<ชื่อท้องถิ่น>ซิ เก่ พอ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ลิงลาว เอื้องแลว นางแลว<ชื่อวิทยาศาสตร์>Aspidistra sutepensis K.Larsen Aspidistra‎Asparagaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>ชอบขึ้นในป่าดิบแล้งและป่าดิบเขาของภาคเหนือและภาคอีสาน โดยเฉพาะบริเวณริมลำธารที่มีความชื้นสูง<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ลิงลาวเป็นพืชล้มลุก แตกกอมีเหง้าอยู่ใต้ดิน ใบเดี่ยวออกเวียนจากลำต้นใต้ดิน รูปขอบขนาน ปลายใบแหลม แผ่นใบสีเขียวเข้มเป็นมัน ดอกออกจากลำต้นใต้ดิน ตั้งตรงชูก้านดอกขึ้นคล้ายดอกกล้วยไม้ ดอกย่อยสีขาวอมม่วง บานจากล่างขึ้นบน ผลแบบแคปซูล สีเขียวเข้ม กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/detail.aspx?words=%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3&typeword=group<การใช้ประโยชน์>ดอก-นำมาแกง ใบและราก –นำมาทุบแล้วลนไฟบริเวณที่ปวดเมื่อย หรือกระดูกหัก<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด แยกหน่อ <ชื่อท้องถิ่น>โหม่ โห่ ลอ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยาง-ทาแผลเมื่อโดนน้ำร้อนลวกหรือโดนไฟ ทั้งลำต้น –นำมาปลูกทำรั่วบ้านหรือสวน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ มี เค<ชื่อสามัญ (EN)>Sensitive plant, sleepy plant, touch-me-not <ชื่อสามัญ (TH)>ไมยราบ<ชื่อวิทยาศาสตร์>Mimosa pudica L.MimosaLeguminosae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไปLC 2012<สภาพนิเวศ>พบกระจายทั่วไป ในที่โล่งเตียนทั่วไป ชอบพื้นที่แห้งแล้ง แสงแดดจัด<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไมยราบเป็นไม้ล้มลุกกึ่งเลื้อย ทอดแผ่ไปตามพื้นดิน ลำต้นมีขนละเอียดและหนามโค้งงอ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ไวต่อการสัมผัส ยาว 10-13 ซม. ประกอบด้วย 4 ใบย่อย เรียงตัวแบบนิ้วมือ ยาว 4.5-8 ซม. ใบย่อย 17-22 คู่ รูปใบหอก กว้าง 2.5-3 มม. ยาว 10-14 มม. ผิวใบด้านบนสีเขียว ด้านล่างสีม่วงอ่อน ช่อดอก รูปทรงกลม ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีชมพู ผลเป็นฝักแบน เป็นข้อๆ อยู่รวมกันเป็นช่อ เมื่อสุกสีดำฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1503<การใช้ประโยชน์>ราก-นำมาต้นกินเป็นยาแก้ไอ หรือ ขับเสมหะ และเป็นยาบำรุงกระเพราะอาหาร ทั้งต้น –รักษาอาการปัสสาวะขัด<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เชะ โพ เกว<ชื่อสามัญ (EN)>Bitter bush, Siam weed<ชื่อสามัญ (TH)>สาบเสือ<ชื่อวิทยาศาสตร์>Chromolaena odorata (L.) R.M.King & H.Rob.ChromolaenaCompositae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบได้ตามที่รกร้างทั่วไป ชอบพื้นที่แห้งแล้ง แสงแดดจัด<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>สาบเสือเป็นไม้ล้มลุกอายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้าน สูงได้ถึง 1.5 เมตร ทุกส่วนของต้นขณะที่ยังอ่อนมีขน ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปไข่ ผิวใบมีขน กว้าง 2-6.5 ซม. ยาว 5.5-11.5 ซม. ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวหรือขาวแกมม่วง ผลแห้ง ไม่แตก ลักษณะเป็นเส้นยาวแบน มีขนองค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/211<การใช้ประโยชน์>ใบ- ขยี้แล้วกดบริเวณแผลช่วยห้ามเลือด ราก-ต้มน้ำดื่มแก้ปวดเมื่อย<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ต่า พอ หล่ะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบ-ขยี้แล้วทาบริเวณที่เป็นกลากเกลื้อน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>แปล่ โค่<ชื่อสามัญ (EN)>Cussumuna ginger<ชื่อสามัญ (TH)>ไพล <ชื่อวิทยาศาสตร์>Zingiber montanum (J.Koenig) Link ex A.Dietr.Zingiber Zingiberaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบขึ้นกระจายทั่วไป ในที่ดินร่วนซุยระบายน้ำได้ดี ชอบอากาศค่อนข้างร้อน และมีความชุ่มชื้นในเวลากลางคืน <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุก สูง 0.7-1.5 เมตร มีเหง้าใต้ดิน เปลือกนอกสีน้ำตาลแกมเหลือง เนื้อในสีเหลืองแกมเขียว มีกลิ่นเฉพาะ แทงหน่อหรือลำต้นเทียมขึ้นเป็นกอประกอบด้วยกาบหรือโคนใบหุ้มซ้อนกัน ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานแกมใบหอก ขนาดใบกว้าง 3.5-5.5 ซม. และยาว 18-35 ซม. ช่อดอก แทงจากเหง้าใต้ดิน กลีบดอกสีนวล ใบประดับสีม่วง ผลเป็นผลแห้ง รูปทรงกลมฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2914<การใช้ประโยชน์>เหง้า-ต้มกินแก้ท้องอึด ท้องเฟ้อ รักษาแผลในกระเพาะช่วยขับลมหรือแก้ปวดท้อง<การขยายพันธุ์>แยกเหง้า <ชื่อท้องถิ่น>ป่อ เก่อ รอ<ชื่อสามัญ (EN)>Fingerroot, Chinese ginger, Chinese keys, Galingale<ชื่อสามัญ (TH)>กระชาย กระชายขาว กระชายเหลือง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Boesenbergia rotunda (L.) Mansf.BoesenbergiaZingiberaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2013<สภาพนิเวศ>มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มักพบขึ้นในป่าดิบร้อนชื้น<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุก มีเหง้าสั้น แตกหน่อได้ มีรากอวบ เป็นรูปทรงกระบอกหรือรูปทรงไข่ค่อนข้างยาว ปลายเรียว มีความยาวประมาณ 4-10 เซนติเมตร และกว้างประมาณ 1-2 เซนติเมตร ออกเป็นกระจุก ผิวมีสีน้ำตาลอ่อน ส่วนเนื้อในมีสีเหลืองและมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว มีประมาณ 2-7 ใบ ลักษณะของใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ ลักษณะเป็นรูปรี ใบยาวประมาณ 12-50 เซนติเมตรและกว้างประมาณ 5-12 เซนติเมตร โคนใบมนหรือแหลม ส่วนปลายใบเรียวแหลม มีขอบเรียบ เส้นกลางใบ ด้านใบ และกาบใบด้านบนจะเป็นร่อง ส่วนด้านล่างจะนูนเป็นสัน ด้านใบเรียบมีความยาวประมาณ 7-25 เซนติเมตร ส่วนกาบใบเป็นสีชมพูยาวประมาณ 7-25 เซนติเมตร ระหว่างก้านใบและกาบใบจะมีลิ้นใบ ออกดอกเป็นช่อแบบช่อเชิงลด โดยจะออกที่ยอดระหว่างกาบใบคู่ในสุด มีความยาวประมาณ 5 เซนติเมตร แต่ละดอกจะมีใบประดับ 2 ใบ มีสีขาวหรือสีขาวอมชมพูอ่อน ๆ เป็นรูปใบหอกกว้างประมาณ 8 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 3.5-4.5 เซนติเมตร ที่กลีบเลี้ยงมีสีขาวหรือสีขาวอมชมพูอ่อน โคนติดกันเป็นหลอด ยาวประมาณ 1.7 เซนติเมตร ปลายจะแยกเป็น 3 แฉก ส่วนกลีบดอกมีสีขาวหรือสีขาวอมชมพูอ่อน โคนติดกันเป็นหลอด ยาวประมาณ 6 เซนติเมตร และปลายแยกเป็น 3 กลีบ เป็นรูปใบหอก มีขนาดไม่เท่ากัน กลีบใหญ่มี 1 กลีบ กว้างประมาณ 7 มิลลิเมตรและยาวประมาณ 1.8 เซนติเมตร ส่วนอีก 2 กลีบจะมีขนาดเท่ากัน กว้างประมาณ 5 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 1.5 เซนติเมตร มีเกสรตัวผู้อยู่ 6 อัน แต่มี 5 อันที่เปลี่ยนไปมีลักษณะเหมือนกลีบดอก โดย 2 กลีบบนมีสีชมพู รูปไข่กลับขนาดเท่ากัน มีความกว้างประมาณ 1.2 เซนติเมตร และยาวประมาณ 1.7 เซนติเมตร ส่วนอีก 3 กลีบล่างมีสีชมพูติดกันเป็นกระพุ้ง มีความกว้างประมาณ 2 เซนติเมตร ยาวประมาณ 2.7 เซนติเมตร และที่ปลายจะแผ่กว้างประมาณ 2.5 เซนติเมตร มีสีชมพูหรือสีม่วงแดงเป็นเส้นอยู่เกือบทั้งกลีบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งตรงกระเปาะและปลายกลีบ จะมีเกสรตัวผู้ที่สมบูรณ์อยู่ 1 อัน ก้านชูอับเรณูหุ้มก้านเกสรตัวเมีย เมดไทย (Medthai)https://medthai.com/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%A2/<การใช้ประโยชน์>เหง้า-ใช้บรรเทาอาการปวดท้อง ท้องอึด ท้องเฟ้อและยังรักษาริดสีดวง<การขยายพันธุ์>แยกเหง้า <ชื่อท้องถิ่น>ซ่ะ บอ ลอ<ชื่อสามัญ (EN)>Guava<ชื่อสามัญ (TH)>ฝรั่งขี้นก ฝรั่ง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Psidium guajava L.PsidiumMyrtaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบปลูกทั่วไป เจริญเติบโตได้ในทุกสภาพพื้นที่ แต่ชอบดินปนทรายที่ระบายน้ำดี <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ฝรั่งเป็นไม้ยืนต้น สูง 3-10 เมตร เปลือกต้นเรียบ สีน้ำตาลแดงสลับเทา ลอกหลุดเป็นแผ่นบางๆ ได้ ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปวงรี หรือรูปวงรีแกมขอบขนาน กว้าง 3-8 ซม. ยาว 6-14 ซม. ดอกเดี่ยวหรือช่อ 2-3 ดอก ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีขาว ร่วงง่าย เกสรตัวผู้จำนวนมาก ผลเป็นผลสด เมล็ดกลม มีจำนวนมากฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2511<การใช้ประโยชน์>ผลไม้ ใบ-ทุบแล้วนำมาดื่ม รักษาอาการแก้ปวดท้อง หรือ นำมาสระผม<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง ทาบกิ่ง ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>หละ กา หล่ะ<ชื่อสามัญ (EN)>Chinese chives, Chinese onion, Chinese scallion, Japanese scallion, Oriental onion<ชื่อสามัญ (TH)>หอมปรัง หอมซู เกียวซัง เซาะโกซวย กระเทียมจีน คิว ชิงฉ้อย ลกเกี๋ย หอมแป้นหยวก หัวคิว หัวซู <ชื่อวิทยาศาสตร์>Allium chinense G. DonAlliumAmaryllidaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2013<สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ />กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/mplant/word.aspx?linkback=genus&genus=Allium&keyback=<การใช้ประโยชน์>ใบ,ราก-ใช้ทำอาหารยับยั้งการเกิดเชื้อรา ต้านอนุมูลอิสระ<การขยายพันธุ์>แยกเหง้า แยกกอ <ชื่อท้องถิ่น>ผงะ หจี่<ชื่อสามัญ (EN)>Vietnamese mint, Vietnamese cilantro, hot mint, laksa leaf<ชื่อสามัญ (TH)>ผักไผ่<ชื่อวิทยาศาสตร์>Polygonum odoratum Lour.PolygonumPolygonaceae<สถานะชื่อ>Unresolved<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบในป่าทั่วไป โดยเฉพาะบริเวณริมลำธาร ที่มีความชื้นสูง <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ผักไผ่เป็นพืชล้มลุก สูง 30-35 ซม. ลำต้นทอดเลื้อยไปตามพื้นดิน มีรากงอกออกตามข้อที่สัมผัสดิน ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปหอก ขนาดใบกว้าง 2-3 ซม. ยาว 5-8 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนใบรูปลิ่ม ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบ หูใบเชื่อมติดกันเป็นหลอดหุ้มลำต้นเหนือข้อ มีกลิ่นเฉพาะ ช่อดอกกระจะออกที่ปลายยอด ดอกย่อยขนาดเล็กสีขาวนวลหรือสีชมพูม่วง ผลขนาดเล็ก เมล็ดจำนวนมากฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2899<การใช้ประโยชน์>ทำอาหารจิ้มกับลาบ ใบ-ใช้รับประทานช่วยทำให้เจริญอาหาร ทั้งต้น-ช่วยขับลมในกระเพาะอาหาร<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ เอ เช<ชื่อสามัญ (EN)>Galangal, Greater Galangal, Chinese Ginger<ชื่อสามัญ (TH)>ข่า<ชื่อวิทยาศาสตร์>Alpinia galanga (L.) Willd.AlpiniaZingiberaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบกระจายอยู่ทั่วไป ขึ้นได้ดีในที่ดอน ชอบดินร่วนซุย อุดมสมบูรณ์ ชุ่มชื้น แต่ไม่ชอบน้ำขัง<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ข่าเป็นไม้ล้มลุกสูง 1.5-2 เมตร เหง้ามีข้อปล้องชัดเจน ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอก วงรี หรือเกือบขอบขนาน กว้าง 7-9 ซม. ยาว 20-40 ซม. ช่อดอกออกที่ยอด ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีขาว โคนติดกันเป็นหลอดสั้นๆ ปลายแยกเป็น 3 กลีบ กลีบใหญ่ที่สุด มีริ้วสีแดง ใบประดับรูปไข่ ผลเป็นผลแห้ง แตกได้ รูปกลมฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1413<การใช้ประโยชน์>เหง้า-นำมาต้มดื่มช่วยในการย่อยอาหารแก้อาการเป็นหวัดในช่วงหน้าหนาว<การขยายพันธุ์>แยกหน่อ <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ เอ<ชื่อสามัญ (EN)>Ginger<ชื่อสามัญ (TH)>ขิง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Zingiber officinale RoscoeZingiberZingiberaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบได้ทั่วไป ขึ้นได้ดีในที่ดอน ชอบดินร่วนซุย อุดมสมบูรณ์ ชุ่มชื้น ระบายน้ำดี ไม่ชอบน้ำขัง <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ขิงเป็นพืชล้มลุก มีเหง้าใต้ดิน เปลือกเหง้ามีสีน้ำตาลแกมเหลือง เนื้อในสีนวลมีกลิ่นหอมเฉพาะ ลำต้นเทียมแทงขึ้นเป็นกอ มีกาบใบหุ้มซ้อนกัน ใบเดี่ยวเรียงสลับถี่ รูปหอก กว้าง 1.5-2 ซม. ยาว 12-20 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนสอบ ขอบเรียบ ผิวใบเรียบและมัน ช่อดอกรูปกระบองโบราณ แทงขึ้นจากเหง้า ดอกย่อยสีขาว ทุกๆ ดอกมีกาบสีเขียวปนแดงรูปโค้งห่อรองรับ กลีบดอกและกลีบเลี้ยง มีอย่างละ 3 กลีบ หลุดร่วงเร็ว โคนกลีบดอกม้วนห่อ ปลายกลีบแผ่กว้าง เกสรผู้มี 6 อัน ผลรูปทรงกลม และแข็ง เมดไทย (Medthai)https://medthai.com/%E0%B8%82%E0%B8%B4%E0%B8%87/<การใช้ประโยชน์>เหง้า-นำมาต้มดื่มแก้อาการจุกเสียดช่วยบรรเทาอาการโรคภูมิแพ้<การขยายพันธุ์>แยกเหง้า <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ ว่อ เซ<ชื่อสามัญ (EN)>American basil, hoary basil<ชื่อสามัญ (TH)>แมงลัก<ชื่อวิทยาศาสตร์>Ocimum americanum L.OcimumLamiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบกระจายอยู่ทั่วไปในประเทศไทย ชอบที่ราบโล่งแจ้ง ปลูกได้ในดินทุกชนิด แต่ควรปลูกช่วงต้นฤดูฝน<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุก ลำต้นตรง โคนต้นแข็ง สูงประมาณ 40-65 ซม. ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยมสีขาวและสีม่วง ใบสีเขียวอ่อน ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามแบบตั้งฉาก รูปไข่ ปลายใบแหลมหรือเรียวยาว โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบมีขนนุ่มปกคลุม ออกดอกเป็นช่อฉัตรที่ปลายกิ่ง ดอกย่อยสีขาว เมล็ดรูปรีขนาดเล็กสีดำ เมื่อละลายน้ำจะพองตัว เป็นพืชที่มีขนนุ่มปกคลุมทั้งต้น และมีกลิ่นหอมฉุน ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ กอมก้อส้มสีแหล้ ลำต้นสีม่วง และกอมก้อแคสีขาว ลำต้นสีขาว รสชาติเฝื่อนและมีกลิ่นฉุนกว่า มีกลิ่นเฉพาะที่แตกต่างกัน ชาวบ้านนิยมรับประทานทั้ง 2 ชนิด องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/162<การใช้ประโยชน์>ใบ-แก้หวัดแก้อาการคัดจมูก เม็ดแมงลัก-แก้อาการท้องผูกไม่ถ่ายขับ<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>พอ เซ หมื้อ<ชื่อสามัญ (EN)>Kitchen mint, Menthe kitchen mint<ชื่อสามัญ (TH)>สะระแหน่ <ชื่อวิทยาศาสตร์>Mentha × villosa Huds.Mentha Lamiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบได้ทั่วไป ชอบขึ้นตามที่ลุ่มชื้นแฉะ ชอบดินร่วงซุย <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุก เลื้อยแผ่ไปตามดิน ลำต้นสี่เหลี่ยม สีเขียวแกมม่วงน้ำตาล แตกกิ่งก้านมาก ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปวงรีค่อนข้างกว้าง กว้าง 1.5-2.5 ซม. ยาว 2-3 ซม. ผิวใบย่น ขอบใบหยักฟันเลื่อย มีกลิ่นเฉพาะ ดอกช่อ ออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ ผลเป็นผลแห้ง ไม่แตก ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ หอมด่วนใหญ่ ก้านสีม่วง และหอมด่วนน้อย ก้านสีเขียว ใบมน เมดไทย (Medthai)https://medthai.com/%E0%B8%AA%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%88/<การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ช่วยแก้อาการหน้ามืดตาลายด้วยการต้มดื่มกับขิงสด ช่วยบรรเทาอาการแก้หวัด น้ำมูกไหล แก้ไอ<การขยายพันธุ์>ชำกิ่ง <ชื่อท้องถิ่น>ป่า หน่า ค่อ เมะ เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Asiatic pennywort, Tiger herbal, Gotu kola<ชื่อสามัญ (TH)>บัวบก<ชื่อวิทยาศาสตร์>Centella asiatica (L.) Urb.CentellaApiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2019<สภาพนิเวศ>ชอบขึ้นบริเวณดินที่มีความชุ่มชื้นสูงมาก และชอบร่มเงา พบขึ้นได้ทั่วทุกภาคของประเทศ<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุก อายุหลายปี เลื้อยแผ่ไปตามพื้นดิน แตกรากฝอยตามข้อ ไหลที่แผ่ไปจะงอกใบจากข้อชูขึ้น 3-5 ใบ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไต เส้นผ่าศูนย์กลาง 2-5 ซม. ขอบใบหยักก้านใบยาว ช่อดอกออกที่ซอกใบ ขนาดเล็ก 2-3 ดอก กลีบดอกสีม่วง ผลแห้ง แตกได้สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=155<การใช้ประโยชน์>ลำต้น ใบ-รับประทาน เพื่อบำรุงสายตา ใบ-ตำพอกแก้โรคผิวหนัง ต้มน้ำดื่มเป็นยาบำรุงหัวใจ<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด แยกกอ <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ ก่อ หล่า ซู<ชื่อสามัญ (EN)>Licorice weed, Scoparia-weed <ชื่อสามัญ (TH)>กรดน้ำ <ชื่อวิทยาศาสตร์>Scoparia dulcis L.ScopariaPlantaginaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบได้ทั่วไปเป็นกลุ่มบริเวณชายฝั่ง ชายน้ำ ริมบึงที่ชื้น <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุก มีใบเดี่ยวออกรอบข้อ 3 ใบ รูปหอก กว้าง 0.4-0.5 ซม. ยาว 1.2-1.4 ซม. ปลายใบแหลม โคนสอบ ขอบจักซี่ฟันลึกและห่าง ลำต้นเป็นเหลี่ยม ช่อดอกขนาดเล็กออกตามซอกใบเป็นกระจุก ดอกย่อยสีขาว มีกลีบเลี้ยง 4 กลีบ กลีบดอก 4 กลีบ มีผลเดี่ยวทรงกลมสีเขียวตามซอกใบ ผลมีกลีบเลี้ยงติดอยู่สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1105<การใช้ประโยชน์>ราก-แก้ไอ,ขับเสมหะหรือกินสดลดไข้ ใบและลำต้น-ต้นเป็นยาบำรุงร่างกาย<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ช่อ โต่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>เปลือก-มัดของ(ใช้แทนเชือก)<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ บรึ หล่ะ<ชื่อสามัญ (EN)>Betel Vine<ชื่อสามัญ (TH)>พลู<ชื่อวิทยาศาสตร์>Piper betle L.PiperPiperaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>เป็นไม้ที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย แอฟริกา พบขึ้นอยู่ในบริเวณที่มีความชื้นสูง ชอบอากาศร้อน แต่ไม่ชอบแสงแดดจัดหรืออุณหภูมิสูงเกินไป นิยมปลูกในภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พลูเป็นไม้เลื้อย เกาะโดยใช้รากฝอยที่แตกตามข้อใบ เป็นใบเดี่ยวรูปหัวใจ ปลายใบแหลม หน้าใบมัน ใบมีกลิ่นเฉพาะตัว ดอกออกรวมกันเป็นช่อแน่น ขนาดเล็กไทยเกษตรศาสตร์ ประโยชน์ดอทคอมhttp://www.thaikasetsart.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B9/ https://prayod.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B9/<การใช้ประโยชน์>ใบ-ช่วยให้ฟันและเหงือกแข็งแรง ช่วยดับกลิ่นปาก ต้มน้ำกินแก้อาการปวดท้อง แก้ลมพิษ นำนำไปอังไฟให้ร้อนประคบบริเวณที่บวมช้ำ<การขยายพันธุ์>ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>นัวะ หม่อ เคอะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>เหง้า-ต้มกินและสามารถนำมาทำขนมหวาน หรือนำมาแกงก็ได้ ใบ-นำมาผัดกิน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>นัวะเบาะ เก้<ชื่อสามัญ (EN)>Cassava, Manioc, Tapioca <ชื่อสามัญ (TH)>มันสำปะหลัง สำโรง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Manihot esculenta CrantzManihotEuphorbiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบทั่วไป ชอบดินปนทรายร่วนซุย ระบายน้ำดี<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พืชล้มลุก มีหัวสะสมอาหารใต้ดิน ใบประกอบแบบนิ้วมือ 3 ใบ เรียงสลับ รูปหอก ปลายใบเรียวแหลม โคนแหลม ขอบเรียบ ผิวใบเรียบมัน ก้านใบยาว 8-15 ซม. มีหูใบ 2 ข้าง ลำต้นมียางใส ช่อดอกกระจะออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ผลกลุ่มทรงกลม ลักษณะมีปีกบางเป็นซีก เมล็ดสีน้ำตาล ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ มันต้างขาว และมันต้างแดง องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/204<การใช้ประโยชน์>ใบ ยอดอ่อนและผลอ่อน-ลวกจิ้มน้ำพริก หัวมันสำปะหลัง-นำมาต้มกิน ทอดหรือทำขนมก็ได้ ลำต้น-สามารถนำมาใช้เป็นท่อนพันธุ์ได้ โดยนำมาตัดเป็นท่อนๆแล้วนำไปปลูก<การขยายพันธุ์>ชำหัว ชำต้น <ชื่อท้องถิ่น>คึ<ชื่อสามัญ (EN)>Elephant ear, Taro, Japanese taro, Wild taro<ชื่อสามัญ (TH)>บอน เผือก<ชื่อวิทยาศาสตร์>Colocasia esculenta (L.) SchottColocasiaAraceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2011<สภาพนิเวศ>พบกระจายอยู่ทั่วไป ชอบขึ้นตามหนองน้ำ พื้นที่น้ำขัง ริมลำธาร.