพุ่มโปร่ง มีเปลือกลำต้นเป็นสีเทาอ่อน ผิวค่อนข้างเรียบ ลำต้นมีความสูงประมาณ 15-20 เมตร ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก ออกรวมกันเป็นแผง ๆ ละ 5-9 ใบ ลักษณะใบย่อยรูปมนเกือบกลม ปลายใบมน แต่โคนใบแหลมเรียวหรือมนเล็กน้อย ขอบใบเรียบ เนื้อใบอ่อนบาง มีสีเขียว กว้าง 1-1.5 นิ้ว ใบที่อยู่ปลายสุดมีขนาดใหญ่กว่าใบอื่นๆ ออกดอกเป็นช่อ อยู่ตามข้อบริเวณส่วนยอด ดอกมีสีขาวนวล มีอยู่ 5 กลีบ เกสรกลางดอกเป็นสีเหลืองนวล บานเต็มที่โตประมาณ 1 นิ้ว ผล เป็นผักกลม ยาว ฝักอ่อนมีสีแดงเรื่อๆ ผักแก่จะมีสีเขียว เปลือกผักหนา มีคลื่นนูนของเมล็ด เมล็ด เป็นรูปสามเหลี่ยม มีปีกบางหุ้ม 3 ปีก มีขนาดประมาณ 1 ซม. " "สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ ประโยชน์ดอทคอม" "http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1830 https://prayod.com/%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%A1/" ฝักอ่อนใช้แกง ใบต้มกินแก้ช้ำใน เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 18 คะด้งอะต้าง Plate brush egg plant มะแว้ง Solanum indicum L. Solanum Solanaceae Unresolved "" "" พบได้ทั่วไปทุกภาคของประเทศ ขึ้นได้เองตามธรรมชาติในบริเวณที่ราบ ชายป่าที่โล่งแจ้งและที่รกร้างริมทาง ต้องการน้ำและความชื้นในปริมาณปานกลาง มะแว้งเป็นไม้พุ่ม แตกกิ่งก้าน สูงประมาณ 1 เมตร มีขนสีเทาปกคลุมทั้งต้น โคนต้นมีหนาม ใบเดี่ยวเรียงสลับ เป็นกระจุกปลายกิ่ง กว้าง 2-6 ซม. ยาว 3-10 ซม. ขอบใบเว้าตื้น โคนใบกว้าง ปลายใบแหลม มีหนามแหลมตามเส้นกลางใบ ผิวใบหนา ดอกเป็นช่อสั้นตามซอกใบ ดอกย่อยมีกลีบเลี้ยงโคนกลีบติดกัน ปลายแยกเป็น 5 แฉก และคงอยู่เมื่อเป็นผล กลีบดอกสีม่วง โคนติดกัน แผ่เป็นจาน แยกเป็น 5 แฉก ผลกลุ่มออกเป็นพวง ผิวขาวเทามีกระสีเขียว เมื่อแก่เป็นสีส้มไม่มีลาย มีเมล็ดจำนวนมาก ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=178 ผลสดกินกับน้ำพริก ผลสุกอมแก้ไอ เพาะเมล็ด 19 ชักโหล่ย Sensitive plant, sleepy plant, touch-me-not ไมยราบ Mimosa pudica L. Mimosa Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป LC 2012 พบกระจายทั่วไป ในที่โล่งเตียนทั่วไป ชอบพื้นที่แห้งแล้ง แสงแดดจัด ไมยราบเป็นไม้ล้มลุกกึ่งเลื้อย ทอดแผ่ไปตามพื้นดิน ลำต้นมีขนละเอียดและหนามโค้งงอ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ไวต่อการสัมผัส ยาว 10-13 ซม. ประกอบด้วย 4 ใบย่อย เรียงตัวแบบนิ้วมือ ยาว 4.5-8 ซม. ใบย่อย 17-22 คู่ รูปใบหอก กว้าง 2.5-3 มม. ยาว 10-14 มม. ผิวใบด้านบนสีเขียว ด้านล่างสีม่วงอ่อน ช่อดอก รูปทรงกลม ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีชมพู ผลเป็นฝักแบน เป็นข้อๆ อยู่รวมกันเป็นช่อ เมื่อสุกสีดำ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1503 ทั้งต้นใช้ต้มกินแก้กระสัย ไตพิการ แก้ปวดหลังปวดเอว เพาะเมล็ด 20 จอยกาหลืด Laurel clockvine, Blue trumpet vine รางจืด Thunbergia laurifolia Lindl. Thunbergia Acanthaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" เป็นพืชที่ชอบอยู่ตามลุ่มน้ำ ลำห้วย ลำธาร ขึ้นในป่าชื้นจะงามมาก ชอบดินร่วนปนทราย และพบอยู่ตามชายป่าดิบทั่วไปในประเทศ รางจืดเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปขอบขนานหรือรูปไข่ กว้าง 4-7 ซม. ยาว 8-14 ซม. ขอบใบเว้าเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมนหรือเว้าเป็นรูปหัวใจ ผิวใบเรียบมัน เนื้อใบหนา อวบน้ำเล็กน้อย ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ ฐานดอกอัดกันแน่นเป็น รูปทรงกลม ดอกย่อยขนาดใหญ่ รูปดอกเข็ม โคนเชื่อมกัน ปลายแยกออกเป็น 5 แฉก กลีบดอกสีม่วงแกมน้ำเงิน ใบประดับสีเขียวประสีน้ำตาลแดง ผลแห้ง แตกได้ สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=714 ใบคั้นน้ำกินเพื่อใช้ถอนพิษ และเอามาทาเพื่อลดอาการปวดจากแมลงสัตว์กัดต่อย เถาเอามาป่นผสมน้ำผึ้งปั้นเป็นยาลูกกลอนกินเพื่อถอนพิษ เพาะเมล็ด และปักชำเถา 21 คอแรน "" ลิ้นจี่ป่า Nephelium hypoleucum Kurz Nephelium Sapindaceae Unresolved "" "" พบขึ้นเองทุกภาคของประเทศไทย ในป่าดิบแล้ง เจริญเติบโตได้ในดินทุกประเภท ลิ้นจี่ป่าเป็นไม้ต้นขนาดกลาง สูงถึง 20 เมตร เปลือกต้นสีเทาแตกสะเก็ด ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ ใบย่อย 3–5 คู่ ใบรูปไข่แกมขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบด้านบนมีขนสีน้ำตาลปกคลุม ดอกออกเป็นช่อ แบบแยกแขนง ตามปลายกิ่ง ดอกเล็กสีขาว ผลรูปไข่กลับ ออกเป็นพวงใหญ่ ผิวคล้ายลิ้นจี่ ผลสุกสีแดงเข้ม มีเนื้อผลสีขาวติดกับเมล็ด หนึ่งผล มี 1 เมล็ด ผลมีรสเปรี้ยว สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=988&view=showone&Itemid=59 กินผลสุก เพาะเมล็ด 22 "" Polyscias, Ming aralia เล็บครุฑ Polyscias fruticosa (L.) Harms Polyscias Araliaceae Accepted "" "" พบปลูกเป็นไม้ประดับทั่วไป ชอบดินร่วน ระบายน้ำดี แสงแดงปานกลาง เล็บครุฑเป็นไม้พุ่มสูง 1-2 เมตร ลำต้นส่วนยอดสีเขียวอมน้ำตาลเกือบดำ มีกระสีน้ำตาลอ่อนตามกิ่งมีรูอากาศเห็นได้ชัด ลำต้นแตกแขนงได้ดี ใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยขอบเว้าลึก ขอบใบจักฟันเลื่อยปลายแหลม ก้านใบส่วนที่ติดกับลำต้นเป็นกาบ ใบเมื่อขยี้ดมจะให้กลิ่นน้ำมันหอมระเหย ช่อดอกแยกแขนง มีแกนกลางช่อยาว 60 ซม. ขนาดเล็ก ช่อดอกย่อยออกเป็นช่อซี่ร่ม กลีบดอก 5 กลีบ เกสรตัวผู้ 5 อัน ผลรูปเกือบกลม มีเนื้อผล พืชเกษตร https://puechkaset.com/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%87%E0%B8%9A%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%91/ ยอดสดกินเป็นเครื่องเคียง เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 23 อาปู้ว Soap pod, Shikakai ส้มป่อย Acacia concinna (Willd.) DC. Acacia Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ขึ้นได้ทั่วไป พบมากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชอบดินร่วน ระบายน้ำดี "ส้มป่อยเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย มีหนามตามลำต้น กิ่ง ก้านและใบ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ยาว 7-20 ซม. ใบย่อยรูปขอบขนาน ขนาดเล็ก ช่อดอก ออกที่ซอกใบ เป็นช่อกลม กลีบดอกเป็นหลอด สีนวล ผลเป็นฝัก สีน้ำตาลดำ ผิวย่นขรุขระ ขอบเป็นคลื่น ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ส้มป่อยธรรมดา และส้มป่อยหลวง ชุมชนใช้ประโยชน์จากส้มป่อยธรรมดามากกว่า เนื่องจากส้มป่อยหลวงพบไม่มาก " สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1277 ยอดใช้ใส่แกง ฝักใช้ในพิธีกรรมต่างๆ เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 24 เน่ยเงิว Bitter bush, Siam weed สาบเสือ Chromolaena odorata (L.) R.M.King & H.Rob. Chromolaena Compositae Accepted "" "" พบได้ตามที่รกร้างทั่วไป ชอบพื้นที่แห้งแล้ง แสงแดดจัด สาบเสือเป็นไม้ล้มลุกอายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้าน สูงได้ถึง 1.5 เมตร ทุกส่วนของต้นขณะที่ยังอ่อนมีขน ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปไข่ ผิวใบมีขน กว้าง 2-6.5 ซม. ยาว 5.5-11.5 ซม. ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวหรือขาวแกมม่วง ผลแห้ง ไม่แตก ลักษณะเป็นเส้นยาวแบน มีขน องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/211 ใบ ขยี้ให้แหลกใช้โป๊ะห้ามเลือดแผลสด เพาะเมล็ด 25 โม่ยะยาว "" หนอนตายหยาก Stemona tuberosa Lour. Stemona Stemonaceae Accepted "" "" พบตามป่าดิบแล้ง เมื่อถึงฤดูแล้ง ต้นเหนือดินจะโทรมหมด เหลือแต่รากใต้ดิน เมื่อเข้าสู่ฤดูฝนใหม่ ใบจึงจะงอกออกมาพร้อมทั้งออกดอก หนอนตายอยากเป็นไม้ล้มลุก 0.4-0.6 ม. รากเป็นรูปกระสวย ออกเป็นกระจุกคล้ายกระชาย กิ่งที่กำลังจะออกดอกมักจะเลื้อยพัน ใบ เดี่ยว เรียงสลับ รูปหัวใจ กว้าง 4-6 ซม. ยาว 6-10 ซม. แผ่นใบเป็นคลื่น ดอก เดี่ยว ออกที่ซอกใบ กลีบดอกด้านนอกสีเขียว ด้านในสีแดง ผล แห้ง แตกได้ "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เมดไทย (Medthai)" "http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=818 https://medthai.com/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%AB%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%81/" ใบคั้นน้ำใช้เป็นยาขับไล่แมลง รากทุบผสมเกลือนำมาอุดแก้ปวดฟัน เพาะเมล็ด ปักชำ 26 นาฮังกรูน Ngai Camphor Tree หนาด หนาดใหญ่ Blumea balsamifera (L.) DC. Blumea Compositae Accepted "" LC 2019 เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่มักพบขึ้นตามที่รกร้าง ทุ่งนา หรือหุบเขาทั่วไป หนาดเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก มีกลิ่นหอมคล้ายการบูร สูง 1-4 เมตร ลำต้นกลม กิ่งก้านมีขนนุ่มยาว เปลือกต้นสีน้ำตาลเทา มีกลิ่นหอมของการบูร ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปวงรีแกมขอบขนาน ผิวใบทั้งสองด้านมีขนละเอียดหนาแน่น คล้ายเส้นไหม และมีกลิ่นหอม กว้าง 2-20 เซนติเมตร ยาว 8-40 เซนติเมตร ปลายใบ และโคนใบแหลม ขอบใบหยักแบบซี่ฟัน หรือฟันเลื่อย ก้านใบมีรยางค์ 2-3 อัน ดอกช่อ ออกที่ปลายกิ่งหรือซอกใบ เป็นช่อกลม ช่อดอกมีขนาดโตไม่เท่ากัน กว้าง 6-30 เซนติเมตร ยาว 10-50 เซนติเมตร มีริ้วประดับหลายชั้น บางครั้งริ้วประดับอาจยาวกว่าดอก รูปขอบขนาน แคบยาว 1-9 มิลลิเมตร ปลายแหลม ด้านหลังมีขนนุ่มหนาแน่น ดอกย่อยมีเป็นจำนวนมาก กลีบดอกสีเหลือง ฐานดอกมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2-4 มิลลิเมตร ดอกสมบูรณ์เพศมีหลอดดอกยาว 4-7 มิลลิเมตร ปลายแยกเป็นหลอด รูปไข่ ปลายแหลม มีขนนุ่ม ดอกตัวเมียมีหลอดดอกเล็กเรียว ยาวไม่เกิน 6 มิลลิเมตร ปลายแยกเป็น 2-4 แฉก เกลี้ยง ผลแห้งไม่แตก รูปขอบขนาน ยาวราว 1 มิลลิเมตร สีน้ำตาล โค้งงอเล็กน้อย เป็นเส้น 5-10 เส้น มีขนสีขาว "ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม" "http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=123 http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=678" ใบต้มอาบแก้ผดผื่น คัน, กันผี เพาะเมล็ด 27 สิ Areca nut palm, Betel palm หมาก หมากสง Areca catechu L. Areca Arecaceae Accepted "" "" เจริญเติบโตได้ดีที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลสูงกว่า 700 เมตร หมากเป็นปาล์มต้นเดี่ยว ลำต้นมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 15-20 เซนติเมตร สูงได้ถึง 15 เมตร ใบรูปขนนก ทางใบยาวสองเมตร ช่อดอกแยกเพศอยู่ร่วมต้น ออกใต้คอ ช่อแผ่กระจายยาว 50 เซนติเมตร ผลค่อนข้างกลม ขนาด 4-5 เซนติเมตร รายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2556-2557 โครงการพฤกษศาสตร์พื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคเหนือตอนบน อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน, สมุนไพรพื้นบ้านล้านนา "http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=491 https://medthai.com/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%81/" ผลใช้เคี้ยวเล่นกับเครื่องหมาก เพาะเมล็ด 28 น้ำก้าว "" หมากผู้แดง "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ใบ ใช้เป็นเครื่องบูชาพระ "" 29 หนุย (หมู่ที่ 5) Jack fruit tree ขนุน Artocarpus heterophyllus Lam. Artocarpus Moraceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ปลูกได้ทั่วไป ชอบดินร่วน ระบายน้ำได้ดี และแสงแดดจัด "ขนุนไม้ต้นขนาดใหญ่ สูง 15-30 เมตร ลำต้นและกิ่งเมื่อมีบาดแผลจะมีน้ำยางสีขาวข้นคล้ายน้ำนมไหล ใบเดี่ยวออกเรียงสลับ แผ่นใบรูปรี ขนาดกว้าง 5-8 ซม. ยาว 10-15 ซม. ปลายใบทู่ถึงแหลม โคนใบมน ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน เนื้อใบหนาผิวด้านล่างสากมือ ช่อดอกแบบช่อเชิงลดแยกเพศอยู่รวมกัน ดอกเพศผู้เรียกว่า ""ส่า"" ออกตามปลายกิ่ง ดอกเพศเมียจะออกตามกิ่งใหญ่และตามลำต้น ยอดเกสรเพศเมียเป็นหนามแหลม ผลเป็นผลรวมขนาดใหญ่ ส่วนของเนื้อที่รับประทานเจริญมาจากกลีบดอก ส่วนซังคือกลีบเลี้ยง " ไม้มงคล 9 ชนิด สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://www.dnp.go.th/EPAC/9/02kanun.htm ผลอ่อนใช้แกง ผลแก่กินสด และเม็ดต้มกิน เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 30 ซะไหน่ "" คะเนียง Archidendron jiringa (Jack) I.C.Nielsen Archidendron Leguminosae Accepted "" "" ป่าดิบ ป่าเบญจพรรณบริเวณหุบเขาลาดชัน คะเนียงเป็นไม้ต้นไม่ผลัดใบขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูงประมาณ15 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลมใหญ่แน่นทึบ คลุมลำต้นไว้เป็นส่วนใหญ่ เปลือก เรียบสีเทาหรือน้ำตาลอ่อนปนเทา ใบเป็นช่อแบบขนนกสองชั้น ก้านช่อยาว 1.5-8 ซม. ที่ปลายก้านช่อมีช่อใบแขนงด้านข้าง 1 คู่ ติดตรงกันข้ามช่อใบแขนงยาว 8-29 ซม. แต่ละช่อมีใบย่อย 2-4 คู่ ขึ้นตรงกันข้าม ใบย่อยรูปมนแกมรูปขอบขนาน ขนาดแตกต่างกัน กว้าง 3-9 ซม.ยาว 3-20 ซม. ปลายใบเรียวแหลมฐานใบมนและเบี้ยวเล็กน้อย แผ่นใบเกลี้ยงไม่ มีขน ดอก สีขาว ขนาดเล็กจำนวน 3-6 ดอก ออกบนช่อกลมเล็กๆ ซึ่งแตกแขนงมาจากช่อใหญ่ ยาว 7-18 ซม. ช่อดอกโปร่งออกตามง่ามใบของใบแก่ที่หลุดร่วงไปแล้วกลีบรองกลีบดอกเล็กมาก มี 5 กลีบ โคนกลีบติดกัน กลีบดอกมี 5 กลีบ ผลแบนยาว รูปบรรทัด มีส่วนคอดเว้าระหว่างเมล็ด กว้างประมาณ 3-5 ซม.