<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>บอนเป็น พืชล้มลุกหลายฤดู มีหัวใต้ดิน ไหลเลื้อยไปเป็นต้นใหม่ ใบและลำต้นสีเขียวสดหรือสีเขียวอมน้ำตาล ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปหัวใจ ก้านใบอวบน้ำ ขนาดใหญ่ยาว สีเขียวแกมม่วงโผล่ขึ้นมาเหนือน้ำ มีน้ำยางเหนียวสีขุ่น หากสัมผัสโดนผิวหนังจะคัน ดอกออกเป็นช่อ สีขาวนวล มีกาบยาวรีสีเหลืองนวลหุ้มช่อดอก โคนป่องมีช่องเปิดมองเห็นช่อดอกเป็นกระเปาะตรงกลาง มีกลิ่นหอม ส่วนปลายของช่อดอกเป็นดอกตัวผู้ ส่วนโคนเป็นดอกตัวเมีย ก้านช่อดอกสั้นกว่าก้านใบ ในชุมชนมี 4 ชนิด คือ บอนหวาน จุดกลางใบสีขาว บอนคันหรือบอนแท้ จุดกลางใบสีแดงม่วง บอนผา ผิวใบเป็นมันและหนา และบอนดำ เมดไทย (Medthai)https://medthai.com/%E0%B8%9A%E0%B8%AD%E0%B8%99/<การใช้ประโยชน์>หัวเผือก-นำมาทำอาหารหรือขนมก็ได้ ลำต้นใบอ่อน-นำมาแกง<การขยายพันธุ์>ชำหัว แยกกอ <ชื่อท้องถิ่น>วะกลึ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ไผ่<ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ลำต้น -ทำฟาก -ทำตอก -ทำรั้ว <การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ต่อ ปล่า สะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล -กิน ลำต้น - นำมาทำเสาบ้าน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>แบ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>สำลี<ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>นำมา-ทำด้ายสำหรับทอผ้าและหมัดมือในพิธีกรรมของชาวกะเหรี่ยง<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ผะ แขะ เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Gentleman’s toes, Ivy gourd, Little gourd, Scarlet-fruited gourd<ชื่อสามัญ (TH)>ตำลึง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Coccinia grandis (L.) VoigtCocciniaCucurbitaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบได้ตั้งแต่ป่าชายหาด ที่รกร้าง ข้างถนน และชายป่าต่างๆ ทั่วประเทศ<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ตำลึงเป็นไม้เลื้อยเนื้อแข็ง ใบเดี่ยว เรียงสลับ มีมือเกาะเป็นเส้นยาวออกตรงข้ามใบ รูปค่อนข้างกลม หักเป็นห้ามุมหรือเว้าลึกเป็นแฉก 3 หรือ 5 แฉก กว้างและยาว 5-8 ซม. โคนใบเว้าเป็นรูปหัวใจ ดอกเดี่ยวหรือช่อ 2-3 ดอก ออกที่ซอกใบ แยกเพศ อยู่คนละต้น กลีบดอกสีขาว รูประฆัง ผลเป็นผลสด รูปทรงกระบอก ผลสุกสีแดง เนื้อเละ มีเมล็ดมากกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=3661<การใช้ประโยชน์>ใบ-นำมาตำให้ละเอียดผสมกับน้ำแล้วคั้นเอาน้ำมาทาบริเวณที่ถูกแมลง สัตว์กัดต่อย ยอดอ่อน-นำมาทำแกงหรือผัดก็ได้ ผลอ่อน-นำมาลวกกินกับน้ำพริก<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ชำต้น <ชื่อท้องถิ่น>คี่ เหต่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ละหุ่ง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Ricinus communis L.RicinusEuphorbiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกา ปลูกเป็นพืชเศรษฐกิจ<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้พุ่ม สูงได้ถึง 5 ม. แยกเพศร่วมต้น มีต่อมน้ำต้อยกระจายตามขอบหูใบ โคนก้านใบ โคนแผ่นใบ และโคนใบประดับ หูใบเชื่อมติดกันรูปสามเหลี่ยม ยาวได้ถึง 1.5 ซม. โอบรอบกิ่ง ร่วงเร็ว ใบเรียงเวียน รูปฝ่ามือ 6-11 แฉก เส้นผ่านศูนย์กลาง 10-20 ซม. โคนแบบก้นปิด ขอบจักฟันเลื่อยไม่เท่ากัน ปลายจักเป็นต่อม ช่อดอกแบบช่อกระจะ หรือแยกแขนงสั้น ๆ ดอกเพศผู้อยู่ช่วงล่าง ดอกเพศเมียอยู่ช่วงบน ไม่มีกลีบดอกและจานฐานดอก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ แยกจรดโคน รูปสามเหลี่ยม ยาวได้ถึง 1 ซม. ในดอกเพศเมียคล้ายเกล็ด เกสรเพศผู้เชื่อมติดกันเป็นมัด แยกสองแฉกหลายหน รังไข่ 3 ช่อง แต่ละช่องมีออวุลเม็ดเดียว มีเกล็ดคล้ายหนาม ก้านเกสร 3 อัน ยาวเท่า ๆ กลีบเลี้ยง ปลายแฉกลึก ติดทน ผลแห้งแตก รูปรี ยาวประมาณ 1.5 ซม. จัก 3 พู มีขนคล้ายหนาม เมล็ดผิวมีปื้นสีน้ำตาล จุกขั้วจัก 2 พูกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=5080<การใช้ประโยชน์>ก้านใบ-ใช้เป่าใส่หู แก้หูอื้อ ผลออ่น –ทำอาหาร ใบ-ช่วยแก้เลือดลมพิการ<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เซะ ชอ เอะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบ-นอนทับหรือนั่งทับหลังคลอดเพื่อไม่ให้วิงเวียนศรีษะ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เซะ ชิ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-ตำกินเป็นของทานเล่นหรือเป็นอาหาร ลำต้น-นำมาทำฟืนนติดไฟได้ดี<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ ฮี<ชื่อสามัญ (EN)>Blady grass<ชื่อสามัญ (TH)>หญ้าคา<ชื่อวิทยาศาสตร์>Imperata cylindrica (L.) Raeusch.Imperata Poaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>มีถิ่นกำเนิดชายฝั่งเมดิเตอร์เรเนียน แพร่กระจายบริเวณเขตร้อนทั่วโลก เป็นวัชพืชพบทั่วไปในที่โล่ง และมีความชื้นสูงทั่วประเทศ<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>หญ้าอายุหลายปี มี ลำต้นเป็นไหลใต้ดิน เส้นค่อนข้างกลมทอดยาวได้ไกล ลำต้นเหนือดิน เป็นกอตั้งตรง สูง 40-150 ซม. ใบ แตกจากโคนกอ รูปขอบขนาน เนื้อหยาบแข็ง กว้าง 0.5-1.5 ซม. ยาว 30-75 ซม. ลิ้นใบ เป็นแผ่นเนื้อแข็ง ยาวประมาณ 3 มม. ดอก สีขาวเป็นแบบช่อแกนแยกแขนงแคบ รูปรีหรือทรงกระบอก กว้าง 1-1.5 ซม. ยาว 6-15 ซม. ช่อดอกย่อยรูปหอก มีขนสีขาวคล้ายไหม กาบช่อย่อยรูปเรือ เนื้อบางคล้ายเยื่อ กาบคลุมล่างเนื้อโปร่งบาง กาบคลุมบนรูปหอก เนื้อบางสีชมพูอ่อน อับเรณู 2 อัน สีเหลืองหรือสีส้ม ยอดเกสรเพศเมียสีชมพูหรือสีม่วงฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1597<การใช้ประโยชน์>ราก-เป็นยาแก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร แก้ขัดเบา กระเพาะปัสสาวะอักเสบ เหง้าหรือราก-เป็นยาขับปัสสาวะ ใบ-ต้มอาบแก้ลมพิษ หรือนำมาสานทำหลังคา ทั้งต้น-เป็นยาแก้ไขพิษและไขวาฬ<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ ข้อ เดาะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยอดออ่น-หลวกจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ป่อ ดะ บอ<ชื่อสามัญ (EN)>tapeworm plant, ribbonbush<ชื่อสามัญ (TH)>ตะขาบหิน ว่านตะขาบ ตะขาบบิน<ชื่อวิทยาศาสตร์>Homalocladium platycladum (F.Muell.) L.H.BaileyHomalocladiumPolygonaceae<สถานะชื่อ>Unresolved<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบทั่วไปทุกภาคของประเทศ ชอบความชื้นปานกลาง ได้รับแสงแดดเต็มวัน<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ตะขาบหินเป็นไม้พุ่ม ลำต้นตั้งตรง สูง 1-2 เมตร ลำต้นแบน แตกกิ่งก้านมาก ใบเดี่ยว เรียงสลับ ร่วงง่าย รูปใบหอกแกมเส้นตรง กว้าง 0.5-1.5 ซม. ยาว 2-5 ซม. ช่อดอกออกเป็นกระจุกที่บริเวณข้อ แยกเพศอยู่คนละต้น กลีบรวมสีขาวแกมเขียว ผลสด รูปค่อนข้างกลม เมื่อสุกสีแดงสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1743<การใช้ประโยชน์>ใบ-นำมาขยี้ใส่แผลที่โดนตะขาบกัดถือ<การขยายพันธุ์>ชำกิ่ง <ชื่อท้องถิ่น>ต่า ค่า เดอะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>เพี้ยกระทิง<ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบยอดอ่อน-กินกับลาบดอก-ลวกกินกัน้ำพริก ใบ-นำมาย่างไฟอ่อนแล้วขยี้เป็นแผ่นเล็กๆเพื่อเพิ่มรสขม ยอดอ่อนและดอก-รับประทานสดหรือนำไปผึ่งแดดให้แห้งและใช้เป็นผักจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>โกล โบ เส่ ละ<ชื่อสามัญ (EN)>Culantro, Long coriander, Sawtooth coriander<ชื่อสามัญ (TH)>ผักชีฝรั่ง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Eryngium foetidum L.EryngiumApiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>ปัจจุบันมีการเพาะปลูกทั่วโลก ชอบดินร่วนปนทราย ชอบอยู่ในร่ม ชอบพื้นที่ไม่แฉะเกินไป<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>เหง้าใต้ดินและอาจอยู่เหนือดินเล็กน้อย เป็นกระเปราะกลมรีอยู่เหนือราก ใบแทงออกจากเหง้าที่เป็นลำต้นเรียงเวียนรอบเหง้าแน่นเป็นกระจุกรูปไข่ขอบขนวน ปลายใบแหลม ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อย และ มีหนามเล็กที่ปลายฟันเลื่อย ใบแข็งกระด้าง ใบอ่อนมีสีเขียวสด เมื่อแก่มีสีเขียวเข้ม ดอกช่อแทงออกตรงกลางของลำต้น ใบประดับที่ก้านดอกรูปหอก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปขนานแกมรูปไข่ สีเขียว กลีบดอก 5-7 กลีบ สีขาว ดอกย่อยจำนวนมาก เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูสีขาว เกสรเพศเมียเป็นเส้นด้าย 2 เส้น ไม่มีฐานเกสร ผลแห้งจะปริแตกออกเป็น 2 ซีก แต่ละซีก เมล็ดจำนวนมาก Unknown มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย)http://biodiversity.crru.ac.th/public/bio2018/File%20PDF/%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%9D%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87.pdf http://sathai.org/2020/03/10/%e0%b8%9c%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%ab%e0%b8%ad%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%9b-%e0%b8%9c%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%8a%e0%b8%b5%e0%b8%9d%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b9%88%e0%b8%87/ <การใช้ประโยชน์>ใบ-ใช้ทำอาหาร<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ก่อ หล่า โพ ซะ<ชื่อสามัญ (EN)>Pea eggplant, Turkey berry, prickly nightshade<ชื่อสามัญ (TH)>มะเขือพวง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Solanum torvum Sw.SolanumSolanaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>ชอบขึ้นในพื้นที่รกร้าง บนไหล่เขาหรือกลางแจ้ง เป็นไม้ที่ทนต่อความแห้งแล้งได้ดี<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>บ่าแคว้งกุลาเป็นไม้พุ่มเตี้ย ลำต้นและกิ่งก้านมีขนนุ่มปกคลุม ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปรี ปลายใบแหลม ขอบใบหยักเว้าตื้น มีหนามเล็ก ๆ กระจายทั่วไปตามลำต้นและใบ ดอกเป็นช่อออกตามซอกใบและปลายกิ่ง สีขาว ผลทรงกลม ผิวเรียบ ผลอ่อนสีเขียว เมื่อสุกเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอมส้ม ภายในมีเมล็ดแบนสีน้ำตาล จำนวนมากสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=3055<การใช้ประโยชน์>ผล-ใช้ทำอาหาร<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ซะ หม่อ จื้อ<ชื่อสามัญ (EN)>Burmese grape<ชื่อสามัญ (TH)>มะไฟ<ชื่อวิทยาศาสตร์>Baccaurea ramiflora Lour.BaccaureaPhyllanthaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2019<สภาพนิเวศ>พบมากในป่าดงดิบและป่าเบญจพรรณ ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>มะไฟเป็นไม้ต้นขนาดกลาง สูงถึง 15 เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลอ่อนเทา แตกเป็นร่องตื้น ใบเดี่ยวออกเรียงสลับ รูปหอกแกมรูปขอบขนาน ขอบใบเรียบหรือหยักเป็นติ่งแหลม ปลายใบเรียวแหลม ผิวใบเกลี้ยง ท้องใบสีอ่อนกว่าหลังใบ ช่อดอกสั้นๆ ออกตามลำต้นและกิ่ง ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีเหลืองหรือชมพูอมเหลือง กลิ่นหอมเล็กน้อย ผลกลุ่มออกเป็นช่อยาวห้อยลง ผลย่อยรูปทรงกลม เนื้อผลอวบน้ำ ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีเหลืองหรือชมพูอมแดง เมล็ดค่อนข้างแบน มีเยื่อสีชมพูห่อหุ้ม หนึ่งผลมี 1–3 เมล็ดสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=989<การใช้ประโยชน์>ผล-นำมากิน<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง <ชื่อท้องถิ่น>หม่อ โพล<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>หมากเขียว<ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยวก-ใช้ทำอาหาร ผล-ทานเล่นหรือบางคนทานกับหมาก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>คื้อ ที โบ<ชื่อสามัญ (EN)>Elephant ear, Taro, Japanese taro, Wild taro<ชื่อสามัญ (TH)>บอน เผือก<ชื่อวิทยาศาสตร์>Colocasia esculenta (L.) SchottColocasiaAraceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2011<สภาพนิเวศ>พบกระจายอยู่ทั่วไป ชอบขึ้นตามหนองน้ำ พื้นที่น้ำขัง ริมลำธาร.<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>บอนเป็น พืชล้มลุกหลายฤดู มีหัวใต้ดิน ไหลเลื้อยไปเป็นต้นใหม่ ใบและลำต้นสีเขียวสดหรือสีเขียวอมน้ำตาล ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปหัวใจ ก้านใบอวบน้ำ ขนาดใหญ่ยาว สีเขียวแกมม่วงโผล่ขึ้นมาเหนือน้ำ มีน้ำยางเหนียวสีขุ่น หากสัมผัสโดนผิวหนังจะคัน ดอกออกเป็นช่อ สีขาวนวล มีกาบยาวรีสีเหลืองนวลหุ้มช่อดอก โคนป่องมีช่องเปิดมองเห็นช่อดอกเป็นกระเปาะตรงกลาง มีกลิ่นหอม ส่วนปลายของช่อดอกเป็นดอกตัวผู้ ส่วนโคนเป็นดอกตัวเมีย ก้านช่อดอกสั้นกว่าก้านใบ ในชุมชนมี 4 ชนิด คือ บอนหวาน จุดกลางใบสีขาว บอนคันหรือบอนแท้ จุดกลางใบสีแดงม่วง บอนผา ผิวใบเป็นมันและหนา และบอนดำ เมดไทย (Medthai)https://medthai.com/%E0%B8%9A%E0%B8%AD%E0%B8%99/<การใช้ประโยชน์>น้ำจากกั้นใบ-ใช้เป็นยาห้ามเลือด น้ำจากลำต้นใต้ดิน-ใช้รักษาพิษ ลำต้น-ใช้พอกแผลรวมทั้งแผลที่เกิดจากงูกัด หัว-ใช้เป็นยาระบาย ขับถ่ายปัสสาวะ ทั้งต้น-ต้มเป็นอาหารให้หมูกิน<การขยายพันธุ์>ชำหัว แยกกอ <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ ยอ<ชื่อสามัญ (EN)>Turmeric<ชื่อสามัญ (TH)>ขมิ้น<ชื่อวิทยาศาสตร์>Curcuma longa L.CurcumaZingiberaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบกระจายอยู่ทั่วไป ขึ้นได้ดีในที่ดอน ชอบดินร่วนซุย อุดมสมบูรณ์ อากาศค่อนข้างร้อนและมีความชุ่มชื้นในเวลากลางคืน<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ขมิ้นเป็นพืชล้มลุก สูง 30-90 ซม.เหง้าใต้ดินรูปไข่ มีแขนง รูปทรงกระบอก เนื้อในเหง้าสีเหลืองส้ม มีกลิ่นเฉพาะ ใบเดี่ยว แทงออกจากเหง้า รูปใบหอก กว้าง 12-15 ซม. ยาว 30-40 ซม. ช่อดอกแทงจากเหง้า แทรกระหว่างก้านใบ รูปทรงกระบอก กลีบดอกสีเหลืองอ่อน ใบประดับสีเขียวอ่อน บานครั้งละ 3-4 ดอก ผล รูปกลมมี 3 พูสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1264<การใช้ประโยชน์>ใช้ยารักษาโรคกะเพาะ ใช้ทาเวลาแมงกัด ต่อย<การขยายพันธุ์>แยกเหง้า <ชื่อท้องถิ่น>พอเจ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ต้นลีลาวดี<ชื่อวิทยาศาสตร์>Plumeria sp.<สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยางใช้ทาแผล<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ซ่ะ เล่ หงอ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยอดอ่อน-นำมาทำเป็นแกงหรือต้มจิ้มกับน้ำพริกก็ได้ ต้น-สามารถทำเป็นเสาบ้านได้<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>แคแม<ชื่อสามัญ (EN)>Bamboo grass, Tiger grass<ชื่อสามัญ (TH)>ตองกง, ก๋ง, เค้ยหลา, เลาแล้ง, หญ้ากาบไผ่ใหญ่, หญ้าไม้กวาด, หญ้ายูง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Thysanolaena latifolia (Roxb. ex Hornem.) HondaThysanolaenaPoaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบในทุกภาคของประเทศที่มีพื้นที่สูงเหนือระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 45 เมตร ขึ้นไป ขึ้นทั่วไปบริเวณเนินเขา พื้นที่ลาดเขา ริมธารน้ำ และริมถนน <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พืชกลุ่มหญ้าอายุหลายปี ลำต้นตั้งตรงและแข็งมาก สูง 3-4 เมตร ใบเดี่ยวขนาดใหญ่ รูปหอก กว้าง 4.7-9.1 ซม. ยาว 41.0-76.7 ซม. ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบเรียบ มีกาบใบเรียบหุ้มลำต้น หูใบเป็นแผ่นเยื่อบางๆ สีน้ำตาลอ่อน ช่อดอกแยกแขนงขนาดใหญ่ออกที่ปลายยอด มีขนนุ่มละเอียดปกคลุม ช่อดอกย่อยขนาดเล็ก มีดอกย่อย 2 ดอก ดอกล่างลดรูปเป็นเยื่อบาง ดอกเป็นหมัน ดอกบนเป็นดอกสมบูรณ์เพศ เมล็ดมีขนาดเล็กสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=1171&view=showone&Itemid=132<การใช้ประโยชน์>ต้น-ใช้ทำไม้กวาด ใบ-ทำขนม( เหม่ต่อ ใช้ในการทำพิธีมัดมือ)<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ซะ เก่อ เป่อ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ลิ้นจี่ป่า<ชื่อวิทยาศาสตร์>Nephelium hypoleucum KurzNepheliumSapindaceae<สถานะชื่อ>Unresolved<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบขึ้นเองทุกภาคของประเทศไทย ในป่าดิบแล้ง เจริญเติบโตได้ในดินทุกประเภท<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ลิ้นจี่ป่าเป็นไม้ต้นขนาดกลาง สูงถึง 20 เมตร เปลือกต้นสีเทาแตกสะเก็ด ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ ใบย่อย 3–5 คู่ ใบรูปไข่แกมขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบด้านบนมีขนสีน้ำตาลปกคลุม ดอกออกเป็นช่อ แบบแยกแขนง ตามปลายกิ่ง ดอกเล็กสีขาว ผลรูปไข่กลับ ออกเป็นพวงใหญ่ ผิวคล้ายลิ้นจี่ ผลสุกสีแดงเข้ม มีเนื้อผลสีขาวติดกับเมล็ด หนึ่งผล มี 1 เมล็ด ผลมีรสเปรี้ยวสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=988&view=showone&Itemid=59<การใช้ประโยชน์>ผล-นำมากิน ลำต้น-สามารถใช้เป็นเสาบ้าน<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ ดุย<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-สามารถนำมากินเล่นๆถือเป็นผลไม้ชนิดหนึ่งที่อยู่ในป่า ใบ-นำมาล้างจานสำหรับคนสมัยก่อน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>สะ สุ เปล<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>เอนอ้า เอนอ้าขน จุกนารี โคลงเคลง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Osbeckia stellata Buch.-Ham. ex Ker Gawl.OsbeckiaMelastomataceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบขึ้นตามที่โล่ง ทุ่งหญ้า และสันเขาที่ชื้นแฉะ สามารถพบได้จนถึงระดับความสูง 2,000 เมตร จากระดับน้ำทะเล <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>เอนอ้าเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก กิ่งก้านเป็นเหลี่ยม มีขนปกคลุม ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปรีหรือรูปไข่แกมรูปใบหอก โคนใบมน ปลายใบแหลม แผ่นใบมีขนแข็งปกคลุมทั้งสองด้าน ดอกเป็นช่อกระจุกแยกแขนงออกตามปลายกิ่ง กลีบดอกและกลีบเลี้ยงมีอย่างละ 4 กลีบ อับเรณูเรียวยาวปลายเป็นจะงอยรูปตัวเอส (S) ผลแบบแคปซูล รูปคนโฑ มีเมล็ดเป็นจำนวนมากองค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/257<การใช้ประโยชน์>ผล-นำมากินเล่นๆเป็นผลไม้ในป่า<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ ที<ชื่อสามัญ (EN)>Sugar cane<ชื่อสามัญ (TH)>อ้อย <ชื่อวิทยาศาสตร์>Saccharum officinarum L.SaccharumPoaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบปลูกในสวน และบริเวณบ้านเรือน ทั่วไป ชอบดินร่วนที่มีอินทรียวัตถุสูง น้ำไม่ท่วมและมีการระบายน้ำดี ชอบแสงมาก<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>เป็นไม้ล้มลุก สูง 2-5 เมตร ลำต้นสีม่วงแดง มีไขสีขาวปกคลุม ไม่แตกกิ่งก้าน ใบเดี่ยว เรียงสลับ กว้าง 2.5-5 ซม. ยาว 0.5-1 เมตร ช่อดอก ออกที่ปลายยอด สีขาว ผลเป็นผลแห้ง ขนาดเล็กอ้อยมีหลายพันธุ์ แตกต่างกันที่ความสูงความยาวของข้อและสีของลำต้นฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2410<การใช้ประโยชน์>ช่วยแก้อาการช้ำใน ช่วยแก้อากการเจ็บคอ ช่วยให้เจริญอาหาร ช่วยแก้อาการเมาค้าง อ่อนเพลีย<การขยายพันธุ์>ชำต้น <ชื่อท้องถิ่น>พอ เต่อ กอ<ชื่อสามัญ (EN)>Sunflower<ชื่อสามัญ (TH)>ทานตะวัน<ชื่อวิทยาศาสตร์>Helianthus annuus L.HelianthusCompositae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2016<สภาพนิเวศ>มีถิ่นกำเนิดในอเมริกาตะวันตก นิยมปลูกเป็นแปลง เป็นไม้ที่ปลูกง่ายและโตเร็ว<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ลักษณะของลำต้นจะตรง สูงประมาณ 3-4 ฟุต แต่ถ้าปลูกในถิ่นที่มีอากาศเย็นอาจสูงได้ถึง 6 ฟุต ใบจะออกสลับกัน ลักษณะของใบกลมรีกว้างประมาณ 4-8 นิ้ว ยาว 1 ฟุต ขอบใบจะเป็นรอยจักฟันเลื่อย ปลายใบแหลม ดอกนั้นจะมีขนาดใหญ่ ดอกบานเต็มที่โตประมาณ 5-10 นิ้ว มีสีเหลืองสด