ตัวฝักบิดเวียนเป็นเกลียวไปทางเดียวกัน ผิวสีน้ำตาลคล้ำหรือสีน้ำตาลอมม่วง ฝักแก่ผนังจะแตกอ้าออก ผนังหนาคล้ายแผ่นหนัง "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ศูนย์วิจัยความหลากหลายทางชีวภาพ เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษ บรมราชินีนาถ สถายันวิจัยและพัฒนาชายแดนภาคใต้ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา" "http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2244 http://srdi.yru.ac.th/bcqy/page/322/%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87.html" ผลกินสด และดอง ผลแก่ใช้ย่างกินเป็นเครื่องเคียง เพาะเมล็ด 31 งองคุย "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ดอก ใบ ใช้เป็นเครื่องเทศในแกง "" 32 กัวะ "" ชะมวง Garcinia cowa Roxb. ex DC. Garcinia Clusiaceae Accepted "" "" กระจายพันธุ์ในป่าดิบชื้นที่ลุ่มต่ำทั่วไป พบมากในภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงใต้ ที่ความสูงจากระดับทะเล 800 เมตรขึ้นไป ชะมวงเป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อม เปลือกสีน้ำตาลเข้มแตกเป็นร่องตามยาว ใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามเป็นคู่ ตั้งฉากกัน เนื้อใบหนาและเหนียว ผิวเป็นมัน รูปรีหรือใบรูปหอก ปลายใบเป็นติ่งแหลมหรือเว้าตื้น โคนใบเรียวแหลมหรือรูปลิ่ม ดอกแยกเพศ อยู่คนละต้น ดอกสีเหลืองกลีบแข็ง ออกที่ซอกใบหรือปลายยอด ดอกเพศผู้ออกกระจุกตามกิ่ง กลีบเลี้ยง 4 กลีบ กลีบดอก 4 กลีบ เกสรเพศผู้มีจำนวนมาก ผลสด ทรงกลม ผิวเรียบ มีร่องเป็นพูบางรอบผล ผลอ่อนสีเหลืองเมื่อสุกสีส้ม ผลสุกจะแตกออกเป็นเสี้ยว ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2390 ใบใช้แกงส้ม แกงหมู เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 33 ชะหน่ะ/พู่หน่ะ "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" หัวใช้ฝนผสมเกลือ กินแก้ปวดท้อง "" 34 พูส้วยดุ Thorny tree ชะอม Acacia pennata subsp. insuavis (Lace) I.C.Nielsen Acacia Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบกระจายทั่วไป ชอบพื้นที่ค่อนข้างชื้น ทนน้ำขังได้ ชะอมเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง หรือไม้เถายืนต้น ลำต้นสีขาวมีหนามแหลมคม ใบประกอบขนาดเล็กเป็นฝอย มีก้านใบแยกเป็นใบอยู่ 2 ทาง ลักษณะคล้ายใบกระถินหรือใบส้มป่อย ใบมีกลิ่นฉุนคล้ายกลิ่นลูกสะตอ ใบเรียงสลับ ใบย่อยออกตรงข้ามกัน ใบย่อยรูปรีมี 13-28 คู่ ขอบใบเรียบ ปลายใบแหลม ดอกออกตามซอกใบ สีขาวหรือขาวนวล ขนาดเล็ก เห็นชัดเฉพาะเกสรตัวผู้ที่เป็นฝอยๆ สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=2542 ยอดใช้กินสด และใสแกง เพาะเมล็ด ปักชำต้น หรือตอนกิ่ง 35 งองชู่น่าดุ "" ชะอมเถา "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ใบใช้กินสด ใช้แกง "" 36 "" "" ดาบฤๅษี Tephrosia coccinea Wall. Tephrosia Leguminosae Accepted "" LC 2012 พบในพื้นที่เปิดโล่ง หรือทุ่งหญ้า ดาบฤาษีเป็นไม้ล้มลุก ความสูง 40-50 ซม. ดอก สีส้มแดง ขนาด 1 ซม. "Thomas Vattakaven, Tephrosia coccinea Wall. . [online] India Biodiversity Portal Flora in China" "https://indiabiodiversity.org/species/show/264698 http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=242351503" แก้โรคไต, ขับปัสาวะ "" 37 คูคู่ลา "" ตูน Colocasia gigantea (Blume) Hook.f. Colocasia Araceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบทั่วไปทุกภาคของประเทศ ชอบดินร่วนอุดมสมบูรณ์ ความชื้นสูง พบมากบริเวณริมลำธาร ตูนเป็นไม้ล้มลุกหลายปี มีเหง้าอยู่ใต้ดิน ลำต้นสีขาว ก้านใบแทงออกจากเหง้า ก้านใบอวบน้ำ ขนาดใหญ่และยาว สีเขียว มีไขเคลือบสีขาวนวล เนื้อของก้านใบฉ่ำน้ำ และมีรูอากาศแทรกอยู่ ใบเดี่ยวขนาดใหญ่ รูปหัวใจ กว้าง 40-43 ซม. ยาว 28-48 ซม. ปลายใบมนและแหลม โคนใบปิด ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ผิวใบมัน สีเขียวอ่อน ช่อดอก ออกเป็นแท่งเดี่ยว ดอกย่อยแยกเพศอยู่ในช่อเดียวกัน สีขาวนวล มีกาบยาวรีสีขาวนวลหุ้มช่อดอก โคนป่องมีช่องเปิดมองเห็นช่อดอกเป็นกระเปาะตรงกลาง คล้ายดอกหน้าวัว ผลสด สีเขียว องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/168 ก้านกินเป็นเครื่องเคียง ใช้ก้านและหัวแกง แยกหน่อ และเหง้า 38 บ่องบ๊ะ Asparagus pea, Goa bean, Manila pea, Princess bean, Winged bean ถั่วพู Psophocarpus tetragonolobus (L.) DC. Psophocarpus Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบทั่วไป ขึ้นได้ดีในเขตร้อนที่ชุ่มชื้น ต้องการน้ำมาก ถั่พูเป็นไม้ล้มลุกเลื้อยพัน อายุหลายปี มีรากสะสมอาหารลักษณะเป็นหัวใต้ดิน ใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ ใบย่อย 3 ใบ รูปไข่แกมรูปกระสวยหรือรูปไข่แกมขอบขนาน กว้าง 4-10 ซม. ยาว 8-18 ซม. ดอกช่อ ออกที่ซอกใบ รูปดอกถั่ว กลีบดอกสีม่วงแกมน้ำเงิน ผลเป็นฝักแบน มีครีบ 4 ครีบตามยาว เมล็ดสีขาว สีน้ำตาลแกมเหลืองหรือดำ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=388 ผลกินเป็นเครื่องเคียง เพาะเมล็ด 39 บึกกลีซา Pigeon pea, Angola Pea , Congo Pea ถั่วแระ ถั่วมะแฮะ Cajanus cajan (L.) Millsp. Cajanus Leguminosa Accepted "" "" เจริญเติบโตได้ทุกสภาพแวดล้อม พบทุกภาคของประเทศไทย ถั่วมะแฮะไม้พุ่มลำต้นตั้งตรง สูง 3-5 เมตร ลำต้นแก่มีสีม่วงแดงมักแตกเป็นรองสีน้ำตาล ใบประกอบ มีใบย่อย 3 ใบ เรียงสลับเป็นใบย่อยรูปขอบขนาน แกมใบหอก ผิวใบทั้งสองด้านมีขน กว้าง 1-3.5 ซม. ยาว 1.5-10 ซม. ดอกช่อออกที่ซอกใบ รูปดอกถั่ว กลีบดอกสีเหลืองมีขอบสีน้ำตาลแดง ผลเป็นฝักแบนยาว เมล็ดเหมือนถั่วเหลือง Unknown "http://area-based.lpru.ac.th/veg/www/Native_veg/v139.htm " ฝักอ่อนต้มกินเป็นเครื่องเคียง ฝักแก่ต้มกินเหมือนถั่วแระ เพาะเมล็ด 40 โอ๋จ้า Soursop, Prickly custard apple ทุเรียนเทศ ทุเรียนน้ำ Annona muricata L. Annona Annonaceae Accepted "" LC 2019 ไม้ผลเขตร้อน พบปลูกมากในภาคใต้ของประเทศไทย ทุเรียนเทศเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 5–6 เมตร ใบสีเขียวเข้ม ผลขนาดใหญ่รับประทานได้ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 15–20 เซนติเมตร เปลือกผลสีเขียว มีหนาม เนื้อในสีขาว "รองศาสตราจารย์ ดร.ภญ. นพมาศ สุนทรเจริญนนท์ ภาควิชาเภสัชวินิจฉัย คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล Unknown" "https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/271/%E0%B8%97%E0%B8%B8%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B9%87%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%88%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B8%AD/ http://natres.psu.ac.th/ProjectSite/webpage/5durian-detail.htm http://natres.psu.ac.th/ProjectSite/webpage/5durian-detail.htm" กินผลสุก การเพาะเมล็ด การเสียบยอด และทาบกิ่ง 41 เคเหล่ "" บวบกะเหรี่ยง "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ผลใช้ต้ม ผัด แกง "" 42 ต๊ะกู่ Angled loofah บวบเหลี่ยม Luffa acutangula (L.) Roxb. Luffa Cucurbitaceae Accepted "" "" พรรณไม้ชนิดนี้มักขึ้นตามที่รกร้าง ตามริมห้วย หนอง คลอง และตามบึงทั่วไป บวบเหลี่ยมเป็นพรรณไม้เถาล้มลุก ชอบเลื้อยพาดพันไปตามต้นไม้อื่นๆ และตามร้านที่ปลูกทำไว้ ลำต้นอ่อนและยอดจะมีขนที่อ่อนนุ่ม เมื่อลำต้นนั้นแก่ขนก็จะหลุดร่วงไปทุกๆ ส่วนของลำต้นนั้น เมื่อเรานำมาขยี้ดมจะมีกลิ่นเหม็นเขียว ลักษณะลำต้นนั้นจะเป็นเถาเหลี่ยมมีความยาวประมาณ 7-10 เมตร และจะมีมือยึดเกาะเป็นเส้นยาวประมาณ 3 เส้น ใบจะออกตรงข้ามกัน ตัวใบโตค่อนข้างกลม ลักษณะใบจะมีรอยเว้าเข้าประมาณ 3-7 รอย ตรงปลายใบของมันแหลมสั้น และริมขอบใบจะมีรอยหยัก หลังใบจะเป็นสีเขียวแก่ ส่วนท้องใบนั้นจะเป็นสีเขียวอ่อน ใบอ่อนนั้นจะมีขนมากและใบแก่ขนก็จะหลุดร่วงไป ใบจะมีความกว้างประมาณ 15-25 ซม. และยาวประมาณ 8-25 ซม. จะเห็นรอยเส้นใบนูนชัดเจนประมาณ 3-7 เส้น ส่วนก้านใบนั้นก็จะมีขนอ่อนนุ่มและเป็นเหลี่ยมมีความยาวประมาณ 4-9 ซม. ดอกจะมีทั้งดอกตัวผู้ และดอกตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน ดอกตัวเมียนั้นมักจะออกเป็นดอกเดี่ยว แต่บางครั้งอาจออกติดกับดอกตัวผู้ในช่อดอกเดียวกัน ส่วนกลีบเลี้ยงนั้นจะติดกัน และตรงปลายจะแยกเป็น 5 กลีบ ผิวนอกจะปกคลุมไปด้วยขนอ่อนนุ่มสั้นๆ กลีบดอกจะเป็นสีเหลืองหรือสีเหลืองอ่อน แต่ละกลีบจะมีลักษณะกลมรี ตรงขอบจะเป็นรอยย่นเป็นคลื่น กลีบดอกจะมีเส้นผ่าศูนย์กลางยาวประมาณ 3-5 ซม. ผลมีลักษณะเป็นรูปทรงกระบอก ส่วนตรงปลายนั้นจะมีรอยของกลีบเลี้ยงเหลืออยู่ ผลจะมีความยาวประมาณ 16-60 ซม. และมีความกว้างประมาณ 5-10 ซม. ผลอ่อนเป็นสีเขียวและมีลายเป็นสีเขียวแก่ ผิวข้างนอกนั้นจะเป็นนวลสีขาว ส่วนผลแก่เป็นสีเขียวออกเหลืองหรือเขียวเข้มออกเทา เนื้อข้างในจะมีเส้นในที่เหนียวมากมีลักษณะเป็นร่างแห และมีเมล็ดแบนรี ผลที่แก่นั้นเมล็ดข้างในจะเป็นสีดำ หรืออาจจะมีปีกออกสองข้างเมล็ด สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=333 ผลใช้ผัด แกง เพาะเมล็ด 43 เมอไร้คะโว Heart-leaved moonseed บอระเพ็ด Tinospora crispa (L.) Hook. f. & Thomson Tinospora Menispermaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ชอบขึ้นในป่าเบญจพรรณ ที่มีดินร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี บอระเพ็ดเป็นไม้เถาเลื้อยเกาะไม้อื่น ลำต้นขรุขระเป็นปุ่มปม มีรากอากาศคล้ายเชือกเส้นเล็กๆ ห้อยลงมาเป็นสาย รสขมจัด ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปหัวใจ โคนใบเว้า ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ดอกเป็นช่อขนาดเล็กออกตามซอกใบหรือปลายกิ่ง สีเหลืองอมเขียว ผลสดทรงกลม สีเหลืองหรือแดง สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=667 กินแก้ไข้ ใช้ทาหัวนมมารดาเมื่อต้องการหย่านมบุตร เพาะเมล็ดหรือปักชำ 44 ซู "" ปอ Sterculia pexa Pierre Sterculia Sterculiaceae "" "" "" "" "" "" "" เปลือกลำต้นเอามาทำเป็นเชือก "" 45 คว้าอยู่ "" เปล้าใหญ่(ยอดแดง) Croton roxburghii N.P. Balakr. (ตองแตก) Croton Euphorbiaceae "" "" "" "" "" "" "" ต้มอาบขับน้ำคาวปลา "" 46 งองถ่าดุ Three leaved caper, Varuna ผักกุ่ม กุ่มน้ำ Crateva religiosa G.Forst. Crateva Capparaceae Accepted "" LC 2019 พบตามริมฝั่งแม่น้ำ ขอบบึง มีแสงแดดส่องถึงตลอดวัน ผักกุ่มเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงกลาง สูง 5-20 เมตร เรือนยอดแผ่กว้าง เปลือกต้นเรียบสีเทาอมขาว มีช่องระบายอากาศขนาดเล็กตามผิวทั่วไป ใบประกอบแบบนิ้วมือ เรียงสลับ มีใบย่อย 3 ใบ รูปใบหอกถึงรูปขอบขนาน โคนใบสอบ ปลายใบเรียวแหลม ดอกเป็นช่อออกที่ปลายกิ่ง มีดอกย่อย 12-20 ดอก เมื่อเริ่มบานมีสีขาว ต่อมาเปลี่ยนเป็นสีเหลือง แซมด้วยเส้นยาวของเกสรเพศผู้สีม่วง ผลรูปทรงกลมหรือรี สีเทาห้อยเป็นพวง เมล็ดเดี่ยวรูปเกือกม้า ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=369 ใบเอามาดองกินเป็นเครื่องเคียง เพาะเมล็ด 47 ง่องไก่ดุ Paco ผักกูด Diplazium esculentum (Retz.) Sw. Diplazium Athyriaceae Accepted "" LC 2011 ชอบขึ้นบริเวณที่มีความชื้นสูง หรือตามลำห้วยที่มีน้ำไหลผ่าน มีแสงแดดรำไร ปลูกได้ตามชายคลอง และห้วยหนอง ผักกูดเป็นพืชไม่มีดอกจำพวกเฟิร์นที่มีต้นขนาดใหญ มีเหงาทอดเลื้อยตามผิวดิน ใบเปนใบประกอบแบบขนนก 2-3 ชั้น ใบยอยบาง โคนใบมน ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบหยัก ยอดใบอ่อนม้วนงอ ใต้ใบมีอับสปอร์สีน้ำตาลเรียงตามแนวเส้นใบ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1840 ยอด กินสด ผัด ต้ม แยกกอ สปอร์ 48 ผักกะชี Culantro, Long coriander, Sawtooth coriander ผักชีฝรั่ง Eryngium foetidum L. Eryngium Apiaceae Accepted "" "" ปัจจุบันมีการเพาะปลูกทั่วโลก ชอบดินร่วนปนทราย ชอบอยู่ในร่ม ชอบพื้นที่ไม่แฉะเกินไป "เหง้าใต้ดินและอาจอยู่เหนือดินเล็กน้อย เป็นกระเปราะกลมรีอยู่เหนือราก ใบแทงออกจากเหง้าที่เป็นลำต้นเรียงเวียนรอบเหง้าแน่นเป็นกระจุกรูปไข่ขอบขนวน ปลายใบแหลม ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อย และ มีหนามเล็กที่ปลายฟันเลื่อย ใบแข็งกระด้าง ใบอ่อนมีสีเขียวสด เมื่อแก่มีสีเขียวเข้ม ดอกช่อแทงออกตรงกลางของลำต้น ใบประดับที่ก้านดอกรูปหอก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปขนานแกมรูปไข่ สีเขียว กลีบดอก 5-7 กลีบ สีขาว ดอกย่อยจำนวนมาก เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูสีขาว เกสรเพศเมียเป็นเส้นด้าย 2 เส้น ไม่มีฐานเกสร ผลแห้งจะปริแตกออกเป็น 2 ซีก แต่ละซีก เมล็ดจำนวนมาก " "Unknown มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย)" "http://biodiversity.crru.ac.th/public/bio2018/File%20PDF/%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%9D%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87.pdf http://sathai.org/2020/03/10/%e0%b8%9c%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%ab%e0%b8%ad%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%9b-%e0%b8%9c%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%8a%e0%b8%b5%e0%b8%9d%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b9%88%e0%b8%87/ " ใช้เป็นเครื่องเทศในอาหาร เพาะเมล็ด 49 พลอบพลิดู่ Ceylon spinach , Malabar nightshade, East indian spinach ผักปลัง Basella alba L. Basella Basellaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบขึ้นทั่วไปตามพื้นที่ที่มีฝนชุก ในประเทศไทย มีมากในภาคเหนือ ชอบดินร่วน อุดมสมบูรณ์ ระบายน้ำดี ผักปลังเป็นไม้เลื้อยล้มลุกทุกส่วนของต้นอวบน้ำ แตกกิ่งก้านสาขามาก ลำต้นสีม่วงแดงหรือสีเขียว หากสีเขียวเรียก ผักปั๋งขาว สีม่วงแดง เรียก ผักปั๋งแหล้ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่ป้อม กว้าง 3-8 ซม.ยาว 5-10 ซม. ปลายใบแหลม เนื้อใบหนานุ่ม เมื่อขยี้มีเมือกเหนียว ดอกช่อ ออกที่ซอกใบ ผักปั๋งขาวดอกสีขาว ผักปั๋งแหล้ดอกจะสีขาวอมชมพู ไม่มีก้านดอกย่อย ผลเป็นผลสด ฉ่ำน้ำ เมื่อแก่สีม่วงอมดำ ภายในผลมีน้ำสีม่วงหรือดำ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?Botanic_ID=2074 ใบต้มกินกับน้ำพริก, ใช้แกง เพาะเมล็ด ปักชำ 50 ซาซือ Vietnamese mint, Vietnamese cilantro, hot mint, laksa leaf ผักไผ่ Polygonum odoratum Lour. Polygonum Polygonaceae Unresolved พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบในป่าทั่วไป โดยเฉพาะบริเวณริมลำธาร ที่มีความชื้นสูง ผักไผ่เป็นพืชล้มลุก สูง 30-35 ซม. ลำต้นทอดเลื้อยไปตามพื้นดิน มีรากงอกออกตามข้อที่สัมผัสดิน ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปหอก ขนาดใบกว้าง 2-3 ซม. ยาว 5-8 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนใบรูปลิ่ม ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบ หูใบเชื่อมติดกันเป็นหลอดหุ้มลำต้นเหนือข้อ มีกลิ่นเฉพาะ ช่อดอกกระจะออกที่ปลายยอด ดอกย่อยขนาดเล็กสีขาวนวลหรือสีชมพูม่วง ผลขนาดเล็ก เมล็ดจำนวนมาก ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2899 ใบกินเป็นเครื่องเคียง เพาะเมล็ด ปักชำ 51 เลคองดู่ "" ผักมันหมู Dioscorea membranacea Pierre ex Prain & Burkill Dioscorea Dioscoreaceae Accepted "" "" ชายป่า ชายเขา ผักมันหมูเป็นไม้เนื้อแข็งกลาง ทรงพุ่มขนาดใหญ่ สูงประมาณ 8-10 เมตร ลักษณะใบ ใบเลี้ยงคู่สีเขียว ใบกลมมนคล้ายใบขนุน หน้าใบและหลังใบเรียบมันขอบเรียบ ปลายแหลมหลังใบสีเขียวอ่อน ลักษณะดอกสีขาวอมเหลือง ดอกเป็นพู่คล้ายดอกชมพู่แต่ขนาดเล็กกว่า ขนาดดอกประมาณ 2 เซนติเมตร ออกระหว่างก้านใบตลอดแนวกิ่ง ผลกลมเท่ากับผลพุทธาสีเขียว ผลสุกสีเหลือง แต่เนื้อในมีสีเขียว ออกเป็นผลเดี่ยว ตลอดแนวกิ่ง "Unknown กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช" "https://www.tungsong.com/NakhonSri/vegetable/group_1/1_28.html http://www.dnp.go.th/botany/mplant/word.aspx?linkback=genus&keyback=Dendrophthoe&author=&family=&genus=&habit=&localname=&species=&word=&lastitem=Dio221" ยอดใช้กินสด, ใบต้ม แกง และกินสดกับน้ำพริก "" 52 ง่องคุยดุ Livid flower, Unicorn plant ผักหนาม Lasia spinosa (L.) Thwaites Lasia Araceae Accepted "" LC 2011 พบขึ้นทั่วทุกภาคของประเทศ บริเวณริมน้ำ หรือชายน้ำ ชอบดินชื้นแฉะ ผักหนามเป็นไม้ล้มลุก อายุหลายปี ลำต้นทอดเลื้อยและชูยอดขึ้น มีหนาม ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปลูกศร หรือขอบใบหยักเว้าลึก แผ่นใบด้านปลายใบ ขนาด กว้าง 35 และยาว 45 ซม. แผ่นใบด้านโคนใบขนาด กว้าง 10 และยาว 25 ซม. มีหนามบริเวณเส้นใบด้านล่าง ก้านใบยาวได้ถึง 1 เมตร มีหนาม ช่อดอก แทงจากกาบใบ ก้านดอกยาวได้ถึง 75 ซม. มีหนาม ใบประดับสีน้ำตาลแกมเขียวถึงสีม่วง ยาวได้ถึง 55 ซม. บิดเป็นเกลียวเล็กน้อย กลีบดอกสีชมพูแล้วเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแกมเขียว ผลสด หนาและเหนียว องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/261 ยอดอ่อนกินเป็นเครื่องเคียง แกงส้ม ปักชำเหง้า 53 วากรี "" ไผ่ไร่ Gigantochloa albociliata (Munro) Kurz Gigantochloa Poaceae Accepted "" "" พบขึ้นในป่าดิบแล้ง และป่าเบญจพรรณผสม ไผ่ไร่เป็นไผ่ใบเขียวตลอดปีถ้าอยู่ในป่าดงดิบ และทิ้งใบเมื่ออยู่ป่าเบญจพรรณ ลำต้นแน่นเป็นกอ ลำสีเขียวแกมเทาและโค้ง มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.5-3.0 ซม. ข้อนูนเห็นได้ชัด ปล้องยาวได้ 15-40 ซม. มีขนสั้นทั้งปล้อง ลำหนา 0.5-1.0 ซม. กิ่งเรียวยาว ใบรูปแถบ ขนาดกว้าง 2.0-2.5 ซม. ยาว 15-20 ซม. ท้องใบไม่มีขน หลังใบสากและคาย กระจังใบค่อนข้าวยาว มีขนยาว กาบหุ้มใบเรียบ มีขนแข็ง ปลายตัด กาบหุ้มลำเมื่ออ่อนมีขนสีน้ำตาลคลุมแน่น แก่จะร่วงหลุดไป ปลายกาบเรียบ ขอบล่างจะโค้งงอเข้า ครีบกลีบเล็กและโค้ง กระจังกาบยาว ขอบหยักปลายตัด ใบยอดกาบยาว รูปหอก ปลายเรียวแหลม โคนกว้างกลม และอาจมีปีกออกด้วย หน่อมีขนาดเล็ก สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=382 หน่อใช้แกง ต้มกินเป็นเครื่องเคียง เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง แยกหน่อ หรือปักชำลำต้น 54 บี่คูลา "" ฝ้ายกะเหรี่ยง "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ใช้ทำด้าย สายสิน และไส้เทียน "" 55 ชิกี่กะเพรา Bird pepper, Chili pepper พริกกะเหรี่ยง Capsicum annuum L. Capsicum Solanaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนเหนียว ดินร่วนระบายน้ำดี ในที่ร่มรำไรหรือกลางแจ้ง ไม่ทนต่อสภาพน้ำขัง มักขึ้นร่วมกับวัชพืชชนิดอื่น มีลำต้นตั้งตรง ส่วนความสูงของต้นหรือพุ่มก็ขึ้นอยู่กับชนิดของพริกนั้นๆ มีใบแบนและเรียบเป็นมัน ส่วนดอกเป็นดอกเดี่ยว มีขนาดเล็ก ก้านดอกตรงหรือโค้ง กลีบดอกมีสีขาวหรือม่วง ดอกเป็นแบบสมบูรณ์เพศ (มีเกสรตัวผู้และตัวเมียรวมอยู่ภายในดอกเดียวกัน) จึงสามารถผสมในดอกเดียวกันได้ สำหรับผลพริกมีหลายขนาด บางพันธุ์มีผลขนาดใหญ่ บางพันธุ์ขนาดกลางหรือเล็ก ดังนั้น ขนาดของผลขึ้นอยู่กับพันธุ์พริกนั้นๆ ผลที่ยังไม่เจริญเติบโตที่ผลอ่อนมักจะมีสีเขียวเข้ม หลังจากนั้นก็เปลี่ยนเป็นสีแดงหรือสีเหลืองเมื่อผลสุก และในผลพริกแต่ละผลจะมีเมล็ด จำนวนมาก เรียงตัวกันแน่นบนส่วนของรกที่มีสีขาว เมดไทย (Medthai) "https://medthai.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%82%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B9/ https://www.thaikasetsart.com/%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%93%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%81/" ใช้ประกอบอาหาร เพาะเมล็ด 56 จองซา Broken bone, Damocles tree, Indian trumpet flower เพกา Oroxylum indicum (L.) Kurz Oroxylum Bignoniaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" เป็นพืชที่ขึ้นได้ง่ายตามธรรมชาติ ในที่โล่งชายป่าดิบและไร่ร้างทั่วไป เจริญเติบโตในดินเกือบทุกชนิด แต่ชอบดินโปร่งร่วนซุย เพกาเป็นไม้ยืนต้น สูง 3-12 เมตร แตกกิ่งก้านน้อย ใบประกอบแบบขนนกสามชั้น ขนาดใหญ่ เรียงตรงข้ามรวมกันอยู่บริเวณปลายกิ่ง ใบย่อยรูปไข่หรือรูปไข่แกมวงรี กว้าง 4-8 ซม. ยาว 6-12 ซม. ช่อดอกออกที่ปลายยอด ก้านช่อดอกยาว ดอกย่อยขนาดใหญ่กลีบดอกสีนวลแกมเขียว โคนกลีบเป็นหลอดสีม่วงแดง หนาย่น บานกลางคืน ผลเป็นฝักขนาดใหญ่ รูปดาบ เมื่อแก่จะแตก ภายในมีเมล็ดแบน สีขาว มีปีกบางโปร่งแสง สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=145&view=showone&Itemid=59 ฝัก ต้ม นึ่ง เผา กินกับน้ำพริก เพาะเมล็ด 57 บะไค่ Gac ฟักข้าว Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng. Momordica Cucurbitaceae Accepted "" "" เป็นพันธุ์ไม้เก่าแก่ของเอเชีย พบมากในเอเชียตอนใต้ โดยเฉพาะแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบตามที่รกร้าง หรือชายป่าเบญจพรรณ ตั้งแต่ใกล้ระดับน้ำทะเลจนถึงที่สูงประมาณ 1,000 เมตร ชอบแสงแดด เลื้อยได้ทั้งบนพื้น บนต้นไม้ ไม้เถาเลื้อย อายุหลายปี ลำต้นหนาเกลี้ยง มีมือพันเกาะออกตามซอกใบ เถาแก่มีเหง้าใต้ดิน เถากลมมีขนนุ่ม เถาแก่ไม่มีขน ใบเดี่ยว เรียงสลับ แผ่นใบไม่มีแฉก หรือเป็นแฉกรูปฝ่ามือ 3-5 แฉก รูปไข่ หรือเกือบกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 10-15 ซม. ปลายแฉกแหลม โคนเว้ารูปหัวใจ ขอบเรียบ หรือกึ่งหยักซี่ฟัน ก้านใบยาว 2.8-5.5 ซม. มีต่อม 2-5 ต่อม ตามก้านใบและโคนใบ ดอกแยกเพศต่างต้น ดอกเดี่ยว หรือออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ ยาว 6-8 ซม. กลีบดอก 5 กลีบ สีขาวอมเหลืองอ่อน สามกลีบในมีสีดำบริเวณโคนดอกด้านใน ดอกเพศผู้ ก้านดอกยาว 5-15 ซม. ใบประดับรูปไตหรือเกือบกลม กว้าง 2.5-5 ซม. ยาว 2.8-3.2 ซม. ผิวด้านในมีขน กลีบเลี้ยง รูปไข่แกมรูปขอบขนาน กว้าง 4-6 มม. ยาว 1-1.5 ซม. หนาคล้ายแผ่นหนังเกลี้ยง หรือมีขนสากประปราย กลีบดอกรูปรีแกมรูปขอบขนาน ยาว 4-5 ซม. มีเส้นตามยาวชัดเจน ดอกเพศเมีย ก้านดอกยาว 3-10 ซม. ใบประดับรูปรี กลีบเลี้ยงรูปแถบ แกมรูปขอบขนาน ยาว 5-10 มม. กลีบดอกเหมือนดอกเพศผู้ รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ รูปรีแกมรูปขอบขนาน ยาว 1-1.5 ซม. ผิวมีตุ่มขรุขระ ผลรูปไข่ รีหรือกลม กว้าง 5-8 ซม. ยาว 6-12 ซม. ผลอ่อนสีเขียวอมเหลือง เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีส้มหรือแดง ผิวเป็นหนามสั้นทั้งผล เมล็ดแบน รูปกลมหรือรี เปลือกหุ้มสีน้ำตาลดำ ขอบเมล็ดโดยรอบมีรอยหยัก ลักษณะเหมือนรอยถูกกัด ผิวมีลายเส้น เมล็ดมีจำนวนมาก ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี "http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=253 " ยอดต้มกินเป็นเครื่องเคียง ผลอ่อนใช้แกงส้ม เพาะเมล็ด 58 มะเกล่า kaffir lime, Leech lime, Makrut lime, Mauritius papeda มะกรูด Citrus hystrix DC. Citrus Rutaceae Accepted "" "" พบทั่วไป ปลูกได้ดีในดินทุกชนิด มะกรูดเป็นไม้ยืนต้น สูง 2-8 เมตร ลำต้นและกิ่งก้านมีหนามแหลม ลำต้นแก่สีน้ำตาล กิ่งอ่อนสีเขียว ใบเดี่ยวรูปค่อนข้างกลม กว้าง 2.5-5 ซม. ยาว 3-8 ซม. ใบและดอกคล้ายมะนาว ก้านใบมีครีบขนาดใหญ่เท่าตัวใบ มีลักษณะคล้ายใบไม้ 2 ใบต่อกัน ส่วนล่างที่ติดต่อกับก้านใบคือหูใบ ใบมีสีเขียวแก่ ผิวใบเรียบเกลี้ยงเป็นมัน มีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ทั่วไป มีกลิ่นฉุน ดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อสั้น ผลชาวบ้านเรียก “มะกรูด” มีรูปร่างค่อนข้างกลม ผิวขรุขระ ผิวมีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ทั่ว ผลอ่อนสีเขียวเมื่อแก่สีเหลือง ภายในมีเมล็ดที่มีเยื่อเมือกหุ้ม คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ http://www.natres.psu.ac.th/FNR/vfsouthern/index.php/2013-10-26-10-11-55/9-uncategorised/135-2014-01-19-10-34-00 ผลใช้สระผมแก้คันหัว, ใบใช้ประกอบเครื่องแกง เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 59 แพ้ง Hog plum มะกอก Spondias pinnata (L. f.) Kurz Spondias Anacardiaceae Accepted "" "" พบในป่าทั่วไป ขึ้นได้ดีในดินแทบทุกชนิด ชอบแสงแดดจัด มะกอกเป็นไม้ต้น ผลัดใบสูง 15-25 เมตร เปลือกต้นสีเทา ค่อนข้างเรียบ กิ่งก้านมีช่องอากาศ กระจัดกระจาย ใบประกอบ แบบขนนก ปลายใบคี่ เรียงสลับ ใบย่อยรูปขอบขนานหรือรูปรี กว้าง 3-4 ซม. ยาว 7-12 ซม. ช่อดอกแยกแขนงออกที่ปลายกิ่ง และซอกใบ ดอกขนาดเล็กสีขาวครีม มีจำนวนมาก ผลสดรูปไข่ มีเนื้อฉ่ำน้ำ สีเหลืองอมเขียว ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1790 ยอดอ่อนกินเป็นเครื่องเคียง ผลสุกใช้ทำน้ำพริก เพาะเมล็ด 60 ยองค้ากุลา Pea eggplant, Turkey berry, prickly nightshade มะเขือพวง Solanum torvum Sw. Solanum Solanaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบได้ทั่วไป ที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 1,600 เมตร เติบโตได้ในที่กลางแจ้งหรือที่ร่ม ชอบความร้อนชื้นสูง แต่ไม่ชอบน้ำขังแฉะ มะเขือพวงเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 2 เมตร ลำต้นมีหนามสั้นทั่วไป แตกกิ่งก้านสาขามาก ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปรีหรือรูปไข่ กว้าง 5-20 ซม. ยาว 7-25 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมน มีขนนุ่มปกคลุมทั้ง 2 ด้าน ช่อดอก ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง มีดอกย่อยจำนวนมาก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ส่วนโคนเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็นแฉก ติดคงทน กลีบดอก สีขาว 5 กลีบ เชื่อมติดกันเป็นรูปดาว ผลกลุ่มออกเป็นช่อ ผลย่อยรูปทรงกลม ภายในมีเมล็ดกลมแบนจำนวนมาก สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=3055 ผลแก่ใช้ใส่แกง หรือกินสดเป็นเครื่องเคียง เพาะเมล็ด และปักชำราก 61 หย่องทู่ซา Eggplant มะเขือยาว Solanum melongena L. Solanum Solanaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้มีปลูกกันในหลายประเทศทั่วโลก ในประเทศไทยมีปลูกหลายสายพันธุ์ เจริญได้ในดินแทบทุกชนิด ชอบดินร่วนปนทรายจะเจริญได้ดี มะเขือยาวเป็นพืชล้มลุก เป็นไม้ทรงพุ่มขนาดเล็ก มีอายุประมาณ 1-2 ปี มีลำต้นเดี่ยว มีลักษณะกลม ลำต้นตั้งตรงแข็งและเหนียว แตกกิ่งก้านได้มาก ลำต้นมีขนอ่อนๆปกคลุม มีสีน้ำตาลอมเขียว มีกลิ่นเฉพาะตัว ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับกัน มีลักษณะทรงเรียวรี ใบใหญ่ยาว ปลายใบแหลม ขอบใบเป็นรอยหยัก ใบมีสีเขียว มีขนอ่อนๆ ปกคลุมทั่วใบ รากแก้ว มีลักษณะกลมๆ แทงลึกลงในดิน มีรากแขนงและรากย่อย รากออกตามรอบๆลำต้น มีสีน้ำตาล ออกดอกเดี่ยว ดอกมีลักษณะรูปกรวย กลีบดอกมีสีม่วง มีเกสรสีเหลือง มีกลีบเลี้ยงสีเขียว ก้านช่อดอกจะยาว ดอกออกบริเวณซอกใบ ออกบริเวณข้อของกิ่ง และออกตรงปลายยอด ผลเดี่ยว มีลักษณะทรงกลมเรียวยาว ผิวบางเรียบเป็นมัน ผลมีสีเขียวอ่อน สีม่วง หรือสีขาว ตามสายพันธุ์ เนื้อนุ่มฉ่ำน้ำ มีรสชาติหวานขื่น มีเมล็ดกลมแบนเล็กๆอยู่ข้างในเนื้อ เมล็ดมีขนาดเล็กๆจำนวนมาก อยู่ภายในเนื้อ เมล็ดมีลักษณะกลมแบนเล็กๆ มีสีน้ำตาลอ่อน องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/70 กินสดกับน้ำพริก, ผัด ต้ม เพาะเมล็ด 62 คุงที่ทา Elephant Apple มะตาด Dillenia indica L. Dillenia Dilleniaceae Accepted "" "" พบขึ้นตามป่าดงดิบชื้น และป่าพรุ โดยเฉพาะบริเวณใกล้ๆ ริมน้ำมีมากในภาคใต้ ไม้ต้นขนาดกลาง สูง 10-15 เมตร ไม่ผลัดใบลำต้นมักคดงอ เปลือกหนาสีเทาหรือน้ำตาลแดง ลอก เป็นแผ่บางๆ เรือนยอดเป็นพุ่มกลมหนา มีขนตามกิ่งอ่อน ใบ รูปไข่แกมรูปหอกหรือรูปไข่กลับรีๆ กว้าง 7-12 ซม. ยาว 15-30 ซม. เนื้อใบบางแผ่นใบเป็นคลื่น ปลายใบเป็นติ่งแหลมสั้นๆ โคนใบเรียวหรือมน ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อย ท้องใบมีขนประปราย ส้นแขนงใบมี 30-40 คู่ ก้านใบยาว 4-5 ซม. โคนก้านใบแบนเป็นกาบหุ้มกิ่ง ดอก ใหญ่สีขาว ออกเป็นดอกเดี่ยวๆ ตามง่ามใบ ก้านดอกยาว 3-5 ซม. มีขนซาก กลีบรอง กลีบดอกเป็นแผ่นโค้งอุ้มน้ำ กลีบดอกขาว บาง รูปไข่กลับ หลุดง่าย ผล กลม ใหญ่ มีลักษณะอวบน้ำ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 10-15 ซม. "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม Dillenia indica L. . [online] India Biodiversity Portal" "http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=834 https://indiabiodiversity.org/species/show/229573" ผลใช้แกงส้ม เพาะเมล็ด 63 พลู Coconut มะพร้าว Cocos nucifera L. Cocos Arecaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" เจริญในดินร่วน ดินทราย ที่ระบายน้ำได้ดี มะพร้าวเป็นพืชพวกปาล์มต้นเดี่ยว ลำต้น ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 20-40 เซนติเมตร สูง 10-30 เมตร ลำต้นเปลาตรงมีปล้องถี่ๆ ตลอดต้น ใบ ใบประกอบ ใบย่อยเรียวยาว ดอก ขนาดเล็กสีขาวนวลออกเป็นช่อเรียกว่า จั่น ผล ค่อนข้างกลมมีเปลือกเป็นเส้นใยหนา ผลอ่อนสีเขียวอ่อนถึงเขียวเข้ม ผลแก่สีน้ำตาลแกมเหลือง เมล็ด ลักษณะกลมป้านมีเปลือกแข็งสีน้ำตาลเรียกว่า กะลา เนื้อในขาวเป็นมัน มีน้ำอยู่ภายใน ศูนวิจัยความหลากหลายทางชีวภาพ เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา บรมราชินีนาถ สถาบันวิจัยและพัฒนาชายแดนภาคใต้ มหาวิทยาลัยราชภัฎยะลา http://srdi.yru.ac.th/bcqy/page/348/%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7.html ผลกินสด และใช้ในพิธีขับไล่สเนียดจัญไร เพาะเมล็ด 64 กล่องจี่ต๊ะ "" มะละกอกะเหรี่ยง "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ผลสดกินเป็นเครื่องเคียง ใช้แกง กินผลแก่เป็นผลไม้ "" 65 เหง่าไซ้ลา American basil, hoary basil แมงลัก Ocimum americanum L. Ocimum Lamiaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบกระจายอยู่ทั่วไปในประเทศไทย ชอบที่ราบโล่งแจ้ง ปลูกได้ในดินทุกชนิด แต่ควรปลูกช่วงต้นฤดูฝน "แมงลักเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นตรง โคนต้นแข็ง สูงประมาณ 40-65 ซม. ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยมสีขาวและสีม่วง ใบสีเขียวอ่อน ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามแบบตั้งฉาก รูปไข่ ปลายใบแหลมหรือเรียวยาว โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบมีขนนุ่มปกคลุม ออกดอกเป็นช่อฉัตรที่ปลายกิ่ง ดอกย่อยสีขาว เมล็ดรูปรีขนาดเล็กสีดำ เมื่อละลายน้ำจะพองตัว เป็นพืชที่มีขนนุ่มปกคลุมทั้งต้น และมีกลิ่นหอมฉุน ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ กอมก้อส้มสีแหล้ ลำต้นสีม่วง และกอมก้อแคสีขาว ลำต้นสีขาว รสชาติเฝื่อนและมีกลิ่นฉุนกว่า มีกลิ่นเฉพาะที่แตกต่างกัน ชาวบ้านนิยมรับประทานทั้ง 2 ชนิด " องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/162 ใบใช้ใส่แกง เพาะเมล็ด หรือปักชำกิ่ง 66 "" Giant fern ว่านกีบแรด ว่านกีบม้า กีบม้าลม Angiopteris evecta (G. Forst.) Hoffm. Angiopteris Marattiaceae Accepted "" "" กระจายพันธุ์ได้ดีในประเทศไทย พบตามป่าดิบเขา ที่มีร่มเงาและความชื้นสูง ว่านกีบแรดเป็นพรรณไม้ลงหัวขนาดเล็ก ลำต้นสูง ประมาณ 0.50-1 ม. ใบ มีสีเขียว รูปไข่เล็ก เรียว ยาวประมาณ 5-15 ซ.ม. กว้าง 1.5-3 ซ.