ตรงกลางดอกจะมีเกสรเป็นวงเกือบเท่าตัวดอก กลีบดอกจะบานแผ่เป็นวงกลมทำให้เกสรดอกเด่นชัดขึ้นภาควิชาพืชศาสตร์ คณะทรัพยากรธรรมชาติ คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์http://natres.psu.ac.th/Department/PlantScience/510-111web/510-482web/510-482web-1-10-46/Common%20Sunflower.htm<การใช้ประโยชน์>เม็ด-เป็นของทานเล่น ทั้งต้น-ปลูกประดับบ้านให้สวยงาม<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ต่า เหงาะ ละ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ผักแพวแดง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Iresine herbstii Hook. IresineAmaranthaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ต้น ไม้ล้มลุก สูง 50 ซม. ใบ เดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปโล่แกมรูปไข่ รูปวงรีหรือรูปไข่กลับ กว้าง 2-4 ซม. ยาว 3-6 ซม. ปลายเว้า สีแดง และมีแถบขวางสีชมพู ดอก ช่อ ออกที่ปลายก่ิง สีขาวแกมเหลือง มีท้งดอกสมบูรณ์และแยกเพศ ผล แห้ง ไม่แตกฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เมดไทย (Medthai)http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=743 https://medthai.com/%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%81%E0%B8%9E%E0%B8%A7%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87/<การใช้ประโยชน์>ใบ-ใช้ทาแผลเวลาโดนมีดบาดหรือห้ามเลือดต่างๆ<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ หว่อ โป่<ชื่อสามัญ (EN)>Lapine, Lemon grass<ชื่อสามัญ (TH)>ตะไคร้<ชื่อวิทยาศาสตร์>Cymbopogon citratus (DC.) StapfCymbopogon Poaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบขึ้นกระจายอยู่ทั่วไป เจริญได้ในดินแทบทุกชนิด แต่ชอบดินร่วนซุย ชอบน้ำ ชอบแดด น้ำไม่ขัง <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ตะไคร้เป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปีสูง 0.75-1.2 เมตร แตกเป็นกอ เหง้าใต้ดินมีกลิ่นเฉพาะ ข้อและปล้องสั้นมากกาบใบสีขาวนวลหรือขาวปนม่วง ยาวและหนาหุ้มข้อและปล้องไว้แน่น ใบเดี่ยว เรียงสลับ กว้าง 1-2 ซม. ยาว 70-100 ซม. แผ่นใบและขอบใบสากและคม ออกดอกยากโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีhttp://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_25.htm<การใช้ประโยชน์>ใบและลำต้น-นำมาทุบไล่ยุง ลำต้น-นำมาประกอบอาหารต่างๆ<การขยายพันธุ์>ชำเหง้า <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ เต่อ มี่<ชื่อสามัญ (EN)>Para cress, Toothache plant, Spot flower<ชื่อสามัญ (TH)>ผักคราด ผักคราดหัวแหวน<ชื่อวิทยาศาสตร์>Acmella oleracea (L.) R.K.JansenAcmellaCompositae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบทั่วไปตามดินที่ชื้นแฉะ ชอบขึ้นบริเวณกลางแจ้ง ทั่วไป<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ผักเผ็ดเป็นไม้ล้มลุก สูง 30-40 ซม. ลำต้นค่อนข้างกลม อวบน้ำ อาจมีสีม่วงแดง ต้นทอดเลื้อยไปตามพื้นดิน ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปสามเหลี่ยม กว้าง 3-4 ซม. ยาว 3-6 ซม. ขอบใบหยักฟันเลื่อย ช่อดอกออกที่ซอกใบ รูปกรวยคว่ำสีเหลืองอ่อน ผลเป็นผลแห้ง รูปไข่ ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ผักเผ็ดใหญ่ ดอกขาว และผักเผ็ดน้อย ดอกสีเหลือง มีรสชาติเผ็ดกว่า และนิยมกินมากกว่า สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1185<การใช้ประโยชน์>ยอดออ่อน-ทำอาหาร ทั้งต้น -เป็นอาหารสุกร<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ เซอ แบย<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยอดอ่อน-ผักจิ้ม ทั้งต้น-ต้มให้สุกรกินเป็นอาหาร<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>หม่อ เถาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Yard long bean<ชื่อสามัญ (TH)>ถั่วฝักยาว<ชื่อวิทยาศาสตร์>Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis (L.) Verdc.VignaLeguminosae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>ถิ่นกำเนิดในประเทศจีนและอินเดีย<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้เลื้อยพัน มีมือเกาะ ใบประกอบแบบสามใบ เกิดสลับบนต้นหรือกิ่ง ใบจริงคู่แรกเกิดด้านบนใบเลี้ยง และใบที่เกิดต่อ ๆ ไป ขนาดเล็ก ค่อนข้างแหลมถึงกลมรี รูปร่างของใบเป็นรูปไข่หรือรูปหอก สีเขียวถึงเขียว เข้ม ที่โคนใบมีหูใบ 2 อัน ดอกช่อกระจะ รูปดอกถั่ว ออกตามซอกมุมใบ แต่ละช่อมี 1-6 ดอก เกสรเพศผู้มี 10 อัน เกสรเพศผู้ 9 อัน ล้อมรอบรังไข่ ส่วนอีก 1 อัน อยู่ตัวแยกเป็นอิสระ เกสรเพศเมีย มีรังไข่ยาว สีเขียว มีก้าน ชูเกสร และยอดเกสรมีขนฟูสีขาว ผลเป็นฝัก ทรงกลม มีสีเขียวอ่อนถึงสีเขียวเข้ม ปลายฝักมีสีเขียวหรือสีม่วง ผิวขรุขระ สีเขียว ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ มีร่องแบ่งสีเขียวเข้มตรงกลางผล 2 เส้น อยู่คนละฝั่งตลอดแนวความยาว ผล เมล็ดมีรูปร่างคล้ายไต มีหลายสี เช่น สีขาว น้้าตาล ด้า และสีสลับน้้าตาล-ขาว ด้า-ขาว และแดง-ขาวUnknown เมดไทย (Medthai)http://biodiversity.crru.ac.th/public/bio2018/File%20PDF/%E0%B8%96%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%9D%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A7.pdf https://medthai.com/%E0%B8%96%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%9D%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A7/<การใช้ประโยชน์>ผล-นำมาผัดกิน ยอดอ่อน-นำมาต้มกินจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>กี่ โก่มื่อ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ต้มน้ำดื่มแก้อาการเจ็บคอ อาการเวียนหัว หน้ามืดตามัว ปวดหลัง ปวดท้อง ต้นและใบ-นำมาต้มจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>แหนะ ซ่ะ<ชื่อสามัญ (EN)>Pineapple<ชื่อสามัญ (TH)>สับปะรด <ชื่อวิทยาศาสตร์>Ananas comosus (L.) Merr.AnanasBromeliaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>ขึ้นได้ในดินทุกชนิด ชอบอากาศร้อนอุณหภูมิที่เหมาะสมราว 24-29 องศาเซลเซียส <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พืชล้มลุกอายุหลายปี ลำต้นแก่ค่อนข้างแข็ง และออกหน่อใหม่ด้านข้าง ใบเรียงสลับถี่รอบต้น ก้านใบกางโอบลำต้น รูปขอบขนาน เรียวคล้ายดาบโค้ง กว้าง 2-6 ซม. ยาว 50-150 ซม. ขอบใบมีหนามขนาดเล็ก เนื้อใบแข็ง ผิวใบด้านหลังสีขาวนวล ช่อดอก ออกปลายยอด ก้านช่อดอกยาว มีใบประดับอยู่ส่วนบนและล่างของช่อดอก ผลขนาดใหญ่รูปไข่หรือทรงกระบอก กว้าง 8–20 ซม. ไม่มีเมล็ดสมบูรณ์กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/Herbarium/Archives/PlantFile/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%94.html<การใช้ประโยชน์>เปลือก-นำมาทำเป็นปุ๋ยหมัก ผล-นำมากิน<การขยายพันธุ์>แยกหน่อ ปักชำจุกหรือใบประดับส่วนบน <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ โน<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยาง-ผสมน้ำแก้เปวดเมื่อยตามตัว เปลือก-ต้ม<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>โน้ เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Arrowleaf Monochoria, False pickerelweed, Leaf pondweed<ชื่อสามัญ (TH)>ผักเขียด, ผักฮิ้นน้ำ<ชื่อวิทยาศาสตร์>Monochoria hastata (L.) SolmsMonochoriaPontederiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2011<สภาพนิเวศ>พบที่อินเดีย เนปาล ศรีลังกา จีน พม่า ภูมิภาคอินโดจีน และภูมิภาคมาเลเซีย ขึ้นตามที่ชื้นแฉะ หนองน้ำ ทะเลสาบ และท้องนา<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้น้ำล้มลุก สูงได้ถึง 2 ม. เหง้ายาว มีกาบใบแก่หุ้ม ใบรูปสามเหลี่ยม ยาว 5-25 ซม. โคนรูปเงี่ยงใบหอก ก้านใบยาว 30-90 ซม. ช่อมีกาบหุ้ม ออกตามซอกกาบ ก้านใบช่วงที่มีช่อดอกยาว 7-10 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกคล้ายช่อซี่ร่ม ยาว 2-6 ซม. ก้านช่อสั้น ดอกจำนวนมาก ก้านดอกยาว 1-3 ซม. กลีบรวมสีม่วงอ่อน มี 6 กลีบ แยกจรดโคน วงนอก 3 กลีบ วงใน 3 กลีบ รูปไข่แกมรูปขอบขนาน ยาว 1-1.6 ซม. บิดม้วนงอในผล เกสรเพศผู้ 6 อัน ติดที่โคนกลีบรวม อันใหญ่ 1 อัน ก้านชูอับเรณูหนา ยาวกว่าอันเล็ก อับเรณูยาว 5-6 มม. สีม่วง อันเล็ก 5 อัน อับเรณูยาว 3-4 มม. สีเหลือง รังไข่มี 3 ช่อง เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียรูปเส้นด้าย ปลายมีขนสั้น ผลแห้งแตกเป็น 3 ซีก รูปขอบขนาน ยาวประมาณ 1 ซม. เมล็ดขนาดเล็กมีปีกกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/detail.aspx?wordsnamesci=Monochoria0hastata0(L.)0Solms<การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-นำมาทำเป็นอาหาร<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ผะ แหวะ เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Water clover<ชื่อสามัญ (TH)>ผักแว่น<ชื่อวิทยาศาสตร์>Marsilea crenata C. PreslMarsileaMarsileaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2011<สภาพนิเวศ>พบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จีน ญี่ปุ่น และออสเตรเลีย ขึ้นตามหนองน้ำที่โล่ง ความสูงต่ำกว่า 1000 เมตร <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>เฟินน้ำล้มลุก สูงได้ถึงประมาณ 20 ซม. เหง้ายาวทอดเลื้อย มีเกล็ดรูปเส้นด้ายบาง ๆ รากออกตามโคนใบ ใบอ่อนม้วนงอ ใบประกอบมี 4 ใบย่อย ขนาดเท่า ๆ กัน ติดที่ปลายก้านคล้ายกังหัน รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 0.5-2 ซม. ก้านใบยาว 2-3 ซม. หรือยาวได้ถึง 15 ซม. ในใบที่อยู่ใต้น้ำ สปอโรคาร์ปออกที่โคนก้านใบมีหลายอัน ก้านยาวประมาณ 5 มม. สปอโรคาร์ปรูปขอบขนาน ยาว 2-5 มม. สีเขียวเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ภายในมีสปอร์จำนวนมากกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=3721<การใช้ประโยชน์>ดอก-นำมาจิ้มกับน้ำพริกแบบสดๆ<การขยายพันธุ์>ไหล สปอร์ <ชื่อท้องถิ่น>เหม่ พอ ที<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-สามารถนำมากินได้เป็นผลไม้ในป่า<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ ถะ ชิ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบ-ดองจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>หล้า คลึ บอ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบ-ใช้ห่อข้าวหรือเอาไปทำหลังคาบ้าน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ป่อ เหงือ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-นำมาต้มจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เซวโบ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยอดอ่อน-ลวกจิ้มกับน้ำพริก ทั้งต้น-ต้มเป็นอาหารสุกร <การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ เพ้<ชื่อสามัญ (EN)>Hog plum<ชื่อสามัญ (TH)>มะกอก<ชื่อวิทยาศาสตร์>Spondias pinnata (L. f.) KurzSpondiasAnacardiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบในป่าทั่วไป ขึ้นได้ดีในดินแทบทุกชนิด ชอบแสงแดดจัด<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>มะกอกเป็นไม้ต้น ผลัดใบสูง 15-25 เมตร เปลือกต้นสีเทา ค่อนข้างเรียบ กิ่งก้านมีช่องอากาศ กระจัดกระจาย ใบประกอบ แบบขนนก ปลายใบคี่ เรียงสลับ ใบย่อยรูปขอบขนานหรือรูปรี กว้าง 3-4 ซม. ยาว 7-12 ซม. ช่อดอกแยกแขนงออกที่ปลายกิ่ง และซอกใบ ดอกขนาดเล็กสีขาวครีม มีจำนวนมาก ผลสดรูปไข่ มีเนื้อฉ่ำน้ำ สีเหลืองอมเขียวฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1790<การใช้ประโยชน์>ผล-ไว้ทำอาหาร ใบ-กินกับลาบ หรือ จิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ที ลู่ โพ ซ่ะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-กิน ราก-ต้มยาแก้ปวดเมื่อยตามตัว<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>โล่ ละ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ปาล์มเจ้าเมืองถลาง<ชื่อวิทยาศาสตร์ />Arecaceae<สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบ-ใช้ทำหลังคาบ้าน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>แหนะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบ-ใช้ทำเสื่อ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ เน<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>คะเนียง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Archidendron jiringa (Jack) I.C.NielsenArchidendronLeguminosae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>ป่าดิบ ป่าเบญจพรรณบริเวณหุบเขาลาดชัน <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>คะเนียงเป็นไม้ต้นไม่ผลัดใบขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูงประมาณ15 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลมใหญ่แน่นทึบ คลุมลำต้นไว้เป็นส่วนใหญ่ เปลือก เรียบสีเทาหรือน้ำตาลอ่อนปนเทา ใบเป็นช่อแบบขนนกสองชั้น ก้านช่อยาว 1.5-8 ซม. ที่ปลายก้านช่อมีช่อใบแขนงด้านข้าง 1 คู่ ติดตรงกันข้ามช่อใบแขนงยาว 8-29 ซม. แต่ละช่อมีใบย่อย 2-4 คู่ ขึ้นตรงกันข้าม ใบย่อยรูปมนแกมรูปขอบขนาน ขนาดแตกต่างกัน กว้าง 3-9 ซม.ยาว 3-20 ซม. ปลายใบเรียวแหลมฐานใบมนและเบี้ยวเล็กน้อย แผ่นใบเกลี้ยงไม่ มีขน ดอก สีขาว ขนาดเล็กจำนวน 3-6 ดอก ออกบนช่อกลมเล็กๆ ซึ่งแตกแขนงมาจากช่อใหญ่ ยาว 7-18 ซม. ช่อดอกโปร่งออกตามง่ามใบของใบแก่ที่หลุดร่วงไปแล้วกลีบรองกลีบดอกเล็กมาก มี 5 กลีบ โคนกลีบติดกัน กลีบดอกมี 5 กลีบ ผลแบนยาว รูปบรรทัด มีส่วนคอดเว้าระหว่างเมล็ด กว้างประมาณ 3-5 ซม.ตัวฝักบิดเวียนเป็นเกลียวไปทางเดียวกัน ผิวสีน้ำตาลคล้ำหรือสีน้ำตาลอมม่วง ฝักแก่ผนังจะแตกอ้าออก ผนังหนาคล้ายแผ่นหนังฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ศูนย์วิจัยความหลากหลายทางชีวภาพ เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษ บรมราชินีนาถ สถายันวิจัยและพัฒนาชายแดนภาคใต้ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลาhttp://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2244 http://srdi.yru.ac.th/bcqy/page/322/%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87.html<การใช้ประโยชน์>เปลือก-รักษาเจ็บทรวงอก อมแก้ปวดฟัน ใบ-รักษาโรคผิวหนัง รักษาหิด เมล็ด-ขับปัสสาวะ แก้เบาหวาน<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เป่อ นัว<ชื่อสามัญ (EN)>Jack fruit tree<ชื่อสามัญ (TH)>ขนุน<ชื่อวิทยาศาสตร์>Artocarpus heterophyllus Lam.ArtocarpusMoraceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>ปลูกได้ทั่วไป ชอบดินร่วน ระบายน้ำได้ดี และแสงแดดจัด<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ขนุนไม้ต้นขนาดใหญ่ สูง 15-30 เมตร ลำต้นและกิ่งเมื่อมีบาดแผลจะมีน้ำยางสีขาวข้นคล้ายน้ำนมไหล ใบเดี่ยวออกเรียงสลับ แผ่นใบรูปรี ขนาดกว้าง 5-8 ซม. ยาว 10-15 ซม. ปลายใบทู่ถึงแหลม โคนใบมน ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน เนื้อใบหนาผิวด้านล่างสากมือ ช่อดอกแบบช่อเชิงลดแยกเพศอยู่รวมกัน ดอกเพศผู้เรียกว่า "ส่า" ออกตามปลายกิ่ง ดอกเพศเมียจะออกตามกิ่งใหญ่และตามลำต้น ยอดเกสรเพศเมียเป็นหนามแหลม ผลเป็นผลรวมขนาดใหญ่ ส่วนของเนื้อที่รับประทานเจริญมาจากกลีบดอก ส่วนซังคือกลีบเลี้ยง ไม้มงคล 9 ชนิด สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://www.dnp.go.th/EPAC/9/02kanun.htm<การใช้ประโยชน์>ผลสุก-กินเป็นผลไม้ ผลดิบ-ทำแกง ใบอ่อน-สามารถนำมาจิ้มน้ำพริกได้<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง <ชื่อท้องถิ่น>ซะ หม่อ เกล่<ชื่อสามัญ (EN)>Tamarind<ชื่อสามัญ (TH)>มะขาม<ชื่อวิทยาศาสตร์>Tamarindus indica L.TamarindusLeguminosae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2017<สภาพนิเวศ>มีถิ่นกำเนิดที่เกาะมาดากัสกาแพร่กระจายแอฟริกาตะวันออกและอินเดีย พบได้ทั่วไป<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ยืนต้น สูง 15-30 เมตร เปลือกสีเทาหรือสีน้ำตาลเข้ม ใบ แบบใบประกอบแบบขนนก ยาว 5-10 ซม. กว้าง 2-4 ซม. ใบย่อย รูปขอบขนาน จำนวน 10-20 คู่ ออกตรงข้าม ยาว 1.2-2 ซม. กว้าง 3-5 มม. ขอบใบเรียบ ปลายเป็นติ่งแหลม ช่อดอก แบบช่อเชิงลดห้อยลง ก้านช่อดอก ยาว 5-10 มม. กลีบเลี้ยง เป็นแผ่นรูปช้อน 2 แผ่น ยาว1-1.2 ซม. กลีบดอก มี 5 กลีบ กลีบเจริญ 3 กลีบ สีเหลืองอ่อนมีเส้นภายในสีแดง กลีบดอก 2 กลีบ ลดรูป เกสรเพศผู้ มีก้านเกสรเชื่อมติดกัน เกสรที่สมบูรณ์ 3 อัน อีก 2 อัน เป็นเส้นเรียว เกสรเพศเมีย เหนือกลีบเลี้ยง ปลายเกสร เป็นก้อนรูปรี ผล แบบฝัก โค้ง ค่อนข้างแบน ยาว 7-15 ซม. กว้าง 2-3 ซม. เปลือกเมื่อแก่สีน้ำตาลเข้ม เมล็ด สีน้ำตาลเข้มหรือสีดำฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2075<การใช้ประโยชน์>ราก-นำมาต้มแก้อาการท้องร่วง ใบสด-ใช้เป็นยาถ่าย ยาระบาย ขับลมในลำไส้ ผล-นำมาพอกหน้าเพื่อให้ผิวพรรณเปล่งปลั่ง<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ เนอ แกล<ชื่อสามัญ (EN)>Common lime, Lime<ชื่อสามัญ (TH)>มะนาว <ชื่อวิทยาศาสตร์>Citrus aurantiifolia (Christm.) SwingleCitrusRutaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบปลูกทั่วไป ขึ้นได้ในดินทุกชนิด โดยเฉพาะดินร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>มะนาวเป็นไม้พุ่ม สูง 2-4 เมตร กิ่งอ่อนมีหนาม ใบประกอบชนิดมีใบย่อยใบเดียว เรียงสลับ รูปไข่หรือรูปรี กว้าง 3-5 ซม. ยาว 4-8 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบสีเขียวสดแข็งและหนา เนื้อใบมีจุดน้ำมันกระจาย ก้านใบมีครีบเล็กๆ ดอกเดี่ยวหรือช่อ ออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ กลีบดอกสีขาวแกมเหลือง มี 4 กลีบ เกสรเพศผู้จำนวนมาก กลิ่นหอม ร่วงง่าย ผลเป็นผลสด กลมเกลี้ยงและผิวมัน เนื้อผลฉ่ำน้ำ มะนาวที่ชาวบ้านใช้มีผลรูปร่าง 2 แบบ คือ ผลรูปทรงกลม เรียกว่า มะนาว ส่วนผลรูปรีหรือรูปไข่ เรียก มะนาวเมืองฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=738<การใช้ประโยชน์>น้ำมะนาวนำมาผสมกับน้ำผึ้ง-แก้อาการเจ็บคอ ใบ-นำมาต้มแก้อาการปัสสาวะกะปริดกะปรอย<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง <ชื่อท้องถิ่น>หมะ โอ<ชื่อสามัญ (EN)>Pomelo, Shaddock<ชื่อสามัญ (TH)>ส้มโอ<ชื่อวิทยาศาสตร์>Citrus maxima (Burm.) Merr.CitrusRutaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>ชอบขึ้นในที่โล่ง ดินร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ยืนต้นวงศ์เดียวกับส้มและมะนาว ตามกิ่งมีหนามกระจายอยู่ห่างๆ ใบเดี่ยวเวียนสลับ แผ่นใบแบ่งเป็น 2 ช่วง ช่วงบนจะมีขนาดใหญ่กว่าช่วงล่างมาก ดอกเดี่ยวออกเป็นกลุ่มตามซอกใบ สีขาวหรือสีเขียวอมเหลือง ผลรูปร่างกลมโต ตามผิวของผลมีต่อมน้ำมันกลิ่นหอมกระจายอยู่ทั่วไป เนื้อในแบ่งเป็นกลีบๆ สีสันแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/198<การใช้ประโยชน์>ช่วยป้องการอาการท้องผูกได้ดี และมีส่วนช่วยลดคว่ามเสี่ยงของโรคมะเร็ง <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง <ชื่อท้องถิ่น>ซุ เล่ โบ<ชื่อสามัญ (EN)>Crape ginger, Malay ginger, Spiral flag<ชื่อสามัญ (TH)>เอื้องหมายนา<ชื่อวิทยาศาสตร์>Cheilocostus speciosus (J.Koenig) C.D.SpechtCheilocostusCostaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบทั่วไป ชอบขึ้นตามที่ชื้นแฉะ ใต้ต้นไม้ใหญ่ บริเวณเชิงเขา ริมน้ำตก และริมทางน้ำ<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุก มีเหง้าใต้ดิน ชอบขึ้นบริเวณที่ชุ่มชื้น สูง 1.5-3 เมตร ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปวงรีแกมขอบขนานหรือรูปใบหอก กว้าง 5-8 ซม. ยาว 15-40 ซม. ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาว ตรงกลางดอกมีแต้มสีเหลืองหรือชมพู ผลแห้ง แตกได้ รูปขอบขนานแกมสามเหลี่ยม เมื่อสุกสีแดงกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=12269<การใช้ประโยชน์>ลำต้น-ทุบให้สุนัขกินเวลาเจ็บป่วย<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ผะ ออ เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Water dropwort, Oenanthe<ชื่อสามัญ (TH)>ผักชีล้อม<ชื่อวิทยาศาสตร์>Oenanthe javanica (Blume) DC.OenantheApiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2011<สภาพนิเวศ>ชอบขึ้นในน้ำและที่ชื้นแฉะ<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พืชล้มลุกที่โผล่ขึ้นเหนือน้ำหรือทอดเลื้อยไปตามพื้นผิวดิน มีความสูงของต้นตั้งแต่ 10-100 เซนติเมตร และมีความสูงโดยประมาณอยู่ที่ 60 เซนติเมตร ลำต้นกลวงอวบน้ำ ผิวภายนอกเป็นร่อง ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก มี 1-3 ชั้นเรียงสลับ ใบย่อยมีลักษณะเป็นรูปรีแคบหรือรูปไข่ มีความกว้างประมาณ 1.5-2.5 เซนติเมตรและยาวประมาณ 3-5 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบเบี้ยว ขอบใบเป็นจักคล้ายฟันเลื่อย ดอกมีขนาดเล็กสีขาวออกเป็นช่อซี่ร่ม ดอกย่อยขนาดเล็ก มีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ มีเกสรตัวผู้ 5 ก้าน ผลเป็นผลเดี่ยว ผลแห้งแก่แล้วแตกเป็นสองส่วน ลักษณะของผลค่อนข้างกลมเป็นสัน มีขนาดประมาณ 2-3 เซนติเมตร และมีก้านเกสรตัวเมียที่ไม่หลุดร่วง มีความยาวประมาณ 1-3 มิลลิเมตรเมดไทย (Medthai)https://medthai.com/%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1/<การใช้ประโยชน์>ยอด-กินกับน้ำพริก<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด แยกไหล ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ โม่ เหง่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยอดอ่อน-ต้มหรือผัดกิน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เส่ ที<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-นำมากินเล่นๆเป็นผลไม้ในป่า<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เดาะ ก้า<ชื่อสามัญ (EN)>Broken bone, Damocles tree, Indian trumpet flower<ชื่อสามัญ (TH)>เพกา<ชื่อวิทยาศาสตร์>Oroxylum indicum (L.) KurzOroxylumBignoniaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>เป็นพืชที่ขึ้นได้ง่ายตามธรรมชาติ ในที่โล่งชายป่าดิบและไร่ร้างทั่วไป เจริญเติบโตในดินเกือบทุกชนิด แต่ชอบดินโปร่งร่วนซุย<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>เพกาเป็นไม้ยืนต้น สูง 3-12 เมตร แตกกิ่งก้านน้อย ใบประกอบแบบขนนกสามชั้น ขนาดใหญ่ เรียงตรงข้ามรวมกันอยู่บริเวณปลายกิ่ง ใบย่อยรูปไข่หรือรูปไข่แกมวงรี กว้าง 4-8 ซม. ยาว 6-12 ซม. ช่อดอกออกที่ปลายยอด ก้านช่อดอกยาว ดอกย่อยขนาดใหญ่กลีบดอกสีนวลแกมเขียว โคนกลีบเป็นหลอดสีม่วงแดง หนาย่น บานกลางคืน ผลเป็นฝักขนาดใหญ่ รูปดาบ เมื่อแก่จะแตก ภายในมีเมล็ดแบน สีขาว มีปีกบางโปร่งแสงสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=145&view=showone&Itemid=59<การใช้ประโยชน์>เปลือก-ต้มให้หญิงมีครรค์ดื่มเพื่องให้คลอดบุตรง่าย ฝักหรือยอดอ่อน-รับประช่วยบำรุงเลือด <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ชำราก <ชื่อท้องถิ่น>พอ ปงา ละ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>หนาดหลวง<ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ราก-ต้มกินเป็นยา ใบ-นำไปอังไฟให้ร้อนไปประคบแผลฟกช้ำหรือแขนขาที่หัก <การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>โก้<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>เปลือก-ต้มกินแก้อาการปวดเมื่อยตามเนื้อตามตัว<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ ตื่อ โปล่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ผักหนาม<ชื่อวิทยาศาสตร์>Lasia spinosa (L.) ThwaitesLasiaAraceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2011<สภาพนิเวศ>ชอบขึ้นตามที่ชื้น เช่น ดินเลนตามชายน้ำ หนองน้ำ หรือริมแม่น้ำในป่า<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พืชล้มลุกมีเหง้าทอดเลื้อยไปตามผิวดิน ทุกส่วนมีหนามแหลมล้อมรอบ ใบเดี่ยวรูปลูกศร มีรอยหยักเป็นแฉก ๆ ปลายใบแหลม โคนใบยาวยื่น ใบอ่อนม้วนเป็นแท่งกลม ดอกออกเป็นช่ออัดแน่นบนปลายก้านดอก สีเหลือง มีกาบรองช่อดอกเรียวแหลมสีน้ำตาลแดง บิดเป็นเกลียวห่อหุ้มดอกจนติดผล ผลกลมอัดแน่นเป็นแท่งรูป ทรงกระบอกคล้ายฝักข้าวโพด ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีเหลืองอมแดงองค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/261<การใช้ประโยชน์>ราก-ต้มอาบแก้ตุ่ม ผื่นตามตัว ยอดอ่อน-ลวกเป็นผักจิ้ม<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>กี่ โก่ เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Paco<ชื่อสามัญ (TH)>ผักกูด<ชื่อวิทยาศาสตร์>Diplazium esculentum (Retz.) Sw.DiplaziumAthyriaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2011<สภาพนิเวศ>ชอบขึ้นบริเวณที่มีความชื้นสูง หรือตามลำห้วยที่มีน้ำไหลผ่าน มีแสงแดดรำไร ปลูกได้ตามชายคลอง และห้วยหนอง <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พืชไม่มีดอกจำพวกเฟิร์นที่มีต้นขนาดใหญ มีเหงาทอดเลื้อยตามผิวดิน ใบเปนใบประกอบแบบขนนก 2-3 ชั้น ใบยอยบาง โคนใบมน ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบหยัก ยอดใบอ่อนม้วนงอ ใต้ใบมีอับสปอร์สีน้ำตาลเรียงตามแนวเส้นใบฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1840<การใช้ประโยชน์>ยอดอ่อน-นำมาทำอาหารจะแกง จะต้ม หรือจะผัดก็ได้ ช่วยบำรุงเลือด<การขยายพันธุ์>สปอร์ แยกกอ <ชื่อท้องถิ่น>พอ เด้ ญา<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ลำต้นอ่อน-ผักจิ้ม<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เป่อ ดะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ตองแตบ<ชื่อวิทยาศาสตร์>Macaranga denticulata (Blume) Müll.Arg.MacarangaEuphorbiaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2019<สภาพนิเวศ>พบที่อินเดีย เนปาล ภูฏาน ศรีลังกา จีนตอนใต้ ลาว คาบสมุทรมลายู สุมาตรา และชวา ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามที่โล่งในป่าเสื่อมโทรม ความสูงถึงประมาณ 1200 เมตร<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ต้น สูงได้ถึง 15 ม. แยกเพศต่างต้น กิ่งเป็นเหลี่ยม มีขนเป็นขุยหนาแน่น ตามกิ่ง หูใบ แผ่นใบด้านล่าง และใบประดับ ร่วงเร็ว หูใบรูปขอบขนาน ยาว 0.3-1 ซม. ใบเรียงเวียน รูปไข่กว้างหรือแกมรูปสามเหลี่ยม ยาว 10-24 ซม. โคนแบบก้นปิด เส้นแขนงใบย่อยเรียงขนานกัน ก้านใบยาว 5-11 ซม. มีต่อมน้ำต้อยขนาดเล็กกระจายใกล้โคน ใบประดับและใบประดับย่อยขนาดเล็ก ติดทน ขอบมีต่อม ไม่มีกลีบดอก ช่อดอกเพศผู้แบบแยกแขนง ยาวได้ถึง 10 ซม. ดอกออกเป็นกระจุก 3-7 ดอก กลีบเลี้ยง 2-3 กลีบ ยาวประมาณ 1 มม. เกสรเพศผู้มีประมาณ 15 อัน อับเรณูมี 4 ช่อง ช่อดอกเพศเมียแบบช่อกระจะ ยาวได้ถึง 7 ซม. ดอกออกเป็นกระจุก 1-3 ดอก กลีบเลี้ยง 2 กลีบ ยาวประมาณ 1.5 มม. ก้านเกสรเพศเมีย 2-3 อัน ยาวประมาณ 1 มม. ผลแห้งแตก จัก 2 พู กว้างประมาณ 5 มม. ผิวมีเกล็ดต่อมขนาดเล็กหนาแน่น ก้านยาวประมาณ 1 ซม. แต่ละช่องมีเมล็ดเดียวกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=2144<การใช้ประโยชน์>ใบ-ห่อข้าว ลำต้น-ใช้สร้างบ้านหรือเอามาทำฟืน <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>กื่อ ต่า ลู่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>เห็ด<ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์> นำมาแกง ตำน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>พอ เก่อ มี่<ชื่อสามัญ (EN)>Malabar plum, Java plum, Black plum<ชื่อสามัญ (TH)>หว้า<ชื่อวิทยาศาสตร์>Syzygium cumini (L.) SkeelsSyzygiumMyrtaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2019<สภาพนิเวศ>ถิ่นกำเนิด เอเชียเขตร้อน จากอินเดียถึงมาเลเซีย ชอบดินชื้นที่อุดมสมบูรณ์ ขึ้นตามป่าดิบและป่าผลัดใบทั่วไป<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ต้น สูง 10-25 เมตร ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม แผ่นใบรูปรีหรือรูปไข่กลับ กว้าง 5-9 เซนติเมตร ยาว 9-15 เซนติเมตร ปลายแหลม โคนมน ดอกสีขาวออกเป็นช่อตามง่ามใบ ผลรี กว้างประมาณ 0.8 เซนติเมตร ยาว 1.5-3 เซนติเมตร ออกดอก ธันวาคม- มกราคม ผลแก่ พฤษภาคมฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1136 http://www.dnp.go.th/EPAC/province_plant/petburi.htm<การใช้ประโยชน์>ผล-สามารถนำมากินเล่นๆเป็นผลไม้ในป่า ลำต้น-นำมาสร้างบ้านได้ <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ เจาะ ปลิ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์> ทั้งต้น-ต้ม-รักษาไข้เลือดออก แก้อาการปัสสะวะอักเสบ หรือมีพยาธิ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ ซิ ขละ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ต้ม-รักษาอาการปัสสาวะอับเสบแก้ขัดเบา<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ต่า หย่า สะ<ชื่อสามัญ (EN)>Emblic myrabolan, Malacca tree<ชื่อสามัญ (TH)>มะขามป้อม<ชื่อวิทยาศาสตร์>Phyllanthus emblica L.PhyllanthusPhyllanthaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบประปรายในป่าเบญจพรรณแล้ง ป่าเต็งรัง และป่าแดงทั่วไป มีมากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก และภาคกลาง ชอบดินที่มีการระบายน้ำได้ดี<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ขามป้อมเป็นไม้ยืนต้น สูง 8-20 เมตร เปลือกเรียบเกลี้ยง ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนาน กว้าง 0.25-0.5 ซม. ยาว 0.8-1.2 ซม. ช่อดอกออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ ดอกแยกเพศ อยู่บนต้นเดียวกัน ดอกย่อยสีนวล ผลเดี่ยว ออกตามกิ่งและซอกใบจำนวนมาก เป็นผลสด รูปทรงกลม ผิวเรียบ เนื้อหนา มีเส้นพาดตามยาว 6 เส้น เมล็ดกลม สีเขียวเข้มฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1768<การใช้ประโยชน์>ผล-แก้ไอ และนำมาดอง ขาย <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ ชงะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-นำมาต้มยาแก้ปวดท้อง<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เม โม่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบ-นำมาต้ม