ม. ก้านใบยาว หัว คล้ายกีบเท้าของแรดหรือกระบือ หัวนั้นจะเป็นสีน้ำตาลแก่ ภายในมีสีเหลือง เหมือนขมิ้น มีรสฝาด เย็น กลุ่มอับสปอร์เป็นกลุ่มเรียงตัวเป็นแถวอยู่ที่ริมเกือบสุดขอบใบ แต่ละกลุ่ม เป็นอับสปอร์เรียงตัวขนานกันเเป็น 2 แถวติดกันที่ปลายเส้นใยใบ "สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม" "http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1466 http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=694" ใบแก่ใช้ดองเหล้ากินเป็นยาชูกำลัง สปอร์ 67 มึ๊หน่องราพลุ "" ว่านสาวหลง Amomum biflorum Jack Amomum Zingiberaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ชอบขึ้นในดินร่วนซุยระบายน้ำดี แสงแดดรำไร ว่านสาวหลงเป็นพืชล้มลุกในวงศ์ขิงข่า มีเหง้าทอดเลื้อยอยู่ใต้ดิน ลำต้นเทียมเกิดจากกาบใบอัดกันแน่น ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปหอก ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบบิด เส้นกลางใบสีแดงเรื่อ ใบมีขนนุ่มปกคลุม ดอกออกตามเหง้าใต้ดิน ดอกย่อยสีเหลือง ก้านดอกยาว ปลายช่อโค้ง ผลเป็นช่อคล้ายช่อพริกไทย องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/235 รากใช้ผสมเข้าสูตรยา แยกกอ 68 เพ่อไช่ดุ Soap pod, Shikakai ส้มป่อย Acacia concinna (Willd.) DC. Acacia Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ขึ้นได้ทั่วไป พบมากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชอบดินร่วน ระบายน้ำดี "ส้มป่อยเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย มีหนามตามลำต้น กิ่ง ก้านและใบ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ยาว 7-20 ซม. ใบย่อยรูปขอบขนาน ขนาดเล็ก ช่อดอก ออกที่ซอกใบ เป็นช่อกลม กลีบดอกเป็นหลอด สีนวล ผลเป็นฝัก สีน้ำตาลดำ ผิวย่นขรุขระ ขอบเป็นคลื่น ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ส้มป่อยธรรมดา และส้มป่อยหลวง ชุมชนใช้ประโยชน์จากส้มป่อยธรรมดามากกว่า เนื่องจากส้มป่อยหลวงพบไม่มาก " สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1277 ใบ ยอด ใช้แกงส้ม และฝักใช้ในพีธีกรรมต่างๆ เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 69 พุมหมอล่อง Ngai Camphor Tree หนาด Blumea balsamifera (L.) DC. Blumea Compositae Accepted "" LC 2019 เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่มักพบขึ้นตามที่รกร้าง ทุ่งนา หรือหุบเขาทั่วไป หนาดเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก มีกลิ่นหอมคล้ายการบูร สูง 1-4 เมตร ลำต้นกลม กิ่งก้านมีขนนุ่มยาว เปลือกต้นสีน้ำตาลเทา มีกลิ่นหอมของการบูร ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปวงรีแกมขอบขนาน ผิวใบทั้งสองด้านมีขนละเอียดหนาแน่น คล้ายเส้นไหม และมีกลิ่นหอม กว้าง 2-20 เซนติเมตร ยาว 8-40 เซนติเมตร ปลายใบ และโคนใบแหลม ขอบใบหยักแบบซี่ฟัน หรือฟันเลื่อย ก้านใบมีรยางค์ 2-3 อัน ดอกช่อ ออกที่ปลายกิ่งหรือซอกใบ เป็นช่อกลม ช่อดอกมีขนาดโตไม่เท่ากัน กว้าง 6-30 เซนติเมตร ยาว 10-50 เซนติเมตร มีริ้วประดับหลายชั้น บางครั้งริ้วประดับอาจยาวกว่าดอก รูปขอบขนาน แคบยาว 1-9 มิลลิเมตร ปลายแหลม ด้านหลังมีขนนุ่มหนาแน่น ดอกย่อยมีเป็นจำนวนมาก กลีบดอกสีเหลือง ฐานดอกมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2-4 มิลลิเมตร ดอกสมบูรณ์เพศมีหลอดดอกยาว 4-7 มิลลิเมตร ปลายแยกเป็นหลอด รูปไข่ ปลายแหลม มีขนนุ่ม ดอกตัวเมียมีหลอดดอกเล็กเรียว ยาวไม่เกิน 6 มิลลิเมตร ปลายแยกเป็น 2-4 แฉก เกลี้ยง ผลแห้งไม่แตก รูปขอบขนาน ยาวราว 1 มิลลิเมตร สีน้ำตาล โค้งงอเล็กน้อย เป็นเส้น 5-10 เส้น มีขนสีขาว "ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม" "http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=123 http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=678" ต้มอาบขับน้ำคาวปลา เพาะเมล็ด 70 สิ Areca nut palm, Betel palm หมาก Areca catechu L. Areca Arecaceae Accepted "" "" เจริญเติบโตได้ดีที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลสูงกว่า 700 เมตร หมากเป็นปาล์มต้นเดี่ยว ลำต้นมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 15-20 เซนติเมตร สูงได้ถึง 15 เมตร ใบรูปขนนก ทางใบยาวสองเมตร ช่อดอกแยกเพศอยู่ร่วมต้น ออกใต้คอ ช่อแผ่กระจายยาว 50 เซนติเมตร ผลค่อนข้างกลม ขนาด 4-5 เซนติเมตร รายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2556-2557 โครงการพฤกษศาสตร์พื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคเหนือตอนบน อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน, สมุนไพรพื้นบ้านล้านนา "http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=491 https://medthai.com/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%81/" ผลใช้เคี้ยวเล่นกับเครื่องหมาก เพาะเมล็ด 71 สะหมี่ Malabar plum, Java plum, Black plum หว้า Syzygium cumini (L.) Skeels Syzygium Myrtaceae Accepted "" LC 2019 ถิ่นกำเนิด เอเชียเขตร้อน จากอินเดียถึงมาเลเซีย ชอบดินชื้นที่อุดมสมบูรณ์ ขึ้นตามป่าดิบและป่าผลัดใบทั่วไป ไม้ต้น สูง 10-25 เมตร ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม แผ่นใบรูปรีหรือรูปไข่กลับ กว้าง 5-9 เซนติเมตร ยาว 9-15 เซนติเมตร ปลายแหลม โคนมน ดอกสีขาวออกเป็นช่อตามง่ามใบ ผลรี กว้างประมาณ 0.8 เซนติเมตร ยาว 1.5-3 เซนติเมตร ออกดอก ธันวาคม- มกราคม ผลแก่ พฤษภาคม "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช" "http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1136 http://www.dnp.go.th/EPAC/province_plant/petburi.htm" ยอดใช้จุ่มน้ำมนต์พรมในพีธีกรรมที่ต้องพรมน้ำมนต์ เพาะเมล็ด 72 งีคะ Common rattan หวายขม Calamus rotang L. Calamus Arecaceae Accepted "" "" พบได้ในป่าทั่วไป เช่น ป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง หรือป่าดิบชื้น รากแบบระบบรากฝอย (fibrous root system) รากเป็นรากเกิดใหม่ที่โคนต้น ลำต้นเป็นลำต้นเกี่ยวพันหรือเลื้อยเกาะ เป็นลำต้นแตกกอ (multiple trunk) ลำต้นสามารถแตกหน่อด้านข้างในตำแหน่งใต้ดินหรือใกล้ผิวดินเป็นกอ เป็นกอขนาดเล็ก มีหนามบริเวณลำต้น ลำต้นมีสีเขียวปนน้ำตาล ใบเป็นรูปขนนกเป็นพวง (plumose) รูปใบเรียวแหลม ฐานใบแหลม ใบมีสีเขียวทั้งหลังใบและใต้ใบ ช่อดอกแบบแตกแขนงเป็นช่อดอกเล็กๆ ช่อดอกจะผลิดอกย่อยออกมาจากภายใต้ก้าน ช่อดอกประกอบด้วย ดอกเพศผู้สีเหลืองนวล ดอกเพศเมียสีเหลือง ผลมีลักษณะรูปร่างกลม ขนาด 1-2 เซนติเมตร ผลอ่อนมีสีเขียว ผลแก่มีสีน้ำตาล suwit http://thaiherb-tip108.blogspot.com/2011/03/blog-post_7337.html ต้นอ่อนใช้แกง ต้มเป็นเครื่องเคียง ผลสุกกินได้ ต้นแก่ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ เพาะเมล็ด 73 คี่นากู่ Mexican Mint, Indian Borage, Soap Mint หอมด่วนหลวง หูเสือ Plectranthus amboinicus (Lour.) Spreng. Plectranthus Lamiaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ชอบขึ้นในดินที่ชุ่มชื้น ระบายน้ำดี แสงแดดปานกลางถึงมาก หอมด่วนหลวงเป็นพืชล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นอวบน้ำ มีขนหนาแน่นปกคลุมทั่วไป ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก รูปไข่ค่อนข้างกลม โคนใบและปลายใบมน ขอบใบจักฟันเลื่อย ดอกเป็นช่อออกที่ปลายยอด ชูตั้งขึ้น สีขาวอมม่วง เมล็ดกลม ผิวเรียบ สีน้ำตาลเข้ม ทุกส่วนของลำต้นเมื่อขยี้มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=173 ใบสดกินเป็นเครื่องเคียงลาบ เพาะเมล็ด ปักชำกิ่ง 74 ชิพุเต้อ Sugarcane อ้อยดำ Saccharum sinense Roxb. Saccharum Poaceae Accepted "" "" เป็นพืชชอบอากาศอบอุ่นและร้อนชื้น พบปลูกเป็นไร่เพื่อตัดส่งโรงงานผลิตน้ำตาลและปลูกตามบ้านเรือนไว้ใช้เป็นยาหรือในพิธีกรรมต่างๆ นิยมปลูกตามสวนและบริเวณบ้านเรือน ชอบดินร่วนที่มีอินทรีย์วัตถุมากๆ น้ำไม่ท่วมและการระบายน้ำดี ชอบแสงมาก เป็นพืชล้มลุก มักขึ้นเป็นกอสูงประมาณ 1 – 2 เมตร แทงหน่อออกทางด้านข้างของต้นเดิม ลำต้นแข็งแรงมีข้อปล้องชัดเจน ผิวนอก ลำต้นแข็งเป็นมัน เนื้อในสีขาวฉ่ำน้ำ ลำต้นอ้อยแดงมีสีแดงเข้มจนเกือบดำ เปลือกมีรสขม น้ำไม่ค่อยหวานแหลมเหมือนอ้อยธรรมดาตามข้อจะมีตาพร้อมที่จะเป็นต้นใหม่หนึ่งตา ตามข้อแต่ละข้อมีรากอากาศประปราย ใบเป็นชนิดใบเดี่ยว รูปหอกแคบๆ แต่ยาวมาก โคนใบจะเป็นกาบหุ้มลำต้น ติดแน่นอยู่บริเวณข้อแต่ละข้อ และออกสลับเวียนกันขึ้นไปเนื้อใบมีขนสาก ขอบใบจักถี่เป็นหนามคม กลางใบมีกระดูกก้านและห่อเป็นรูปรางน้ำ ดอกออกรวมกันเป็นช่อใหญ่สีขาว ออกสุดที่ปลายของลำต้น เมื่อออกดอกก็หมายความว่าต้นแก่เต็มที่แล้ว ช่ออาจยาวถึงหนึ่งเมตรหรือมากกว่านั้น มีเมล็ดแหลมๆ รอบๆ โคนเมล็ดจะมีปุยสีขาวเป็นมันหุ้ม และปุยนี้จะช่วยพยุงให้เมล็ดปลิวไปได้ไกลๆ ก้านช่อดอกไม่มีขนแตกแขนงเป็นช่อดอกย่อยมากมาย ออกดอกในฤดูหนาว Unknown https://suisuisui1.wordpress.com/%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B8%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B8%B3%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%99/%E0%B8%AD%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87/ ต้มกินเพื่อลดความดัน หน่อ เหง้า ปักขำลำต้น 75 เจี๊ยบเจิด (หมู่ที่ 6) "" กระเจี๊ยบป่า "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ยอดใช้แกง "" 76 กะจิ๊บ Okra, Ladies' fingers กระเจี๊ยบมอญ Abelmoschus esculentus (L.) Moench Abelmoschus Malvaceae Accepted "" "" กระเจี๊ยบเขียวต้องการอุณหภูมิสูงกว่า 20 องศาเซลเซียส ในการเจริญเติบโตอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการงอกของเมล็ด คือ 30-35 องศาเซลเซียส ถ้าเจริญเติบโตในสภาพอุณหภูมิสูงเกินไปจะมีการออกดอกช้า ในการออกดอกพบว่าเกี่ยวข้องกับความยาวของช่วงวันด้วย ส่วนใหญ่พบว่าต้องการช่วงวันสั้นที่สุดคือ 12 ชั่วโมง 30 นาที แต่บางสายพันธุ์พบว่าความยาวช่วงวันไม่มีผลต่อการออกดอก กระเจี๊ยบเขียวเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีธาตุอาหารสูงมีการระบายน้ำได้ดี กระเจี๊ยบมอญเป็นพืชล้มลุกอายุปีเดียว สูงถึง 2.5 ม. ใบเดี่ยว เรียงเวียนรอบกิ่ง หยักเว้า 3-7 พู ดอกเดี่ยว ออกจากซอกใบ สีเหลืองอ่อน กลางดอก สีม่วงดำ ผลรูปทรงกระบอก ปลายแหลม มีขนอ่อนปกคลุม ยาว 5-15 ซม. ภายในมีเมล็ดสีขาวจำนวนมาก ออกดอกตลอดปี หนังสือ ๘๙ พรรณพืชวิถีพอเพียง "http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2841 https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-2/vegetables/28.html" ยอดใช้ต้มทำแกง, ลวกจิ้มน้ำพริก, ผลใช้ทำน้ำกระเจี๊ยบ เพาะเมล็ด 77 น้อมสอด Willow-leaved justicia กระดูกไก่ดำ Justicia gendarussa Burm.f. Justicia Acanthaceae Accepted "" "" ขึ้นได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย ชอบดินร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี ความชื้นปานกลางถึงต่ำ แดดเต็มวันถึงรำไร แข้งไก่ดำเป็นเป็นไม้พุ่ม ต้นสูงประมาณ 1 เมตร เรือนยอดไม่แน่นอน มักแตกเป็นกอ กิ่งก้านสาขามาก มักโค้งลงสู่พื้นดิน กิ่ง ก้าน และเส้นใบ มีสีน้ำตาลดำ ปล้องมีลักษณะคล้ายกระดูกต่อกันเป็นชั้นขึ้นไป ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามเป็นคู่ๆ ตั้งฉากกัน รูปรีและรูปหอก ปลายใบเรียวแหลม โคนใบแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบ สีเขียวเข้ม ดอกช่อ ออกที่ปลายยอด ดอกย่อยเป็นหลอด ปลายดอกแยกออกเป็น 5 แฉก ประโยชน์ดอทคอม https://prayod.com/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%94%E0%B8%B9%E0%B8%81%E0%B9%84%E0%B8%81%E0%B9%88%E0%B8%94%E0%B8%B3/ ใช้บูชาในประเพณีเลี้ยงผี ปักชำ ตอนกิ่ง 78 ปราช Banana, Cultivated banana กล้วยน้ำว้า Musa × paradisiaca L. Musa Musaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบปลูกทั่วไปทุกภาคของประเทศ เจริญเติบโตได้ดีในที่มีอากาศร้อนชื้น และมีสภาพอากาศคงที่ ชอบดินร่วนซุย มีน้ำและอากาศถ่ายเทได้ดี กล้วยอ่องเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นสูง 2-4.5 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 15 ซม. กาบต้นด้านนอกสีเขียวอ่อน มีประดำบ้าง ก้านใบมีร่องค่อนข้างแคบ เส้นกลางใบสีเขียว ก้านช่อดอกไม่มีขน ปลีรูปไข่ค่อนข้างป้อม ปลายป้าน ด้านนอกสีแดงอมม่วงมีนวลหนา ด้านในมีสีแดงเข้ม เครือหนึ่งมีประมาณ 7-10 หวี หวีหนึ่ง มี 10-16 ผล ก้านผลยาว เปลือกหนา สุกมีสีเหลืองเนื้อสีขาว รสหวาน ไส้กลางมีสีเหลือง พืชเกษตร https://puechkaset.com/%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%A7%E0%B9%89%E0%B8%B2/ "" แยกหน่อ 79 เก้านะเงย Lucky bamboo กวนอิม Dracaena braunii Engl. Dracaena Asparagaceae Accepted "" "" มีถิ่นกำเนิดในประเทศแคเมอรูนและคองโก ปลูกเลี้ยงด้วยดินร่วน ต้องการน้ำปริมาณปานกลางถึงมาก แสงแดดรำไร สามารถปลูกในน้ำได้ ไม้พุ่ม สูง 1-1.3 เมตร ลำต้นตั้งตรง ทรงกระบอก ข้อปล้องเห็นได้ชัดเจน แตกยอดตามข้อ ใบเดี่ยว เรียงเวียน รูปใบหอกแกมรูปขอบขนาน ปลายแหลม โคนสอบ ขอบเป็นคลื่นเล็กน้อย ผิวเกลี้ยง เป็นมัน แผ่นใบสีเขียวเข้ม มีด่างสีขาวนวลที่ขอบใบทั้งด้านบนและใต้ใบ ก้านใบเป็นกาบห่อหุ้มข้อ ดอกเป็นช่อแบบคล้ายช่อกระจะหรือคล้ายช่อซี่ร่ม อออกตามซอกกาบใบ ดอกสีขาว มีจำนวนมาก ข้อมูลพรรณไม้ ฐานข้อมูลเกษตรดิจิทัล https://data.addrun.org/plant/archives/348-dracaena-braunii-engl ใช้ใบและลำต้นใส่แจกันบูชาพระ และประดับ เพาะเมล็ด 80 มะเหน่า Jack fruit tree ขนุน Artocarpus heterophyllus Lam. Artocarpus Moraceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ปลูกได้ทั่วไป ชอบดินร่วน ระบายน้ำได้ดี และแสงแดดจัด "ขนุนไม้ต้นขนาดใหญ่ สูง 15-30 เมตร ลำต้นและกิ่งเมื่อมีบาดแผลจะมีน้ำยางสีขาวข้นคล้ายน้ำนมไหล ใบเดี่ยวออกเรียงสลับ แผ่นใบรูปรี ขนาดกว้าง 5-8 ซม. ยาว 10-15 ซม. ปลายใบทู่ถึงแหลม โคนใบมน ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน เนื้อใบหนาผิวด้านล่างสากมือ ช่อดอกแบบช่อเชิงลดแยกเพศอยู่รวมกัน ดอกเพศผู้เรียกว่า ""ส่า"" ออกตามปลายกิ่ง ดอกเพศเมียจะออกตามกิ่งใหญ่และตามลำต้น ยอดเกสรเพศเมียเป็นหนามแหลม ผลเป็นผลรวมขนาดใหญ่ ส่วนของเนื้อที่รับประทานเจริญมาจากกลีบดอก ส่วนซังคือกลีบเลี้ยง " ไม้มงคล 9 ชนิด สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://www.dnp.go.th/EPAC/9/02kanun.htm ผลดิบใช้แกง ผลสุกกินเป็นผลไม้ เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 81 "" Turmeric ขมิ้น Curcuma longa L. Curcuma Zingiberaceae Accepted "" "" พบกระจายอยู่ทั่วไป ขึ้นได้ดีในที่ดอน ชอบดินร่วนซุย อุดมสมบูรณ์ อากาศค่อนข้างร้อนและมีความชุ่มชื้นในเวลากลางคืน ขมิ้นเป็นพืชล้มลุก สูง 30-90 ซม.เหง้าใต้ดินรูปไข่ มีแขนง รูปทรงกระบอก เนื้อในเหง้าสีเหลืองส้ม มีกลิ่นเฉพาะ ใบเดี่ยว แทงออกจากเหง้า รูปใบหอก กว้าง 12-15 ซม. ยาว 30-40 ซม. ช่อดอกแทงจากเหง้า แทรกระหว่างก้านใบ รูปทรงกระบอก กลีบดอกสีเหลืองอ่อน ใบประดับสีเขียวอ่อน บานครั้งละ 3-4 ดอก ผล รูปกลมมี 3 พู สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1264 แก้ปวดท้อง ช่วยย่อย ใช้เป็นเครื่องแกง ใช้ผสมธานาคาประหน้า แยกเหง้า 82 "" Siamese rough bush, Tooth brush tree ข่อย Streblus asper Lour. Streblus Moraceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบทั่วไปบริเวณพื้นราบในป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้ง ชอบดินร่วนปนทราย ข่อยเป็นไม้ยืนต้น มีน้ำยางขาว สูง 5-15 เมตร ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่แกมขอบขนาน รูปวงรี หรือรูปไข่กลับ กว้าง 2-4 ซม. ยาว 4-8 ซม. ผิวใบสาก ช่อดอกออกที่ซอกใบ แยกเพศอยู่คนละต้น ช่อดอกตัวผู้เป็นช่อกลม ช่อดอกตัวเมียออกเป็นกระจุกมี 2-4 ดอกย่อย กลีบดอกสีเหลือง ผลสด รูปไข่ เมื่อสุกมีสีเหลือง สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=135 แก้ปวดฟัน เพาะเมล็ด ปักชำกิ่ง หรือตอนกิ่ง 83 น้ำเมา Wireweed ขัดมอญ หญ้าขัดใบยาว Sida acuta Burm.f. Sida Malvaceae Accepted "" "" พบขึ้นได้ทั่วไป ตามพื้นที่รกร้าง ข้างถนน และชายป่า ชอบพื้นที่ชุ่มชื้น ทนต่อน้ำขัง หญ้าขัดใบยาวเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ลำต้นตั้งตรงแตกกิ่งก้าน ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอก ถึงรูปแถบ กว้าง 0.5-2.5 ซม. ยาว 1.5-7.5 ซม. โคนและปลายใบแหลม ขอบจักฟันเลื่อย หูใบรูปแถบ ดอกเดี่ยวหรืออกเป็นกระจุก 2-3 ดอก ที่ซอกใบ กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเป็นรูประฆัง ปลายแยกเป็น 5 แฉก กลีบดอก รูปไข่กลับเบี้ยว ปลายเว้าตื้น สีเหลืองอ่อน เกสรเพศผู้เชื่อมติดกันเป็นมัดเดียว ผลแห้งแตกได้ เมล็ดรูปไข่แกมสามเหลี่ยม สีน้ำตาลเข้ม องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/237 กิ่ง ลำต้น ใช้ทำไม้กวาด เพาะเมล็ด 84 อาโว่ย Galangal, Greater Galangal, Chinese Ginger ข่า Alpinia galanga (L.) Willd. Alpinia Zingiberaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบกระจายอยู่ทั่วไป ขึ้นได้ดีในที่ดอน ชอบดินร่วนซุย อุดมสมบูรณ์ ชุ่มชื้น แต่ไม่ชอบน้ำขัง ข่าเป็นไม้ล้มลุกสูง 1.5-2 เมตร เหง้ามีข้อปล้องชัดเจน ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอก วงรี หรือเกือบขอบขนาน กว้าง 7-9 ซม. ยาว 20-40 ซม. ช่อดอกออกที่ยอด ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีขาว โคนติดกันเป็นหลอดสั้นๆ ปลายแยกเป็น 3 กลีบ กลีบใหญ่ที่สุด มีริ้วสีแดง ใบประดับรูปไข่ ผลเป็นผลแห้ง แตกได้ รูปกลม ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1413 หัวสดใช้อมแก้ปวดฟัน และใส่เป็นเครื่องเทศในแกงต่างๆ แยกเหง้า 85 อะโกว Ginger ขิง Zingiber officinale Roscoe Zingiber Zingiberaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบได้ทั่วไป ขึ้นได้ดีในที่ดอน ชอบดินร่วนซุย อุดมสมบูรณ์ ชุ่มชื้น ระบายน้ำดี ไม่ชอบน้ำขัง ขิงเป็นพืชล้มลุก มีเหง้าใต้ดิน เปลือกเหง้ามีสีน้ำตาลแกมเหลือง เนื้อในสีนวลมีกลิ่นหอมเฉพาะ ลำต้นเทียมแทงขึ้นเป็นกอ มีกาบใบหุ้มซ้อนกัน ใบเดี่ยวเรียงสลับถี่ รูปหอก กว้าง 1.5-2 ซม. ยาว 12-20 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนสอบ ขอบเรียบ ผิวใบเรียบและมัน ช่อดอกรูปกระบองโบราณ แทงขึ้นจากเหง้า ดอกย่อยสีขาว ทุกๆ ดอกมีกาบสีเขียวปนแดงรูปโค้งห่อรองรับ กลีบดอกและกลีบเลี้ยง มีอย่างละ 3 กลีบ หลุดร่วงเร็ว โคนกลีบดอกม้วนห่อ ปลายกลีบแผ่กว้าง เกสรผู้มี 6 อัน ผลรูปทรงกลม และแข็ง เมดไทย (Medthai) https://medthai.com/%E0%B8%82%E0%B8%B4%E0%B8%87/ ใช้เป็นเครื่องเทศในอาหาร แยกเหง้า 86 น้ำผักคาด Cassod tree, Thai copper pod, Siamese cassia ขี้เหล็ก Senna siamea (Lam.) H.S.Irwin & Barneby Senna Leguminosae Accepted "" LC 2018 พบในป่าเบญจพรรณชื้นทั่วทุกภาคของประเทศ ขึ้นได้ในดินทุกชนิด ทนแล้ง และต้องการน้ำปานกลาง ขี้เหล็กเป็นไม้ยืนต้น สูง 10-15 เมตร เปลือกต้นแก่สีเทาถึงดำ ใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ ใบย่อยรูปขอบขนาน กว้าง 1.5 ซม. ยาว 4 ซม. ใบอ่อนมีขนสีน้ำตาลแกมเขียว ปลายใบและโคนใบมน ขอบใบและผิวใบเรียบ มีหูใบ 2 อัน ช่อดอก ออกปลายกิ่ง กลีบดอกสีเหลือง มี 5 กลีบ ก้านเกสรเพศผู้ 10 อัน ขนาดไม่เท่ากัน ผลเป็นฝัก แบนยาวและหนา ผิวมีขนละเอียด เมล็ดสีน้ำตาลมีจำนวนมาก สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=395&view=showone&Itemid=59 ยอด ดอก กินกับน้ำพริก, แก้ปวดเมื่อย,นอนไม่หลับ เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 87 "" "" คเนสาร "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" มีพิษเบื่อ เมา, ไม้ใช้สร้างบ้านมอดจะไม่เจาะ "" 88 เก้าพร่าย Agasta, Sesban, Vegetable humming bird, Corl Wood Tree แคบ้าน Sesbania grandiflora (L.) Pers. Sesbania Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบขึ้นเป็นกลุ่มในป่าละเมาะทั่วไป สามารถปลูกได้ทุกที่ ชอบทั้งดินเหนียวและดินปนทราย "แคเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กสูง 3-5 เมตร โตเร็วมีกิ่งก้านสาขามาก เปลือกเป็นสีน้ำตาล มีรอยขรุขระหนา เปลือกในมีสีชมพูรสฝาด ใบประกอบแบบขนนกออกเรียงสลับ ก้านใบสีเหลือง ใบย่อยรูปขอบขนาน ปลายและโคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบ ช่อดอกออกตามซอกใบ กลีบดอกสีขาวหรือสีแดงคล้ายดอกถั่ว กลีบเลี้ยงเป็นรูประฆังหรือถ้วย ผลเป็นฝักแบนยาว เมื่อแก่จะแตกออกเป็น 2 ซีก มีเมล็ดเรียงตรงกลางแถวเดียว ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ แคดอกสีขาว และแคดอกสีออน(สีแดง) " โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_09.htm ดอก ยอด ลวกกินกับน้ำพริก, ใช้แกง เพาะเมล็ด 89 สดหลาด "" แคป่า (แคทราย) Stereospermum neuranthum Kurz Stereospermum Bignoniaceae Accepted "" "" พบมากตามป่าเบญจพรรณชื้น และป่าสนที่สูงจากระดับน้ำทะเล 200-50 ซม. เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก ถึงขนาดกลาง ผลัดใบ สูง 8-20 เมตร ลำต้นค่อนข้างเปลาตรง เปลือกสีน้ำตาลปนเทาอ่อน เรือนยอดทรงรูปไข่ค่อนข้างทึบ มีขนสีเทาคลุมส่วนอ่อนทั่วไป ใบ เป็นใบประกอบออกตรงข้ามกันเป็นคู่ๆ ทั้งช่อยาว 18-40 ซม. แต่ละช่อประกอบด้วยใบย่อย รูปมนกว้าง จำนวน 5-7 ใบ ติดตรงข้ามกันเป็นคู่ ใบยอดจะเป็นใบเดี่ยว มีขนาดใหญ่กว่าใบอื่น กว้าง 5-13 ซม. ยาว 11-20 ซม. เนื้อใบหนามีขนสาก ๆ ทั้งสองด้าน ดอก โต สีขาวอมเขียวอ่อน ออกรวมกันเป็นช่อ ที่เหนือรอยแผลใบและกิ่ง ยาว 5-14 ซม. โคนดอกเป็นรูปถ้วยปากกว้าง ส่วนบนแยกเป็น 5 แฉก กลีบดอกติดกันเป็นหลอดรูปทรงกระบอก ยาว 4-6 ซม. ปลายดอกโค้งกลับเป็นกลีบย่น และเว้าแหว่ง ผิด้านในจะมีเส้นริ้วสีม่วง เกสรผู้มี 2 คู่ สั้นหนึ่งคู่ และยาวหนึ่งคู่ ติดอยู่ที่โคนกลีบดอกด้านใน รังไข่ รูปรี ฝัก เป็นแท่งลักษณะเป็นสัน สี่เหลี่ยมตามยาว บิดเบี้ยวเล็กน้อย ยาว 35-50 ซม. "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม Useful Tropical Plants" "http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=796 http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Stereospermum+neuranthum" ยอดกินกับน้ำพริก เพาะเมล็ด 90 ขะปลู Wild betal, lolot pepper ชะพลู Piper sarmentosum Roxb. Piper Piperaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบขึ้นตามที่ลุ่มชื้นแฉะ ชอบดินอุดมสมบูรณ์มีอินทรียวัตถุสูง ชะพลูเป็นไม้ล้มลุก สูง 30-80 ซม. มีไหลงอกเป็นต้นใหม่ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหัวใจ กว้าง 5-10 ซม. ยาว 7-15 ซม. ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบเป็นคลื่น ใบสีเขียวเข้มเห็นเส้นใบชัดเจน ช่อดอก ออกที่ซอกใบ รูปทรงกระบอก ดอกย่อยแยกเพศ ผลเป็นผลสด ต้นและใบมีกลิ่นเฉพาะตัวและมีรสเผ็ดเล็กน้อย ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2897 ใบใช้แกง ปักชำต้น 91 เก้าโพด Madar, Crown flower ดอกรัก Calotropis gigantea (L.) Dryand. Calotropis Apocynaceae Accepted "" "" พบกระจายพันธุ์ในภูมิภาคเขตร้อนของทวีปเอเชีย และหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก ตามพื้นที่เปิดโล่ง โดยเฉพาะพื้นที่ระดับต่ำ ออกดอกตลอดปี ไม้พุ่มสูง 1-5 ม. ทุกส่วนมีน้ำยางขาว กิ่งอ่อนและปลายยอดมีขนปุย ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้าม รูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ โคนใบเว้า ปลายใบแหลม กว้าง 4-8 ซม. ยาว 6-18 ซ. ก้านใบสั้น ดอกสีม่วงหรือสีขาวออกเป็นช่อค่อนข้างแน่น ตามซอกใบหรือปลายกิ่ง กลีบดอกรูปกงล้อ มี 5 แฉก ขนาด 3-4.5 ซม. ตรงกลางอับเรณูเป็นแผ่นห้าเหลี่ยม เชื่อมติดกับหลอดเกสรผู้ 5 อัน ผลเป็นฝักโค้ง ส่วนกลางพอง ปลายงอ แตกแนวเดียว กว้าง 2.58-4 ซม. ยาว 7-10 ซม. ผิวเป็นคลื่น เมล็ด สีน้ำตาล ยาว 5-7 มม. มีขนกระจุก ยาว 2.5-4 ซม. "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม Plant Resources of Tropical Africa" "http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1153 https://uses.plantnet-project.org/en/Calotropis_gigantea_(PROTA)" ดอกใช้ร้อยมาลัยบูชาพระ เพาะเมล็ด ปักชำ 92 "" "" ดาบฤๅษี Tephrosia coccinea Wall. Tephrosia Leguminosae Accepted "" LC 2012 พบในพื้นที่เปิดโล่ง หรือทุ่งหญ้า ดาบฤาษีเป็นไม้ล้มลุก ความสูง 40-50 ซม. ดอก สีส้มแดง ขนาด 1 ซม. "Thomas Vattakaven Tephrosia coccinea Wall. . [online] India Biodiversity Portal Flora of China" "https://indiabiodiversity.org/species/show/264698 http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=242351503" แก้โรคไต, ขับปัสาวะ "" 93 "" Gentleman’s toes, Ivy gourd, Little gourd, Scarlet-fruited gourd ตำลึง Coccinia grandis (L.) Voigt Coccinia Cucurbitaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบได้ตั้งแต่ป่าชายหาด ที่รกร้าง ข้างถนน และชายป่าต่างๆ ทั่วประเทศ ตำลึงเป็นไม้เลื้อยเนื้อแข็ง ใบเดี่ยว เรียงสลับ มีมือเกาะเป็นเส้นยาวออกตรงข้ามใบ รูปค่อนข้างกลม หักเป็นห้ามุมหรือเว้าลึกเป็นแฉก 3 หรือ 5 แฉก กว้างและยาว 5-8 ซม. โคนใบเว้าเป็นรูปหัวใจ ดอกเดี่ยวหรือช่อ 2-3 ดอก ออกที่ซอกใบ แยกเพศ อยู่คนละต้น กลีบดอกสีขาว รูประฆัง ผลเป็นผลสด รูปทรงกระบอก ผลสุกสีแดง เนื้อเละ มีเมล็ดมาก กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=3661 ใบลวกกินกับน้ำพริก ใช้แกง เพาะเมล็ด และปักชำต้น 94 "" Pandanus Palm , Fragrant Pandan เตยหอม Pandanus amaryllifolius Roxb. Pandanus Pandanaceae Accepted "" "" เติบโตได้ดีในสภาพพื้นดินร่วน ชุ่มน้ำ แดดไม่จัดมาก. เป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวลักษณะแตกกอเป็นพุ่มขนาดเล็ก ลำต้นเป็นข้อ ใบออกเป็นพุ่มบริเวณปลายยอด เมื่อโตจะมีรากค้ำจุนช่วยพยุงลำต้นไว้ ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับเวียนเป็นเกลียวขึ้นไปจนถึงยอด ลักษณะใบยาวเรียวคล้ายใบหอก ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบเป็นมัน เส้นกลางใบเว้าลึกเป็นแอ่ง ถ้าดูด้านท้องใบจะเห็นเป็นรูปคล้ายกระดูกงูเรือ ใบมีกลิ่นหอม "cknaturalherbs Tropical Plants Database, Ken Fern. tropical.theferns.info. 2020-06-04." "http://www.cknaturalherbs.com/?pid=c272dbd8-9886-4266-81b7-ba37a64b6aff&ctid=5a315e10-95ee-4057-8586-9adb65a23de1 http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Pandanus+amaryllifolius" ใบใช้คั้นน้ำสำหรับให้สีและความหอม ทำขนม เพาะเมล็ด ชำราก ชำต้น 95 "" "" แตงละกา (มีรูปไม่มีข้อมูล) "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" 96 "" "" ทองพันชั่ง Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz Rhinacanthus Acanthaceae Accepted "" "" เป็นไม้ที่พบทั่วไปในประเทศเขตร้อน ส่วนใหญ่นิยมปลูกเป็นไม้ประดับและสวนหย่อมทั่วไป ตามสวนสาธารณะหรือตามบ้านเรือน ต้น ไม้พุ่ม 1-2 ม. กิ่งอ่อนมักเป็นสันสี่เหลี่ยม ใบ เดี่ยว เรียงตรงข้ามรูปไข่หรือรูปวงรี กว้าง 2-4 ซม. ยาว 4-8 ซม. ดอก ช่อ ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีขาว โคนกลีบติดกันเป็ฯหลอด ปลายแยกเป็ฯ 2 ปาก ปากล่างมีจุดประสีม่วงแดง ผล แห้ง แตกได้ "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประโยชน์ดอทคอม" "http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=819 https://prayod.com/%E0%B8%97%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%8A%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87/" ต้มกินแก้ปวด/เมื่อย ปักชำกิ่ง 97 "" White silk cotton tree, Silk cotton tree, Kapook tree, Kapok นุ่น Ceiba pentandra (L.) Gaertn. Ceiba Malvaceae Accepted "" LC 2014 พบได้ทั่วไป เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ชอบแสงแดดจัด งิ้วนุ่นเป็นไม้ยืนต้น สูง 8-30 เมตร ใบประกอบแบบนิ้วมือ เรียงสลับ ใบย่อย 5-9 ใบ รูปขอบขนานแกมใบหอก ปลายใบเรียวแหลม โคนสอบแหลม ขอบเรียบ แผ่นใบบาง ผิวใบเกลี้ยง กว้าง 1.5-4.5 ซม. ยาว 5-16 ซม. ดอกช่อกระจะ ออกที่ซอกใบ ดอกย่อยจำนวนมาก กลีบดอกสีขาวแกมเหลือง เกสรเพศผู้ 5 อัน ผลแห้งแตก รูปขอบขนาน เปลือกแข็ง แตกเป็น 5 พู เมล็ดจำนวนมาก มีเส้นใยสีขาวคล้ายเส้นไหมยาวหุ้ม สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1422 ใช้ใบคั้นน้ำผสมน้ำซาวข้าวกินเพื่อถอนพิษและยาสั่ง เพาะเมล็ด 98 กร้าว "" บอน Colocasia gigantea (Blume) Hook.f. Colocasia Araceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบทั่วไปทุกภาคของประเทศ ชอบดินร่วนอุดมสมบูรณ์ ความชื้นสูง พบมากบริเวณริมลำธาร บอนเป็นไม้ล้มลุกหลายปี มีเหง้าอยู่ใต้ดิน ลำต้นสีขาว ก้านใบแทงออกจากเหง้า ก้านใบอวบน้ำ ขนาดใหญ่และยาว สีเขียว มีไขเคลือบสีขาวนวล เนื้อของก้านใบฉ่ำน้ำ และมีรูอากาศแทรกอยู่ ใบเดี่ยวขนาดใหญ่ รูปหัวใจ กว้าง 40-43 ซม. ยาว 28-48 ซม. ปลายใบมนและแหลม โคนใบปิด ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ผิวใบมัน สีเขียวอ่อน ช่อดอก ออกเป็นแท่งเดี่ยว ดอกย่อยแยกเพศอยู่ในช่อเดียวกัน สีขาวนวล มีกาบยาวรีสีขาวนวลหุ้มช่อดอก โคนป่องมีช่องเปิดมองเห็นช่อดอกเป็นกระเปาะตรงกลาง คล้ายดอกหน้าวัว ผลสด สีเขียว องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/168 ลำต้นใช้แกง แยกหน่อ และเหง้า 99 น้ำเบิก Konjac บุก Amorphophallus konjac K.Koch Amorphophallus Araceae Accepted "" "" จากอินเดีย เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ถึงอินโดนีเซียในที่ชื้นบริเวณชายป่าดงดิบ งอกงามดีในฤดูฝนและยุบตัวในฤดูแล้งเหลือแต่หัวใต้ดิน ไม้ล้มลุกเนื้ออ่อน ลำต้นอวบน้ำ มีหัวมต้ดินเป็นก้อนใหญ่ สีน้ำตาล ขนาด 15-30 ซม. ใบ เป็นใบเดี่ยว แผ่คล้ายร่ม ขอบใบหยักเว้าเป็นแฉก ก้านใบกลม สีเขียวด่าง ยาว 150-180 ซม. ดอก เป็นช่อแกน มีใบประดับใหญ่ขอบหยักเป็นลอนคลื่นแผ่หุ้มช่อดอก กว้าง 30-45 ซม. ยาว 30 ซม. ปลายช่อเป็นรูปกรวยคว่ำ ผิวยับเป็นร่อง ดอกเพศผู้อยู่ตอนบน ดอกเพศเมียอยู่ตอนล่าง ดอกมีกลิ่นเหม็นเอียน ผล เป็นผลสด เนื้อนุ่มสีแดง ค่อนข้างกลม ขนาดประมาณ 1.2 ซม. มีจำนวนมาก ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=965 หัวนำมาแปลรูปเป็นวุ้นใช้ยำ เพาะเมล็ด แตกเหง้า 100 "" Cork tree, Indian cork tree ปีบ Millingtonia hortensis L.f. Millingtonia Bignoniaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบทั่วไปในป่าเบญจพรรณ ชอบดินร่วน ระบายน้ำดี มีความชื้นปานกลางถึงสูง ได้รับแสงแดดเต็มวัน ปีบเป็นไม้ยืนต้นสูง 15-25 เมตร ใบประกอบแบบขนนก 2-3 ชั้นเรียงตรงข้าม ใบย่อยรูปไข่แกมใบหอกกว้าง 1.5-2.5 ซม. ยาว 3-5 ซม. ช่อดอกขนาดใหญ่ ออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาว เป็นหลอดยาว ปลายแยกเป็น 5 แฉก กลิ่นหอม ผลเป็นฝักแบน องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/290 ดอดแห้งใช้ผสมยาเส้นสูบแก้หืด เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 101 ฆ่า Slender amaranth ผักโขม Amaranthus viridis L. Amaranthus Amaranthaceae Accepted "" "" พบขึ้นได้เองตามธรรมชาติ เจริญเติบโตได้ในดินแทบทุกชนิดและโตเร็ว ทนทานต่อโรคและแมลง เมล็ดมีขนาดเล็กสีดำเป็นมัน เก็บไว้ได้นานนับสิบปียังสามารถงอกได้ "ผักโขมเป็นพืชล้มลุก ต้นสูง 15-50 ซม. ลำต้นกลมสีม่วงหรือแดงปนเขียว แตกเป็นร่องยาว ใบรูปไข่ เรียงสลับ แตกยอดระหว่างก้านใบกับลำต้น ใบกว้าง 1.2-4 ซม. ยาว 2.5-7.5 ซม. ก้านใบยาว 2.5-6 ซม. ช่อดอกออกที่ปลายยอด ยาว 10-20 ซม. ดอกย่อยขนาดเล็ก สีม่วงปนเขียวไม่มีก้าน ติดเป็นกระจุกรอบแกนกลาง เมล็ดเล็กสีนํ้าตาลเกือบดำ เป็นมัน ในหนึ่งดอก มีเมล็ดเดียว ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ผักหมป๊าว และผักหมหนาม " สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1134 ทั้งต้นต้มกินแก้ร้อนในกระหายน้ำ เพาะเมล็ด 102 น้ำเปินเส้น "" ผักชีฝรั่ง Eryngium foetidum L. Eryngium Apiaceae Accepted "" "" ปัจจุบันมีการเพาะปลูกทั่วโลก ชอบดินร่วนปนทราย ชอบอยู่ในร่ม ชอบพื้นที่ไม่แฉะเกินไป "เหง้าใต้ดินและอาจอยู่เหนือดินเล็กน้อย เป็นกระเปราะกลมรีอยู่เหนือราก ใบแทงออกจากเหง้าที่เป็นลำต้นเรียงเวียนรอบเหง้าแน่นเป็นกระจุกรูปไข่ขอบขนวน ปลายใบแหลม ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อย และ มีหนามเล็กที่ปลายฟันเลื่อย ใบแข็งกระด้าง ใบอ่อนมีสีเขียวสด เมื่อแก่มีสีเขียวเข้ม ดอกช่อแทงออกตรงกลางของลำต้น ใบประดับที่ก้านดอกรูปหอก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปขนานแกมรูปไข่ สีเขียว กลีบดอก 5-7 กลีบ สีขาว ดอกย่อยจำนวนมาก เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูสีขาว เกสรเพศเมียเป็นเส้นด้าย 2 เส้น ไม่มีฐานเกสร ผลแห้งจะปริแตกออกเป็น 2 ซีก แต่ละซีก เมล็ดจำนวนมาก " "Unknown มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย)" "http://biodiversity.crru.ac.th/public/bio2018/File%20PDF/%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%9D%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87.pdf http://sathai.org/2020/03/10/%e0%b8%9c%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%ab%e0%b8%ad%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%9b-%e0%b8%9c%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%8a%e0%b8%b5%e0%b8%9d%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b9%88%e0%b8%87/ " ใบใช้เป็นเครื่องเทศในแกง เพาะเมล็ด 103 โยน Vietnamese mint, Vietnamese cilantro, hot mint, laksa leaf ผักไผ่ Polygonum odoratum Lour. Polygonum Polygonaceae Unresolved พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบในป่าทั่วไป โดยเฉพาะบริเวณริมลำธาร ที่มีความชื้นสูง ผักไผ่เป็นพืชล้มลุก สูง 30-35 ซม. ลำต้นทอดเลื้อยไปตามพื้นดิน มีรากงอกออกตามข้อที่สัมผัสดิน ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปหอก ขนาดใบกว้าง 2-3 ซม. ยาว 5-8 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนใบรูปลิ่ม ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบ หูใบเชื่อมติดกันเป็นหลอดหุ้มลำต้นเหนือข้อ มีกลิ่นเฉพาะ ช่อดอกกระจะออกที่ปลายยอด ดอกย่อยขนาดเล็กสีขาวนวลหรือสีชมพูม่วง ผลขนาดเล็ก เมล็ดจำนวนมาก ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2899 กินเป็นเครื่องเคียงลาบ เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 104 "" Asian Spider flower ผักเสี้ยนผี Cleome viscosa L. Cleome Cleomaceae Accepted "" "" พบทั่วไปในแอฟริกา เอเชีย และออสเตรเลีย ขึ้นเป็นวัชพืช บางครั้งพบบนเขาหินปูนที่แห้งแล้ง เมล็ดมีน้ำมันและกรดลิโนเลอิก (Linoleic acid) สูง ต้น ไม้ล้มลุก มีขนละเอียดทั่วทั้งต้น ใบ ประกอบแบบนิ้วมือ เรียงสลับ ใบย่อย 3-5 ใบ รูปไข่กลับหรือรูปไข่ กว้าง 1-1.5 ซม. ยาว 1.5-4.5 ซม. ดอก ช่อ ออกที่ปลายกิ่งกลีบดอกสีเหลือง ผล เป็นฝัก "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช" "http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=358 http://www.dnp.go.th/Botany/detail.aspx?wordsLinkno=3745&words=%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%9C%E0%B8%B5&typeword=word" ดองกับน้ำซาวข้าว กินเพื่อบำรุงกำลัง เพาะเมล็ด 105 นาวู้ซึม Spiny amaranth, Spiny pigweed ผักโขม (หนาม) Amaranthus spinosus L. Amaranthus Amaranthaceae Accepted "" "" มีต้นกำเนิดมาจากเขตร้อนในทวีปอเมริกา และกระจายพันธุ์มาสู่เอเชีย ปัจจุบันพบทั่วไปในเอเชียเขตร้อน ในประเทศไทยพบได้ทั่วไป พบตามพื้นที่เปิดโล่ง มักพบอยู่ริมลำน้ำ หรือเป็นวัชพืชในสวนและริมข้างทาง ความสูงตั้งแต่ 0-1200 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล ไม้ล้มลุกตั้งตรงสูง 0.5-1 เมตร ลำต้นและกิ่งผิวเกลี้ยง มีหนามยาว 0.3-0.1 เซนติเมตร ออกคู่ตรงข้าม มีขนาดเล็กลงไปเรื่อย ๆ ตามยอดและช่อดอก ใบเดี่ยว ออกรอบข้อ รูปไข่หรือรูปหอกหรือรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด ยาว 0.5-4 เซนติเมตร กว้าง 0.1-1.5 เซนติเมตร ปลายใบเป็นติ่งหนาม ฐานใบสอบเรียว ขอบใบเรียบ ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ก้านใบยาว 0.2-4 เซนติเมตร ผิวเกลี้ยง ช่อดอกแบบกึ่งช่อเชิงลดหรือช่อกระจุก ออกที่ซอกใบหรือซอกหนาม และปลายยอด ดอกแยกเพศอยู่บนช่อเดียวกันและอยู่บนต้นเดียวกัน ดอกเพศผู้อยู่ทางด้านบนของช่อดอก และดอกเพศเมียอยู่ทางด้านล่างของช่อดอก ดอกเพศผู้ กลีบรวมมี 5 กลีบ ขนาดใกล้เคียงกัน รูปหอกหรือรูปสามเหลี่ยม ยาว 1-1.5 มิลลิเมตร กว้าง 0.3-0.5 มิลลิเมตร เนื้อบางใส เกสรเพศผู้มี 5 อัน อับเรณู สีเหลือง รูปรียาว0.8-1 มิลลิเมตร ติดกับก้านชูที่ด้านหลัง ก้านชูเกสรยาว 0.3-0.5 มิลลิเมตร ดอกเพศเมีย กลีบรวมมี 5 กลีบ เชื่อมกันที่ฐานเล็กน้อย ปลายแยกเป็น5 แฉก แต่ละแฉกรูปช้อนยาว 1-1.5 มิลลิเมตร ปลายเป็นติ่งแหลม เนื้อบางใส รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ รูปค่อนข้างกลมยาว 0.1-.3 มิลลิเมตร ก้านชูเหสรเป็นหลอดพองออกด้านข้างยาว 0.3-0.5 มิลลิเมตร ยอดเกสรเพศเมียแยกเป็น 3 แฉกแต่ละแฉกรูปแท่งปลายแหลมยาว 0.1-0.3 มิลลิเมตร ผลแคปซูลแบบฝาเปิด มี 1 เมล็ด เมล็ดรูปค่อนข้างกลม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.5 มิลลิเมตร ก้านชูเกสรเพศเมียและยอดเกสรเพศเมียยังคงติดอยู่ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/Search_detail.asp?Botanic_ID=2088 ยอดอ่อนลวกกินกับน้ำพริก เพาะเมล็ด 106 คู่ทู่ที "" เผือกอ้อย Colocasia sp. Colocasia Araceae "" "" "" "" "" "" "" ลำต้น(หัว) นึ่งแล้วยำ, ทำขนม "" 107 นังก้า Guava ฝรั่ง Psidium guajava L. Psidium Myrtaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบปลูกทั่วไป เจริญเติบโตได้ในทุกสภาพพื้นที่ แต่ชอบดินปนทรายที่ระบายน้ำดี ฝรั่งเป็นไม้ยืนต้น สูง 3-10 เมตร เปลือกต้นเรียบ สีน้ำตาลแดงสลับเทา ลอกหลุดเป็นแผ่นบางๆ ได้ ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปวงรี หรือรูปวงรีแกมขอบขนาน กว้าง 3-8 ซม. ยาว 6-14 ซม. ดอกเดี่ยวหรือช่อ 2-3 ดอก ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีขาว ร่วงง่าย เกสรตัวผู้จำนวนมาก ผลเป็นผลสด เมล็ดกลม มีจำนวนมาก ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2511 กินผล เพาะเมล็ด ปักชำกิ่ง และตอนกิ่ง 108 โม่มะย่าว "" พญาหนอน "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ใบตากแห้งวางบนหน้าปลาร้ากันหนอน, ใบต้มกินแก้เบาหวาน "" 109 ปล้อน "" พริกพราน Tabernaemontana bufalina Lour. Tabernaemontana Apocynaceae Accepted "" "" พบตามป่าดงดิบแล้ง ป่าละเมาะทั่วไป ไม้พุ่มขนาดเล็ก สูง 1 เมตร ลำต้น เกลี้ยง ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม เนื้อใบบาง แผ่นใบรูปรีแคบแกมรูปไข่ ยาว 8-15 ซม. กว้าง 2-4 ซม. โคนใบรูปลิ่ม ขอบใบเรียบ ปลายใบเรียวแหลม ผิวใบเกลี้ยง ก้านใบสั้น ยาวประมาณ 3-7 มิลลิเมตร ช่อดอก แบบช่อกระจุก ออกที่ซอกใบหรือปลายยอด ก้านช่อดอก ยาว 4-7 ซม. ดอกย่อย 3-25 ดอกสีขาวแกมเหลืองอ่อน รูปดอกเข็ม กลีบเลี้ยง สีเขียวอ่อน มี 5 กลีบ ยาวเกือบ 2 มิลลิเมตร รูปสามเหลี่ยม เรียงซ้อนกัน กลีบดอกเชื่อมกันเป็นหลอด ส่วนหลอดยาว 12-17 มิลลิเมตร ส่วนปลายแยกเป็น 5 แฉก ยาว 7-9 มิลลิเมตร รูปไข่ เกสรตัวผู้มี 5 อัน ก้านเกสรสั้น อับเรณูรูปขอบขนาน ปลายเป็นติ่งแหลม ท่อเกสรตัวเมียเรียวยาว 7 มิลลิเมตร ปลายเกสรแยกเป็น 2 แฉก รังไข่ 2 ช่อง แยกจากกัน ยาวประมาณ 1 มิลลิเมตร ผล แบบฝักคู่ โค้ง รูปรีปลายเรียวแหลม คอดเว้าเป็นพูตื้นๆ กว้างประมาณ 7 มิลลิเมตร ยาว 9-10 เซนติเมตร ผลย่อยแตกแนวเดียว ผิวมันสีเขียว ผิวเกลี้ยง มีเมล็ด 6-8 เมล็ด เมล็ดแก่มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีแดงสด ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=66 ยอดสดลวกกินกับน้ำพริก เมล็ดเอามาคั่วให้หอมใช้ตำผสมน้ำพริก เพาะเมล็ด 110 อุนยั๊ว, ปลู Betel pepper, Betel vine พลู Piper betle L. Piper Piperaceae Accepted "" "" พบได้ทั่วไป ขึ้นได้ในดินที่มีการระบายน้ำดี ชอบอากาศอบอุ่นและชื้น พลูเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง รากฝอยออกบริเวณข้อใช้ยึดเกาะ ข้อโป่งนูน ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหัวใจกว้าง 8-12 ซม.ยาว 12-16 ซม. มีกลิ่นเฉพาะและมีรสเผ็ด ช่อดอก ออกที่ซอกใบ ดอกย่อยขนาดเล็กอัดแน่นเป็นรูปทรงกระบอก แยกเพศ สีขาว ผลเป็นผลสด กลมเล็กเบียดอยู่ บนแกน พลูมีหลายพันธุ์ เช่น พลูเหลือง และพลูทองหลาง "ไทยเกษตรศาสตร์ ประโยชน์ดอทคอม" "http://www.thaikasetsart.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B9/ https://prayod.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B9/" ใบกินกับหมาก ปักชำกิ่ง 111 พะเตา Jujube พุทรา Ziziphus jujuba Mill. Ziziphus Rhamnaceae Accepted "" LC 2007 พบในป่าเต็งรัง การกระจายพันธุ์ อินเดีย ปัจจุบันพบปลูกทั่วไปในเขตร้อนทั่วโลก ไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูง 5-10 เมตร เปลือกต้นมีร่องเล็กๆ ตามยาว ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่ถึงรูปรี กว้าง 1.8-4 เซนติเมตร ยาว 3-6.5 เซนติเมตร ปลายใบมน โคนใบเฉียงเบี้ยว ขอบใบหยักถี่ หลังใบสีเขียวเข้ม ท้องใบมีขนสีน้ำตาลหรือสีขาว ก้านใบยาว 0.3-1.5 เซนติเมตร มีเส้นใบ 3 ใบ ยอดอ่อนมีขนปกคลุมเล้กน้อย หูใบเปลี่ยนเป็นหนามยาว 2 อัน ดอกออกเป็นช่อแบบช่อกระจุก ออกตามซอกใบ สีเขียวอ่อนถึงเหลือง ดอกย่อยขนาดเล็ก มี 7-20 ดอก ผลทรงกลม หรือรูปขอบขนาน เส้นผ่าศูนย์กลาง 2.2-2.5 เซนติเมตร เมล็ดเดี่ยวรูปขอบขนาน สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1100 กินผล เพาะเมล็ด 112 เกรียงเอก Broken bone, Damocles tree, Indian trumpet flower เพกา Oroxylum indicum (L.) Kurz Oroxylum Bignoniaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" เป็นพืชที่ขึ้นได้ง่ายตามธรรมชาติ ในที่โล่งชายป่าดิบและไร่ร้างทั่วไป เจริญเติบโตในดินเกือบทุกชนิด แต่ชอบดินโปร่งร่วนซุย เพกาเป็นไม้ยืนต้น สูง 3-12 เมตร แตกกิ่งก้านน้อย ใบประกอบแบบขนนกสามชั้น ขนาดใหญ่ เรียงตรงข้ามรวมกันอยู่บริเวณปลายกิ่ง ใบย่อยรูปไข่หรือรูปไข่แกมวงรี กว้าง 4-8 ซม. ยาว 6-12 ซม. ช่อดอกออกที่ปลายยอด ก้านช่อดอกยาว ดอกย่อยขนาดใหญ่กลีบดอกสีนวลแกมเขียว โคนกลีบเป็นหลอดสีม่วงแดง หนาย่น บานกลางคืน ผลเป็นฝักขนาดใหญ่ รูปดาบ เมื่อแก่จะแตก ภายในมีเมล็ดแบน สีขาว มีปีกบางโปร่งแสง สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=145&view=showone&Itemid=59 ฝักใช้นึ่งกินกับน้ำพริก เพาะเมล็ด 113 "" Kariyat, The creatn, Green chiretta ฟ้าทะลายโจร Andrographis paniculata (Burm.f.) Nees Andrographis Acanthaceae Accepted "" "" พบมีปลูกทั่วไป ชอบอากาศร้อนชื้น สามารถปลูกได้ทุกฤดูกาลแต่ฤดูที่เหมาะสมคือ ช่วงต้นฤดูฝน ชอบดินร่วนซุยที่มีการระบายน้ำดี เจริญเติบโตได้ทั้งในสภาพที่ร่มและกลางแจ้ง ฟ้าทะลายโจรเป็นไม้ล้มลุกสูง 30-60 ซม. ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยมแตกกิ่งออกเป็นพุ่มเล็ก ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามรูปไข่หรือรูปใบหอก กว้าง 2-3 ซม. ยาว 4-8 ซม. สีเขียวเข้ม เป็นมัน ช่อดอกออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีขาว โคนกลีบดอกติดกัน ปลายแยกออกเป็น 2 ปาก ปากบนมี 3 กลีบมีเส้นสีแดงเข้มพาดตามยาว ปากล่างมี 2 กลีบ ผลเป็นฝัก สีเขียวอมน้ำตาล ปลายแหลม เมื่อผลแก่จะแตกเป็นสองซีก ดีดเมล็ดออกมา สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=16 ใบสดต้มกินแก้ปวด ลดไข้ และเบาหวาน เพาะเมล็ด 114 นัมกรด kaffir lime, Leech lime, Makrut lime, Mauritius papeda มะกรูด Citrus hystrix DC. Citrus Rutaceae Accepted "" "" พบทั่วไป ปลูกได้ดีในดินทุกชนิด มะกรูดเป็นไม้ยืนต้น สูง 2-8 เมตร ลำต้นและกิ่งก้านมีหนามแหลม ลำต้นแก่สีน้ำตาล กิ่งอ่อนสีเขียว ใบเดี่ยวรูปค่อนข้างกลม กว้าง 2.5-5 ซม. ยาว 3-8 ซม. ใบและดอกคล้ายมะนาว ก้านใบมีครีบขนาดใหญ่เท่าตัวใบ มีลักษณะคล้ายใบไม้ 2 ใบต่อกัน ส่วนล่างที่ติดต่อกับก้านใบคือหูใบ ใบมีสีเขียวแก่ ผิวใบเรียบเกลี้ยงเป็นมัน มีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ทั่วไป มีกลิ่นฉุน ดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อสั้น ผลชาวบ้านเรียก “มะกรูด” มีรูปร่างค่อนข้างกลม ผิวขรุขระ ผิวมีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ทั่ว ผลอ่อนสีเขียวเมื่อแก่สีเหลือง ภายในมีเมล็ดที่มีเยื่อเมือกหุ้ม คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ http://www.natres.psu.ac.th/FNR/vfsouthern/index.php/2013-10-26-10-11-55/9-uncategorised/135-2014-01-19-10-34-00 ใบใช้เป็นเครื่องเทศในอาหารทั่วไป ผลใช้สระผม เพาะมล็ด 115 "" Tamarind มะขาม (มีรูปไม่มีข้อมูล) Tamarindus indica L. Tamarindus Leguminosae Accepted "" LC 2017 มีถิ่นกำเนิดที่เกาะมาดากัสกาแพร่กระจายแอฟริกาตะวันออกและอินเดีย พบได้ทั่วไป ไม้ยืนต้น สูง 15-30 เมตร เปลือกสีเทาหรือสีน้ำตาลเข้ม ใบ แบบใบประกอบแบบขนนก ยาว 5-10 ซม. กว้าง 2-4 ซม. ใบย่อย รูปขอบขนาน จำนวน 10-20 คู่ ออกตรงข้าม ยาว 1.2-2 ซม. กว้าง 3-5 มม. ขอบใบเรียบ ปลายเป็นติ่งแหลม ช่อดอก แบบช่อเชิงลดห้อยลง ก้านช่อดอก ยาว 5-10 มม. กลีบเลี้ยง เป็นแผ่นรูปช้อน 2 แผ่น ยาว1-1.2 ซม. กลีบดอก มี 5 กลีบ กลีบเจริญ 3 กลีบ สีเหลืองอ่อนมีเส้นภายในสีแดง กลีบดอก 2 กลีบ ลดรูป เกสรเพศผู้ มีก้านเกสรเชื่อมติดกัน เกสรที่สมบูรณ์ 3 อัน อีก 2 อัน เป็นเส้นเรียว เกสรเพศเมีย เหนือกลีบเลี้ยง ปลายเกสร เป็นก้อนรูปรี ผล แบบฝัก โค้ง ค่อนข้างแบน ยาว 7-15 ซม. กว้าง 2-3 ซม. เปลือกเมื่อแก่สีน้ำตาลเข้ม เมล็ด สีน้ำตาลเข้มหรือสีดำ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2075 "" เพาะเมล็ด 116 มะกลอน Emblic myrabolan, Malacca tree มะขามป้อม Phyllanthus emblica L. Phyllanthus Phyllanthaceae Accepted "" "" พบประปรายในป่าเบญจพรรณแล้ง ป่าเต็งรัง และป่าแดงทั่วไป มีมากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก และภาคกลาง ชอบดินที่มีการระบายน้ำได้ดี ขามป้อมเป็นไม้ยืนต้น สูง 8-20 เมตร เปลือกเรียบเกลี้ยง ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนาน กว้าง 0.25-0.5 ซม. ยาว 0.8-1.2 ซม. ช่อดอกออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ ดอกแยกเพศ อยู่บนต้นเดียวกัน ดอกย่อยสีนวล ผลเดี่ยว ออกตามกิ่งและซอกใบจำนวนมาก เป็นผลสด รูปทรงกลม ผิวเรียบ เนื้อหนา มีเส้นพาดตามยาว 6 เส้น เมล็ดกลม สีเขียวเข้ม ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1768 ผลกินแก้กระหายน้ำ แก้ไอ และใช้ทำแกงส้ม เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 117 "" Cockroach berry, Yellow berried nightshade มะเขือเปราะ (ไม่มีข้อมูล) Solanum virginianum L. Solanum Solanaceae Accepted "" "" มีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย พบได้ทั่วไป "ไม้ล้มลุก สูง 20-100 เซนติเมตร ล่าต้นแตกกิ่งแขนงตั้งแต่ระดับต่่า ใบเดี่ยวสลับกันบนกิ่ง มีก้านใบ ทรงกลม แผ่นใบเรียบ มีขนปกคลุมทั้งสองด้าน ขอบใบเว้า โค้งเป็นลูกคลื่น และงุ้มเข้าหากลางใบ ดอกเดี่ยว หรือเป็นช่อออกบริเวณซอกใบ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ขนาดเล็ก สีเขียว หุ้มห่อฐานดอกไว้กลีบดอก 5 กลีบ โคน กลีบ และกลางกลีบเชื่อมติดกัน ปลายกลีบแยกเป็นแฉก 5 แฉก แหลมตรงกลางกลีบ แผ่นกลีบดอกไม่เรียบ มี สีขาว มีขน เกสรเพศผู้5 อัน ทรงกระบอก สีเหลือง เกสรเพศเมีย มีก้านเกสร 1 อัน สีเหลืองอมส้ม แทงยื่น ยาวกว่าเกสรตัวผู้ ผลเดี่ยวหรือเป็นช่อ ทรงกลมหรือเป็นรูปไข่ เปลือกผลหนา เรียบ และเป็นมัน มีหลายสี ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ อาทิ สีขาว สีเขียวอ่อน สีเขียวเข้ม และมีลายปะสีขาว เป็นต้น เมื่อผลสุกจะเปลี่ยนเป็นสี เหลืองในทุกพันธุ์ เมล็ดแทรกตัวในเนื้อผล " Unknown http://biodiversity.crru.ac.th/public/bio2018/File%20PDF/%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%B0.pdf "" เพาะเมล็ด 118 เว้ย "" มะเดื่อ(ปล้อง) Ficus hispida L.f. Ficus Moraceae Accepted "" LC 2019 เจริญเติบโตได้ดีในดินทุกชนิด ตามป่าโปร่ง ป่าดิบเขา พื้นราบ หรือตามที่ว่างเปล่าทั่วไป ชอบดินร่วน อุดมสมบูรณ์ ระบายน้ำดี มะเดื่อปล้องเป็นไม้ต้น สูงประมาณ 5 เมตร ต้นและกิ่งเป็นปล้อง มีขนสากทั่วไป และมีน้ำยางสีขาวซึมเมื่อมีแผล ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม เป็นคู่ๆ ตั้งฉากกัน รูปขอบขนาน กว้าง 10 ซม. ยาวประมาณ 25 ซม. โคนใบมนหรือเบี้ยว ปลายใบเป็นติ่งและเรียวแหลม ผิวใบมีขนสาก ขอบใบเป็นคลื่น ก้านใบยาว 3-5 ซม. ดอก ออกเป็นช่อยาว 50 ซม. ตามโคนต้นและกิ่ง ผลรูปทรงกลม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 ซม. ผลแก่สีเหลือง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2781 กินผล เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 119 ปึย Beal fruit tree, Bengal quince, Bilak มะตูม Aegle marmelos (L.) Corrêa Aegle Rutaceae Accepted "" "" เกิดในป่าดงทั่วไป โดยเฉพาะป่าเบญจพรรณ เจริญงอกงามได้ในดินทั่วไป มะตูมเป็นไม้ยืนต้น สูง 10-15 เมตร ใบประกอบแบบนิ้วมือ 3 ใบ เรียงสลับ ใบย่อยรูปวงรี หรือรูปไข่แกมใบหอก กว้าง 2-7 ซม. ยาว 4-13 ซม. ขอบใบหยักมน ปลายใบเรียวแหลม โคนใบแหลม ผิวใบเรียบ ช่อดอกออกที่ซอกใบ และที่ปลายกิ่ง กลีบดอกด้านนอกสีเขียวอ่อน ด้านในสีนวล ใบและดอกมีกลิ่นหอม ผลเป็นผลสดขนาดใหญ่ รูปทรงกลม เปลือกผลแข็ง เนื้อในมีสีเหลืองและนิ่ม มีน้ำเมือกสีเหลืองปนน้ำตาล สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=47 ยอกลวกกินกับน้ำพริก, ผลกินสด และแห้งทำน้ำมะตูม เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 120 มะหน่าว Common lime, Lime มะนาว Citrus aurantiifolia (Christm.) Swingle Citrus Rutaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบปลูกทั่วไป ขึ้นได้ในดินทุกชนิด โดยเฉพาะดินร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี มะนาวเป็นไม้พุ่ม สูง 2-4 เมตร กิ่งอ่อนมีหนาม ใบประกอบชนิดมีใบย่อยใบเดียว เรียงสลับ รูปไข่หรือรูปรี กว้าง 3-5 ซม. ยาว 4-8 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบสีเขียวสดแข็งและหนา เนื้อใบมีจุดน้ำมันกระจาย ก้านใบมีครีบเล็กๆ ดอกเดี่ยวหรือช่อ ออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ กลีบดอกสีขาวแกมเหลือง มี 4 กลีบ เกสรเพศผู้จำนวนมาก กลิ่นหอม ร่วงง่าย ผลเป็นผลสด กลมเกลี้ยงและผิวมัน เนื้อผลฉ่ำน้ำ มะนาวที่ชาวบ้านใช้มีผลรูปร่าง 2 แบบ คือ ผลรูปทรงกลม เรียกว่า มะนาว ส่วนผลรูปรีหรือรูปไข่ เรียก มะนาวเมือง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=738 ใช้ประกอบอาหารทั่วไป เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง 121 เกริด Mango มะม่วง Mangifera indica L. Mangifera Anacardiaceae Accepted "" "" พบได้ทั่วไป ไม้ต้น ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 10-30 ม. ลำต้นตรง เรือนยอดกลม ทึบ ใบเรียงเวียนสลับ ใบเดี่ยว รูปรี กว้าง 3-10 ซม. ยาว 16-45 ซม. โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ก้านใบยาว 1.5-6 ซม.ดอกช่อสีนวล ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ยาว 18-30 ซม. กลีบดอกมี 5 กลีบ ยาว 3.5-4 มม. เกสรสีแดงเรื่อ ๆ ผลเดี่ยว ผลดิบมีสีเขียวเมื่อสุกเปลี่ยนเป็นสีเหลือง หรือเหลืองส้ม มีเมล็ดภายใน 1 เมล็ด Unknown https://il.mahidol.ac.th/e-media/plants/webcontent3/interactive_key/key/describ/mamuang.htm ยอดสดใช้กินกับปลาส้มหรือน้ำพริก กินผลดิบ สุก ตอนกิ่ง ทาบกิ่ง เพาะเมล็ด 122 เซ่งเคอ Cashew มะม่วงหิมพานต์ Anacardium occidentale L. Anacardium Anacardiaceae Accepted "" "" เป็นไม้ที่ปลูกกันมากทางภาคใต้และตะวันออกเฉียงใต้ ปัจจุบันปลูกได้ทุกภาค ในภาคเหนือที่จังหวัดเชียงใหม่ก็สามารถขึ้นได้ดี "ลำต้นเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงกลาง สูง 5-10 เมตร เรือนยอดแตกกิ่งแขนงเป็นพุ่ม ไม้ยืนต้น สูง 10-15 เมตร เปลือกหนาผิวเรียบสีน้ำตาลเทาใบเดี่ยว เรียงแบบสลับหนาแน่นที่ปลายยอด แผ่นใบหนา ใบรูปรีแกมรูปไข่กลับผิวใบเรียบเป็นมัน ดอกเป็นช่อขนาดใหญ่ ออกตามปลายยอด แต่ละช่อมีดอกย่อยจำนวนมาก หลังดอกร่วงจะติดผล คล้ายเมล็ดถั่ว มีเปลือกหุ้มบางๆ ผลอ่อนสีเขียวคล้ำ ผลแก่สีน้ำตาลเข้ม ผลติดอยู่ด้านล่างของฐานรองดอกที่ขยายใหญ่ คล้ายผลชมพู่ มีสีเหลือง สีแดง มีเมล็ดขนาดใหญ่ 1 เมล็ด" "คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม" "http://www.natres.psu.ac.th/FNR/vfsouthern/index.php/2013-10-26-10-11-55/9-uncategorised/75-anacardium-occidentale-linn http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=932" ยอดใช้กินกับปลาส้ม น้ำพริก, ผลกินสด เมล็ดใช้คั่วกิน เพาะเมล็ด ติดตา ตอนกิ่ง ทาบกิ่ง เสียบยอด 123 นะหน่าย moringa, drumstick tree , horseradish tree, ben oil tree มะรุม Moringa oleifera Lam. Moringa Moringaceae Accepted "" "" พบขึ้นในป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง "มะรุม ลำต้นจะเป็นพุ่มโปร่ง มีเปลือกลำต้นเป็นสีเทาอ่อน ผิวค่อนข้างเรียบ ลำต้นมีความสูงประมาณ 15-20 เมตร ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก ออกรวมกันเป็นแผง ๆ ละ 5-9 ใบ ลักษณะใบย่อยรูปมนเกือบกลม ปลายใบมน แต่โคนใบแหลมเรียวหรือมนเล็กน้อย ขอบใบเรียบ เนื้อใบอ่อนบาง มีสีเขียว กว้าง 1-1.5 นิ้ว ใบที่อยู่ปลายสุดมีขนาดใหญ่กว่าใบอื่นๆ ออกดอกเป็นช่อ อยู่ตามข้อบริเวณส่วนยอด ดอกมีสีขาวนวล มีอยู่ 5 กลีบ เกสรกลางดอกเป็นสีเหลืองนวล บานเต็มที่โตประมาณ 1 นิ้ว ผล เป็นผักกลม ยาว ฝักอ่อนมีสีแดงเรื่อๆ ผักแก่จะมีสีเขียว เปลือกผักหนา มีคลื่นนูนของเมล็ด เมล็ด เป็นรูปสามเหลี่ยม มีปีกบางหุ้ม 3 ปีก มีขนาดประมาณ 1 ซม. " "สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ ประโยชน์ดอทคอม" "http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1830 https://prayod.com/%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%A1/" ฝักอ่อนใช้แกง ใบต้มกินแก้ช้ำใน เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 124 กักจึย Papaya, Pawpaw, Tree melon มะละกอ Carica papaya L. Carica Caricaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่ต้องการน้ำค่อนข้างมาก เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุย พบทั่วไป มะละกอเป็นไม้ยืนต้นสูง 3-6 เมตร ไม่มีแก่นต้นอวบน้ำ มียางขาว ใบเดี่ยว เรียงสลับ รอบต้นบริเวณยอดรูปฝ่ามือเว้าเป็นแฉกลึก 7 แฉก ขนาดใหญ่ ดอกมี 3 ประเภท คือ ดอกตัวผู้ ดอกตัวเมีย และดอกสมบูรณ์เพศ ดอกตัวผู้ออกเป็นช่อ ดอกตัวเมียและดอกสมบูรณ์เพศเป็น ดอกเดี่ยวหรือช่อ 2-3 ดอก สีนวล ผลเป็นผลสด รูปยาวรี ทรงกระบอก หรือกลม เมล็ดสีดำ "เมดไทย (Medthai) โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี" "https://medthai.com/%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%AD/ http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_15_4.htm" ผลดิบใช้แกง ส้มตำ ผลสุกกินเผ็นผลไม้ เพาะเมล็ด 125 คะด้งอะต้าง Plate brush egg plant มะแว้ง Solanum indicum L. Solanum Solanaceae Unresolved "" "" พบได้ทั่วไปทุกภาคของประเทศ ขึ้นได้เองตามธรรมชาติในบริเวณที่ราบ ชายป่าที่โล่งแจ้งและที่รกร้างริมทาง ต้องการน้ำและความชื้นในปริมาณปานกลาง มะแคว้งขมเป็นไม้พุ่ม แตกกิ่งก้าน สูงประมาณ 1 เมตร มีขนสีเทาปกคลุมทั้งต้น โคนต้นมีหนาม ใบเดี่ยวเรียงสลับ เป็นกระจุกปลายกิ่ง กว้าง 2-6 ซม. ยาว 3-10 ซม. ขอบใบเว้าตื้น โคนใบกว้าง ปลายใบแหลม มีหนามแหลมตามเส้นกลางใบ ผิวใบหนา ดอกเป็นช่อสั้นตามซอกใบ ดอกย่อยมีกลีบเลี้ยงโคนกลีบติดกัน ปลายแยกเป็น 5 แฉก และคงอยู่เมื่อเป็นผล กลีบดอกสีม่วง โคนติดกัน แผ่เป็นจาน แยกเป็น 5 แฉก ผลกลุ่มออกเป็นพวง ผิวขาวเทามีกระสีเขียว เมื่อแก่เป็นสีส้มไม่มีลาย มีเมล็ดจำนวนมาก ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=178 เป็นพืชสมุนไพร ใช้ใบอ่อนและยอดอ่อนต้มน้ำดื่มช่วยขับปัสสาวะ ใช้ทั้งต้นเข้าตำรับยาแก้นิ่ว แก้โรคเบาหวาน เพาะเมล็ด 126 คะด้งปรก Bolo maka มะอึก Solanum stramoniifolium Jacq. Solanum Solanaceae Accepted "" "" พบในป่าผลัดใบ ป่าละเมาะที่รกร้าง ตามสวนและข้างทาง เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยในที่กลางแจ้ง ชอบน้ำปานกลาง ทนต่อแมลงโรค และทนต่อสภาพแห้งแล้งได้ดี มะปู่เป็นไม้พุ่ม ลำต้นตั้งตรง สูง 1-2 เมตร ทุกส่วนมีขนละเอียดสีน้ำตาลอ่อนปกคลุม ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่กว้างหรือรูปโล่ ขอบใบหยักเว้าเป็นพู ปลายใบเรียวแหลม โคนใบกว้างหรือตัด ขนาดใบกว้าง 15-25 ซม. ยาว 20-30 ซม. ผิวใบมีขนทั้งสองด้าน ช่อดอกออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ ดอกย่อยกลีบดอกสีขาว มี 5 กลีบ บานแผ่ออกเป็นรูปจาน ผลสด รูปทรงกลม เมื่อสุกสีเหลืองแกมน้ำตาล เมล็ดจำนวนมาก "เมดไทย (Medthai) ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม" "https://medthai.com/%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B6%E0%B8%81/ http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2907" ผลใช้ทำน้ำพริกและแกงส้ม เพาะเมล็ด 127 วูน Sweet potato มันเทศ Ipomoea batatas (L.) Lam. Ipomoea Convolvulaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบทั่วไปบริเวณที่รกร้างในป่าละเมาะ ชอบดินร่วน ระบายน้ำดี มีอินทรียวัตถุสูง "มันเทศเป็นพืชล้มลุกมีหัวใต้ดินสีม่วงแดง ส้ม นวลหรือขาว รูปกระสวยหรือหัวยาว ลำต้นเลื้อยบนดิน ตั้งตรง หรือเลื้อยพัน ยาว 1-5 เมตร แตกกิ่งก้านมาก ที่ข้อมีราก ใบเดี่ยว เรียงรูปไข่กว้างหรือรูปกลม กว้าง 4-11 ซม. ยาว 4-14 ซม. ขอบเรียบหรือจักเป็นแฉกมี 3-5 แฉก โคนใบรูปหัวใจ ผิวใบทั้งสองด้านเกลี้ยงหรือมีขนกระจาย ก้านใบยาว 4-20 ซม. ช่อดอกออกตามซอกใบ ก้านช่อดอกแข็งยาว 3-18 ซม. เป็นสัน เกลี้ยงหรือมีขน กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นรูประฆังหรือรูปกรวย สีม่วงอ่อน ผลแห้ง รูปไข่มี 4 ช่อง หรือน้อยกว่า เมล็ดเกลี้ยงมีขนาดเล็ก ในชุมชนมี 3 ชนิด คือ มันแกวขาว มันแกวแดง และมันแกวม่อนไข่ " เมดไทย (Medthai) https://medthai.com/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8/ ยอดสดลวกกินกับน้ำพริก และแกง หัวใช้นึ่งกิน เพาะเมล็ด และปักชำหัว 128 ชักโหล่ย Sensitive plant, sleepy plant, touch-me-not ไมยราบ Mimosa pudica L. Mimosa Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป LC 2012 พบกระจายทั่วไป ในที่โล่งเตียนทั่วไป ชอบพื้นที่แห้งแล้ง แสงแดดจัด ไมยราบเป็นไม้ล้มลุกกึ่งเลื้อย ทอดแผ่ไปตามพื้นดิน ลำต้นมีขนละเอียดและหนามโค้งงอ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ไวต่อการสัมผัส ยาว 10-13 ซม. ประกอบด้วย 4 ใบย่อย เรียงตัวแบบนิ้วมือ ยาว 4.5-8 ซม. ใบย่อย 17-22 คู่ รูปใบหอก กว้าง 2.5-3 มม. ยาว 10-14 มม. ผิวใบด้านบนสีเขียว ด้านล่างสีม่วงอ่อน ช่อดอก รูปทรงกลม ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีชมพู ผลเป็นฝักแบน เป็นข้อๆ อยู่รวมกันเป็นช่อ เมื่อสุกสีดำ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1503 ทั้งต้นใช้ต้มกินแก้กระสัย ไตพิการ แก้ปวดหลังปวดเอว เพาะเมล็ด 129 นะปราช Indian mulberry, Great morinda, Beach mulberry, Tahitian noni ยอ ยอบ้าน Morinda citrifolia L. Morinda Rubiaceae Accepted "" "" ขึ้นได้ในดินแทบทุกชนิด ชอบดินชุ่มชื้น พบได้ทั่วไป นิยมปลูกบริเวณบ้านและสวนทั่วไป ยอเป็นไม้ยืนต้น สูง 2-6 เมตร ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามเป็นคู่ ตั้งฉากกัน รูปวงรี โคนใบและปลายใบแหลม ผิวใบสีเขียวเป็นมันทั้งสองด้าน ขอบใบเรียบ หูใบอยู่ระหว่างโคนก้านใบ ช่อดอกออกที่ซอกใบ ฐานดอกอัดกันแน่นเป็นรูปทรงกลม ดอกย่อยขนาดเล็ก โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด กลีบดอกสีขาว มี 5 แฉก ผลเป็นผลสด เชื่อมติดกันเป็นผลรวม ทรงกระบอก เนื้อผลฉ่ำน้ำ เมื่อแก่จัดเป็นสีขาวมีกลิ่นเหม็น ภายในมีเมล็ดสีน้ำตาลเข้มจำนวนมาก ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2888 ใบใช้ทำห่อหมก เพาะเมล็ด หรือปักชำกิ่ง 130 อะก้อม Cathormion ระกำป่า มะขามแขก Cathormion umbellatum (Vahl) Kosterm. Cathormion Leguminosae Accepted "" "" พบที่ศรีลังกา อินเดีย และภูมิภาคอินโดจีน ในไทยพบแทบทุกภาค ขึ้นตามที่ลุ่ม น้ำท่วมถึงหรือมีน้ำท่วมในหน้าฝน ความสูงไม่เกิน 100 เมตร ไม้พุ่มแตกกิ่งต่ำ สูง 4-5 ม. มีหนามทั่วไป กิ่งมีขนประปราย ใบประกอบ 2 ชั้น แกนกลางยาว 4-7 ซม. แกนกลางและระหว่างรอยต่อใบประกอบย่อยมีต่อมบุ๋มกลาง ใบประกอบย่อย 2-4 คู่ ยาว 3-6 ซม. ใบย่อย 5-13 คู่ รูปขอบขนาน ยาว 1-1.5 ซม. เบี้ยวเล็กน้อย ปลายกลมและมีติ่ง โคนตัด ไร้ก้าน ช่อดอกแบบช่อเชิงหลั่นเป็นกระจุกแน่นที่ปลายช่อ ดอกวงนอกยาวกว่าวงในเล็กน้อย กลีบเลี้ยงยาวประมาณ 3 มม. แยกเป็น 5 แฉกรูปสามเหลี่ยมขนาดเล็ก ดอกรูปกรวยยาวได้ถึง 7 มม. มี 5 กลีบ รูปใบหอก ยาวประมาณ 2 มม. ขอบมีขนครุย เกสรเพศผู้จำนวนมาก ก้านชูอับเรณูเชื่อมติดกันเป็นหลอด ยาว 4-5 ซม. รังไข่เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียรูปเส้นด้าย ยอดเกสรเป็นตุ่ม ฝักโค้งงอ แบน คอดเว้าตามเมล็ด ยาวได้ถึง 20 ซม. เมล็ดแบน รูปไข่กลับ ยาว 1-1.2 ซม. กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=4363 ผลสดใช้ตำน้ำพริก เพาะเมล็ด 131 จอยกาหลืด Laurel clockvine, Blue trumpet vine รางจืด Thunbergia laurifolia Lindl. Thunbergia Acanthaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" เป็นพืชที่ชอบอยู่ตามลุ่มน้ำ ลำห้วย ลำธาร ขึ้นในป่าชื้นจะงามมาก ชอบดินร่วนปนทราย และพบอยู่ตามชายป่าดิบทั่วไปในประเทศ รางจืดเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปขอบขนานหรือรูปไข่ กว้าง 4-7 ซม. ยาว 8-14 ซม. ขอบใบเว้าเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมนหรือเว้าเป็นรูปหัวใจ ผิวใบเรียบมัน เนื้อใบหนา อวบน้ำเล็กน้อย ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ ฐานดอกอัดกันแน่นเป็น รูปทรงกลม ดอกย่อยขนาดใหญ่ รูปดอกเข็ม โคนเชื่อมกัน ปลายแยกออกเป็น 5 แฉก กลีบดอกสีม่วงแกมน้ำเงิน ใบประดับสีเขียวประสีน้ำตาลแดง ผลแห้ง แตกได้ สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=714 ใบคั้นน้ำกินเพื่อใช้ถอนพิษ และเอามาทาเพื่อลดอาการปวดจากแมลงสัตว์กัดต่อย เถาเอามาป่นผสมน้ำผึ้งปั้นเป็นยาลูกกลอนกินเพื่อถอนพิษ เพาะเมล็ด ปักชำเถา 132 "" Chamber bitter, Gripeweed ลูกใต้ใบ หญ้าใต้ใบ Phyllanthus urinaria L. Phyllanthus Phyllanthaceae Accepted "" "" พบขึ้นทั่วไป ตามที่รกร้าง ริมทาง ชอบดินทรายระบายน้ำดี และร่มรำไร ลูกใต้ใบเป็นพืชล้มลุก ทุกส่วนมีรสขม ใบเดี่ยว เรียงสลับในระนาบเดียวกัน รูปขอบขนาน กว้าง 3-5 มม. ยาว 6-14 มม. ปลายใบแหลม โคนมนหรือเบี้ยว ขอบเรียบสีม่วงแกมน้ำตาล ผิวใบเรียบ ดอกออกที่ซอกใบ แยกเพศอยู่บนต้นเดียวกัน เพศเมียเป็นดอกเดี่ยว เพศผู้ออกเป็นกระจุก สีนวล ผลเป็นผลแห้ง แตกได้ รูปกลม ผิวขรุขระขนาดใหญ่กว่าลูกใต้ใบ มีลักษณะเป็นพูตามผลบ้าง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2280 ต้มกินเป็นยาขับปัสสาวะ เพาะเมล็ด 133 "" "" สบู่เลือดดำ "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" แก้มะเร็ง เนื้องอก "" 134 ปู่ Soap pod, Shikakai ส้มป่อย Acacia concinna (Willd.) DC. Acacia Leguminosae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ขึ้นได้ทั่วไป พบมากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชอบดินร่วน ระบายน้ำดี "ส้มป่อยเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย มีหนามตามลำต้น กิ่ง ก้านและใบ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ยาว 7-20 ซม. ใบย่อยรูปขอบขนาน ขนาดเล็ก ช่อดอก ออกที่ซอกใบ เป็นช่อกลม กลีบดอกเป็นหลอด สีนวล ผลเป็นฝัก สีน้ำตาลดำ ผิวย่นขรุขระ ขอบเป็นคลื่น ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ส้มป่อยธรรมดา และส้มป่อยหลวง ชุมชนใช้ประโยชน์จากส้มป่อยธรรมดามากกว่า เนื่องจากส้มป่อยหลวงพบไม่มาก " สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1277 ยอดใช้ใส่แกง ฝักใช้ในพิธีกรรมต่างๆ เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 135 อะนาปร้าย "" ส้มมะฮั่ว "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ใบเอาใบยำกับหัวบุก "" 136 บ๊บตะ Arrow root, West indian arrow-root สาคู Maranta arundinacea L. Maranta Marantaceae Accepted "" "" ในธรรมชาติขึ้นใต้ร่มไม้ใหญ่ในป่าเต็งรัง หรือป่ากึ่งป่าเต็งรัง ตามชายบึงหรือลำธาร ทุกภาคของประเทศไทย เจริญเติบโตได้ในดินทุกประเภท แต่ขึ้นได้ดีในดินร่วน ดินร่วนทราย มีความอุดมสมบูรณ์สูง สาคูเป็นพืชล้มลุกมีเหง้าใต้ดิน มีกาบใบอ่อนซ้อนกัน เป็นลำต้นเทียมขึ้นมาเหนือดิน ความสูงทรงพุ่มประมาณ 50-80 ซม. เหง้าหน่ออ่อนใต้ดิน มีรูปยาวรีปลายยอดแหลมสีขาวมีข้อปล้อง ใบเดี่ยวรูปรี กว้าง 10-20 ซม. ยาว 20-25 ซม. ปลายใบแหลม ขอบใบขนานม้วนเข้าหากันเล็กน้อย แผ่นใบเรียบสีเขียว รวงช่อดอกยืดยาวเหนือทรงพุ่ม ดอกสีขาวทรงระฆัง มันสาคู มี 2 ชนิดคือมันสาคูธรรมดา และมันสาคูใบลาย พืชเกษตร https://puechkaset.com/%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B9/ หัวใช้ต้มกิน ปักชำหน่อ และปักชำเหง้า 137 โกรยเฒ่า Yellow Cotton Tree , Silk Cotton Tree สุพรรณิการ์ Cochlospermum religiosum Alston Cochlospermum Bixaceae Accepted "" "" ถิ่นกำเนิด อเมริกากลางและอเมริกาใต้ มีทั้งชนิดดอกซ้อน และดอกไม่ซ้อน ไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ผลัดใบ สูง 7 - 15 เมตร เรือนยอดค่อนข้างกลม เปลือก ต้นเรียบสีเทา กิ่งก้านคดงอ ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับใบทรงกลม หรือรูปหัวใจ ใบจัก เป็นแฉกแหลมลึก 3 - 5 แฉก ขอบใบเรียบหรือจักเล็กน้อย ดอกสีเหลืองสดหรือเหลืองทอง ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ทยอยบาน เมื่อบานเส้นผ่าศูนย์กลาง 8 - 10 เซนติเมตร ผลทรงกลม ขนาด 8 - 10 เซนติเมตร สีเขียว เมื่อแก่ เมล็ดสีน้ำตาล แตกออกเป็น 3 - 5 พู รูปไตสีน้ำตาลเข้ม มีปุยสีขาวคล้ายสำลีหุ้ม พรรณไม้มงคลพระราชทาน กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/EPAC/province_plant/nayok.htm ดอกใช้สำหรับบูชาพระ เพาะเมล็ด ปักชำ 138 คั่ว Blady grass หญ้าคา Imperata cylindrica (L.) Raeusch. Imperata Poaceae Accepted "" "" มีถิ่นกำเนิดชายฝั่งเมดิเตอร์เรเนียน แพร่กระจายบริเวณเขตร้อนทั่วโลก เป็นวัชพืชพบทั่วไปในที่โล่ง และมีความชื้นสูงทั่วประเทศ หญ้าอายุหลายปี มี ลำต้นเป็นไหลใต้ดิน เส้นค่อนข้างกลมทอดยาวได้ไกล ลำต้นเหนือดิน เป็นกอตั้งตรง สูง 40-150 ซม. ใบ แตกจากโคนกอ รูปขอบขนาน เนื้อหยาบแข็ง กว้าง 0.5-1.5 ซม. ยาว 30-75 ซม. ลิ้นใบ เป็นแผ่นเนื้อแข็ง ยาวประมาณ 3 มม. ดอก สีขาวเป็นแบบช่อแกนแยกแขนงแคบ รูปรีหรือทรงกระบอก กว้าง 1-1.5 ซม. ยาว 6-15 ซม. ช่อดอกย่อยรูปหอก มีขนสีขาวคล้ายไหม กาบช่อย่อยรูปเรือ เนื้อบางคล้ายเยื่อ กาบคลุมล่างเนื้อโปร่งบาง กาบคลุมบนรูปหอก เนื้อบางสีชมพูอ่อน อับเรณู 2 อัน สีเหลืองหรือสีส้ม ยอดเกสรเพศเมียสีชมพูหรือสีม่วง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1597 ทำแผงแฝก เมล็ด 139 "" Bamboo grass ย่านาง Tiliacora triandra Diels Tiliacora Menispermaceae Unresolved "" "" ขึ้นได้ในดินทุกชนิด ทุกฤดูกาล พบได้ทั่วไป โดยขึ้นเองตามธรรมชาติ ย่านางเป็นไม้เถา ใบเดี่ยว สีเขียวเข้ม ออกเรียงสลับ รูปไข่แกมใบหอก กว้าง 2-4 ซม. ยาว 5-12 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบหนามัน ช่อดอก ออกตามเถาและที่ซอกใบ แยกเพศ อยู่คนละต้น ไม่มีกลีบดอก ผลเป็นผลกลุ่ม ผลย่อย รูปวงรี สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=456 ใบใช้แกง เพาะมล็ด และใช้หัว 140 "" Cat's whisker, Java tea หญ้าหนวดแมว Orthosiphon aristatus (Blume) Miq. Orthosiphon Lamiaceae Accepted "" "" พบขึ้นได้ทั่วไป ชอบดินร่วนชื้นเกือบแฉะ ต้องการน้ำมาก ชอบแดดร่มรำไร ปลูกกลางแจ้งได้ หญ้าหนวดแมวเป็นไม้พุ่มสูง 0.5-1 เมตร กิ่งและก้านสี่เหลี่ยมสีม่วงแดง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปไข่แกมสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด กว้าง 2-4 ซม. ยาว 4-7 ซม. ขอบใบหยักฟันเลื่อย ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่ง มี 2 พันธุ์ คือ พันธุ์ดอกสีขาวและพันธุ์ดอกสีม่วงน้ำเงิน เกสรตัวผู้ยื่นพ้นกลีบดอกออกมายาวมาก ผลเป็นผลแห้ง ไม่แตก รูปรี ขนาดเล็ก ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?Botanic_ID=2524 เป็นพืชสมุนไพร ใช้ใบอ่อนและยอดอ่อนต้มน้ำดื่มช่วยขับปัสสาวะ ใช้ทั้งต้นเข้าตำรับยาแก้นิ่ว แก้โรคเบาหวาน เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 141 "" Umbrella Tree, Octopus tree หนวดปลาหมึก (มีรูปไม่มีข้อมูล) Schefflera actinophylla (Eudl.) Harms Schefflera Araliaceae Accepted "" LC 2018 หนวดปลาหมึกมีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศปาปัวนิวกินี ควีนแลนด์ และอินโดนีเซีย เป็นพืชที่ไม่ชอบแสงแดดโดยตรงจะต้องการเพียงปานกลาง ระดับอุณหภูมิอยู่ที่ประมาณ 24-27 องศาเซลเซียส ต้องการน้ำ และความชื้นปานกลาง เป็นไม้ประดับทรงพุ่ม สูงประมาณ 2-3 เมตร มีทั้งชนิดใบเล็กและใบใหญ่ แต่ลักษณะใบจะแตกออกมาจากกิ่งเดียวเหมือนกัน มีประมาณ 7-15 ใบ จะแผ่กางออกมาจากกิ่งคล้ายฝ่ามือ ยาวประมาณ 10-15 ซม. สีเขียวสดเป็นมัน ลักษณะของดอกดูคล้ายหนวดปลาหมึก สีแดง วิชาเกษตร https://www.vichakaset.com/%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B6%E0%B8%81/ "" ปักชำ 142 นาฮังกรูน Ngai Camphor Tree หนาดใหญ่ Blumea balsamifera (L.) DC. Blumea Compositae Accepted "" LC 2019 เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่มักพบขึ้นตามที่รกร้าง ทุ่งนา หรือหุบเขาทั่วไป หนาดเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก มีกลิ่นหอมคล้ายการบูร สูง 1-4 เมตร ลำต้นกลม กิ่งก้านมีขนนุ่มยาว เปลือกต้นสีน้ำตาลเทา มีกลิ่นหอมของการบูร ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปวงรีแกมขอบขนาน ผิวใบทั้งสองด้านมีขนละเอียดหนาแน่น คล้ายเส้นไหม และมีกลิ่นหอม กว้าง 2-20 เซนติเมตร ยาว 8-40 เซนติเมตร ปลายใบ และโคนใบแหลม ขอบใบหยักแบบซี่ฟัน หรือฟันเลื่อย ก้านใบมีรยางค์ 2-3 อัน ดอกช่อ ออกที่ปลายกิ่งหรือซอกใบ เป็นช่อกลม ช่อดอกมีขนาดโตไม่เท่ากัน กว้าง 6-30 เซนติเมตร ยาว 10-50 เซนติเมตร มีริ้วประดับหลายชั้น บางครั้งริ้วประดับอาจยาวกว่าดอก รูปขอบขนาน แคบยาว 1-9 มิลลิเมตร ปลายแหลม ด้านหลังมีขนนุ่มหนาแน่น ดอกย่อยมีเป็นจำนวนมาก กลีบดอกสีเหลือง ฐานดอกมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2-4 มิลลิเมตร ดอกสมบูรณ์เพศมีหลอดดอกยาว 4-7 มิลลิเมตร ปลายแยกเป็นหลอด รูปไข่ ปลายแหลม มีขนนุ่ม ดอกตัวเมียมีหลอดดอกเล็กเรียว ยาวไม่เกิน 6 มิลลิเมตร ปลายแยกเป็น 2-4 แฉก เกลี้ยง ผลแห้งไม่แตก รูปขอบขนาน ยาวราว 1 มิลลิเมตร สีน้ำตาล โค้งงอเล็กน้อย เป็นเส้น 5-10 เส้น มีขนสีขาว "ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม" "http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=123 http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=678" ใบต้มอาบแก้ผดผื่น คัน, กันผี เพาะเมล็ด 143 "" Coral nut, Guatemala Rhubarb, Physic nut หนุมานนั่งแท่น, ฝิ่นเทพ Jatropha podagrica Hook. Jatropha Euphorbiaceae Accepted "" "" เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดจากอเมริกากลาง พืชปลูกพบตั้งแต่ระดับน้ำทะเล ถึงระดับ 800 ม. จากระดับน้ำทะเล ไม้พุ่มสูงถึง 2.5 ม. ผิวเกลี้ยง ลำต้นพองที่โคน หูใบแตกแขนง ยาวถึง 5 มม. ใบ รูปไข่กว้าง ถึงรูป ไข่กลับ ก้านใบยาว 10-20 ซม. ติดแผ่นใบแบบก้นปิด ขอบใบเว้า 3-5 แฉก ดอกแยกเพศ ออกเป็นช่อกึ่งช่อเชิงหลั่น ยาวถึง 26 ซม. แกนช่อดอกยาวถึง 20 ซม. มีใบประดับรูปสามเหลี่ยม ยาว 2 มม. ดอกเพศผู้ กลีบเลี้ยงรูปไข่กว้าง ยาว 0.6 มม. กลีบดอก รูปไข่กว้าง กว้าง 2 ยาว 5-6 มม. จานรองดอกรูปโถ เกสรเพศผู้ ยาว 6-8.5 มม. ก้านชูเกสรเชื่อมกันที่โคน ดอกเพศเมีย กลีบเลี้ยงรูปรี ยาว 2 มม. กลีบดอกยาว 6-7 มม. ผล รูปรี มีลักษณะสามพู เส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5 ซม. ปลายมน แตกทั้งแนวตั้งและแนวนอน เมล็ด รูปรี กว้าง 6 ยาว 1.2 มม. ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2281 ยางใช้ระงับอาการปวด เพาะเมล็ด 144 น้ำก้าว "" หมากผู้แดง Dracaena angustifolia (Medik.) Roxb. Dracaena Asparagaceae (Agavaceae) "" "" "" "" "" "" "" ใบต้มผสมน้ำผึ้งดื่มแก้ไอเป็นเลือด "" 145 น้าโบว "" หวายดำ หวายลำเดียว Calamus oxleyanus Teijsm. & Binn. ex Miq. Calamus Arecaceae Accepted "" LC 2013 ป่าดิบชื้น ถึงระดับความสูง 600 เมตร จากระดับน้ำทะเล หวายดำเป็นหวายขนาดเล็กถึงขนาดกลางขึ้นเป็นกอ กาบหุ้มลำเมื่อสดมีสีเขียวเข้มและมีสีเหลืองออกน้ำตาลเมื่อแห้ง มีหนามรูปสามเหลี่ยมสีดำปลายหนามโค้งไปมา หนามเกิดเดี่ยวๆ กระจายห่างๆ กัน ความยาวของหนามลดลงจากบนลงล่างในปล้องเดียวกัน และมีหนามขนาดสั้นแทรกอยู่ทั่วไป ปากกาบหุ้มลำมีหนามลักษณะเดียวกับที่กาบหุ้มลำ ปลายหนามเฉียงขึ้นหรือตรง knee เห็นชัดมีหนามรูปสามเหลี่ยมอยู่ตอนล่างและด้านข้าง ปลอกหุ้มไม่ชัดเจนมีลักษณะเป็นเส้นใยสีน้ำตาลแกมดำ ก้านใบด้านบนนูนมีหนามแบบสั้นๆ ขึ้นกระจายห่างๆ ด้านล่างเกลี้ยง ทางใบด้านบนเกลี้ยง ที่ขอบมีหนามรูปเล็บเหยี่ยวห่างกันเป็นระยะ ด้านล่างมีหนามรูปเล็บเหยี่ยวสีดำบริเวณโคนสีเขียวอ่อนเรียงห่างกันเป็นระยะ จนถึงปลายใบ มือเกาะมีหนามรูปเล็บเหยี่ยวโคนสีเหลืองปลายสีดำขึ้นเดี่ยวๆ หรือเป็นกลุ่ม ใบย่อยรูปยาวรี มีสีเขียวเข้มเมื่อสด เมื่อแห้งมีสีน้ำตาล โคนใบย่อยมีสีเขียวออกเหลือง ขอบมีหนามขนาดเล็ก ท้องใบเกลี้ยง หลังใบมีหนามรูปขนสีดำบนเส้นใบ ใบย่อยแต่ละข้างของทางใบเรียงตัวเป็นกลุ่มเยื้องกันไม่สม่ำเสมอ ช่อดอกเกิดที่กาบหุ้มลำเหนือก้านใบเล็กน้อย ผลรูปไข่หรือกลม มีสีเหลืองแกมเขียวเมื่อสด มีสีเหลืองเมื่อแห้ง ขอบเกล็ดหุ้มผลมีสีดำ สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1615 กินผล (รสเปรี้ยว) เพาะเมล็ด แยกกอ แยกหน่อ 146 "" Asian pigeonwings, bluebellvine, blue pea, butterfly pea, cordofan pea, Darwin pea อัญชัน Clitoria ternatea L. Clitoria Leguminosae Accepted "" "" มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ ขึ้นได้ดีทั่วไปในเขตร้อน ไม้เถา ลำต้นมีขนนุ่ม ใบ เป็นใบประกอบ ช่อใบยาว 6-12 ซม. มีใบย่อยรูปไข่ 5-7 ใบ ดอก มีหลายสี อาทิ สีน้ำเงินแก่ ฟ้า ม่วงแดง ม่วงอ่อน และดอกขาว ออกดอกเดี่ยว ๆ รูปทรงคล้ายฝาหอย ยาว 2.5-3.5 ซม. กลีบคลุมผิวย่น รูปมน กลม ปลายเว้าเป็นแอ่ง ตรงกลางมีสีเหลือง ผล เป็นฝักคล้ายฝักถั่ว ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?Botanic_ID=866 ดอกลวกจิ้มน้ำพริก, เอาสีมาผสมอาหาร ขนม เพาะเมล็ด ปักชำ 147 ผู่หวี "" ขาไก่ดำ (มีข้อมูลไม่มีรูป) "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" 148 คะด้ง Indian ivy-rue มะแขว่น (มีข้อมูลไม่มีรูป) Zanthoxylum rhetsa DC. Zanthoxylum Rutaceae Unresolved "" LC 2019 พบในป่าดิบแล้ง หรือป่าดิบเขา พบมากในภาคเหนือ ชอบแสงแดดจัด ขึ้นได้ดีในที่ชื้น มะแขว่นเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงถึง 20 เมตร มีหนามแหลมตามลำต้นและกิ่ง เปลือกต้นสีน้ำตาลอมเหลือง ใบดกหนาเขียวสด ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่หรือคู่ เรียงสลับ ก้านใบสีแดง ใบย่อยรูปไข่หรือรูปรี ปลายแหลม โคนแหลมและเบี้ยว ขอบเรียบหรือหยักห่างๆ ช่อดอกออกแยกแขนง ออกที่ยอดหรือตามง่ามใบ สีนวลหรือขาวอมเขียว รูปรีหรือรูปไข่ ผลเป็นผลกลุ่มออกเป็นช่อ ผลค่อนข้างกลม ผิวขรุขระ สีเขียว มีกลิ่นหอม ผลแก่เปลือกหุ้มเมล็ดสีแดง แก่จัดสีดำ แตกอ้าเห็นเมล็ดในสีดำเล็กๆ ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=13 ผลใช้แก้ไอ,กินกับลาบ เพาะเมล็ด