แก้อาการปวดท้อง<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>จอ ลอ ดิ เดอ<ชื่อสามัญ (EN)>Laurel clockvine, Blue trumpet vine<ชื่อสามัญ (TH)>รางจืด<ชื่อวิทยาศาสตร์>Thunbergia laurifolia Lindl.ThunbergiaAcanthaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>เป็นพืชที่ชอบอยู่ตามลุ่มน้ำ ลำห้วย ลำธาร ขึ้นในป่าชื้นจะงามมาก ชอบดินร่วนปนทราย และพบอยู่ตามชายป่าดิบทั่วไปในประเทศ<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>รางจืดเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปขอบขนานหรือรูปไข่ กว้าง 4-7 ซม. ยาว 8-14 ซม. ขอบใบเว้าเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมนหรือเว้าเป็นรูปหัวใจ ผิวใบเรียบมัน เนื้อใบหนา อวบน้ำเล็กน้อย ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ ฐานดอกอัดกันแน่นเป็น รูปทรงกลม ดอกย่อยขนาดใหญ่ รูปดอกเข็ม โคนเชื่อมกัน ปลายแยกออกเป็น 5 แฉก กลีบดอกสีม่วงแกมน้ำเงิน ใบประดับสีเขียวประสีน้ำตาลแดง ผลแห้ง แตกได้สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=714<การใช้ประโยชน์>ใบ – แก้อาการเจ็บตา<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>ต่า ชิ โประ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใช้ทำต้มแซ่บ(มีรสเปรี้ยว)<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ชุ้ย แอ่ นอ มือ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ยาแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ซ่อ คา เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Balsam pear, Bitter cucumber, Leprosy gourd<ชื่อสามัญ (TH)>มะระขี้นก<ชื่อวิทยาศาสตร์>Momordica charantia L. Momordica Cucurbitaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบในป่าบริเวณลุ่มน้ำ และป่าละเมาะ ทั่วไป ชอบขึ้นตามที่ลุ่มชื้นแฉะ <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>มะระขี้นกเป็นไม้เถา มีมือเกาะ ลำต้นเป็นเหลี่ยม มีขนปกคลุม ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปฝ่ามือ กว้างและยาวประมาณ 4-7 ซม. ขอบใบเว้าเป็นแฉกลึก 5-7 แฉก ดอกเดี่ยว ออกที่ซอกใบ แยกเพศ อยู่บนต้นเดียวกัน กลีบดอกสีเหลือง รูประฆัง ผลสด รูปกระสวย ผิวขรุขระ มีรสขม เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอมแดงและผลจะแตกอ้าออก เมล็ดเป็นรูปกลมแบนฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1208<การใช้ประโยชน์>รักษาโรคเบาหวาน ผล-นำมาจิ้มกับน้ำพริก ใบ-นำมาแกง <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ป่อ นอ มู<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ลำต้น,ดอก-จิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>หม่อ คลึ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>น้ำผึงขาว<ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>เปลือก-เคี้ยวกับเกลือแก้ปวดท้อง เนื้อไม้-นำมาบดแล้วสูบ หรือ ใส่ปนกับยาสูบ ผลสุก-รับประทานเป็นผลไม้ในป่า <การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เต่อ ยอ คะ<ชื่อสามัญ (EN)>Turmeric<ชื่อสามัญ (TH)>ขมิ้น<ชื่อวิทยาศาสตร์>Curcuma longa L.CurcumaZingiberaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบกระจายอยู่ทั่วไป ขึ้นได้ดีในที่ดอน ชอบดินร่วนซุย อุดมสมบูรณ์ อากาศค่อนข้างร้อนและมีความชุ่มชื้นในเวลากลางคืน<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ขมิ้นเป็นพืชล้มลุก สูง 30-90 ซม.เหง้าใต้ดินรูปไข่ มีแขนง รูปทรงกระบอก เนื้อในเหง้าสีเหลืองส้ม มีกลิ่นเฉพาะ ใบเดี่ยว แทงออกจากเหง้า รูปใบหอก กว้าง 12-15 ซม. ยาว 30-40 ซม. ช่อดอกแทงจากเหง้า แทรกระหว่างก้านใบ รูปทรงกระบอก กลีบดอกสีเหลืองอ่อน ใบประดับสีเขียวอ่อน บานครั้งละ 3-4 ดอก ผล รูปกลมมี 3 พูสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1264<การใช้ประโยชน์>เหง้า-ทาแก้คันเมื่อโดนแมลงกัด<การขยายพันธุ์>แยกเหง้า <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ ด้อ เด<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ใช้กินกับลาบ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ต่า เนอ ชิ เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Fish mint, Chameleon plant, Fish wort<ชื่อสามัญ (TH)>ผักคาวทอง พลูแก พลูคาว<ชื่อวิทยาศาสตร์>Houttuynia cordata Thunb.HouttuyniaSaururaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>เจริญได้ดีในที่ลุ่มที่มีความชื้นสูง ขึ้นเองตามธรรมชาติ พบทั่วไปบริเวณริมห้วย ลำธาร และที่ชื้นแฉะริมน้ำหรือตามโคนต้นไม้ใหญ่ <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ผักคาวตองเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปีสูง 15-30 ซม. ทั้งต้นมีกลิ่นคาว ลำต้นเลื้อยทอดตามผิวดิน แตกรากตามข้อ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหัวใจกว้าง 4-6 ซม. ยาว 6-10 ซม. ก้านใบยาว ส่วนโคนแผ่เป็นกาบหุ้มลำต้น ช่อดอก ออกตรงปลายยอด มีใบประดับสีขาว 4 ใบที่โคนช่อ ดอกย่อยขนาดเล็ก ไม่มีกลีบดอกและก้านดอก ผลเป็นผลแห้ง แตกได้ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1188<การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ผักกินกับน้ำพริกหรือลาบก็ได้<การขยายพันธุ์>ปักชำ แยกหน่อ <ชื่อท้องถิ่น>พอ เส่ เก่อ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ลำต้น-กินกับลาบ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ลู เค<ชื่อสามัญ (EN)>Pumpkin<ชื่อสามัญ (TH)>ฟักทอง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Cucurbita moschata DuchesneCucurbitaCucurbitaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>นิยมปลูกทั่วไป<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์> เป็นพืชล้มลุก มีเถายาวเลื้อยปกคลุมดิน ลำต้นมีลักษณะกลมหรือเป็นเหลี่ยมมน ผิวเป็นร่องตามความยาว มีขนอ่อน ๆ มีหนวดสำหรับยึด เกาะยึดบริเวณข้อ ใบเป็นใบเดี่ยว มีขนาดใหญ่ ออกเรียงสลับกัน โคนใบเว้าคล้ายรูปหัวใจ ขอบใบหยักเป็นเหลี่ยม 5 เหลี่ยม มีขนทั้ง 2 ด้านของตัวใบดอกเป็นดอกเดี่ยวสีเหลืองมีขนาดใหญ่ ลักษณะคล้ายระฆังหรือกระดิ่งออกบริเวณง่ามใบผลมีขนาดใหญ่ มีลักษณะเป็นพูเล็ก ๆ โดยรอบเปลือกนอกขรุขระและแข็ง มีสีเขียวและจะเปลี่ยนเป็นสีเขียวอ่อนและ สีเหลืองเข้ม และสีเหลืองตามลำดับ เนื้อภายในมีสีเหลืองอมเขียว สีเหลือง และสีส้ม เมล็ดมีจำนวนมากซึ่งอยู่ตรงกลางผลระหว่างเนื้อฟู ๆ มีรูปร่างคล้ายไข่ แบน มีขอบนูนอยู่โดยรอบโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีhttp://www.rspg.or.th/plants_data/use/herbs10-1.htm<การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ผล,ยอดอ่อน-ทำอาหารลวกจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>หม่อ เถอ ปล่อ ปลึ่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>ถั่ว<ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-นำไปรับประทาน จิ้มน้ำพริก ผัดกิน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>จี่ โป่ ตระ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-นำมารับประทานเป็นผลไม้<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>บะ เดอะ ฆะ<ชื่อสามัญ (EN)>Black Mustard Seed<ชื่อสามัญ (TH)>ผักกาดดอย<ชื่อวิทยาศาสตร์>Brassica juncea (L.) Czern.BrassicaBrassicaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พืชล้มลุก ลำต้นตั้งตรง สูงได้ถึง 1 ม. เกลี้ยง แตกกิ่งด้านสาขามาก ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน ไม่มีหูใบ ใบที่โคนต้นรูปขอบขนานแกมรูปหอก ขอบหยักเป็นแฉก ยาวได้ถึง 20 ซม มีก้านใบ ส่วนใบที่อยู่ตอนบนรูปหอกแคบ ๆ ก้านใบสั้นมาก หรือ ไม่มีเลย ดอกออกเป็นช่อตั้งตรงที่ปลายยอด มีทั้งเพศผู้ และเพศเมียในดอกเดียวกัน กลีบรองกลีบดอก 4 กลีบ รูปไข่แกมขอบขนาน เรียงเป็นสองชั้น กลีบดอก 4 กลีบ สีเหลือสด โคนกลีบสอบแคบคล้ายก้าน เกสรผู้ 6 อัน สี่อันยาวเรียงอยู่วงใน สองอันสั้นเรียงอยู่วงนอก อับเรณูรูปหัวลูกศร เมื่อแก่จะแตกตามยาว รังไข่รูปยาว มี 2 ช่อง เชื่อมติดกัน ท่อรับไข่เรียวเล็ก ปลายท่อเป็นหัวกลม ผลเป็นฝัก รูปยาวแคบแกมรูปหอก, ยาว 1.2 – 3.5 ซม. มีจงอยยาวประมาณ 1.2 ซม ตรง และค่อนข้างแบน เมล็ดเล็ก สีดำ ผิวขรุขระUnknownhttp://mdu16.rtarf.mi.th/www_new/images/work/2/19.Brassica%20juncea.pdf<การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-นำมารับประทาน จิ้ม ผัด <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ เก่อ ว่อ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ทำอาหารใส่ในแกง<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>บือ เค<ชื่อสามัญ (EN)>Corn<ชื่อสามัญ (TH)>ข้าวโพด<ชื่อวิทยาศาสตร์>Zea mays L.ZeaPoaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2019<สภาพนิเวศ>มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ ในปัจจุบันมีการปลูกทั่วไปในเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วโลก<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุกจำพวกหญ้า มีความสูงของต้นประมาณ 1-4 เมตร ผิวต้นเรียบ เนื้อภายในฟ่ามคล้ายกับฟองน้ำ ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับ ใบมีลักษณะเรียวยาวเป็นรูปขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบมน ส่วนขอบใบมนและมีขนอ่อน ๆ สีขาว เส้นกลางใบมองเห็นได้ชัดเจน ใบมีขนาดกว้างประมาณ 2-10 เซนติเมตรและยาวประมาณ 30-100 เซนติเมตร ส่วนก้านใบเป็นกาบหุ้มลำต้น ออกดอกเป็นช่อ ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียจะอยู่ในต้นเดียวกัน โดยดอกเพศผู้จะออกดอกเป็นช่อและออกที่ปลายยอด ส่วนดอกเพศเมียจะอยู่ต่ำถัดลงมา ออกระหว่างกาบของใบและลำต้น เรียงเป็น 2 แถว มีประมาณ 8-18 ดอก ดอกย่อยจะมีก้านเกสรเพศผู้จำนวน 9-10 ก้าน และมีอับเรณูสีเหลืองส้ม ยาวประมาณ 5 มิลลิเมตร ส่วนยอดเกสรเพศเมียเป็นเส้นบาง ๆ ยื่นออกมาเป็นจำนวนมาก คล้ายกับเส้นไหมจำนวนมาก (บ้างก็เรียกว่าหนวดข้าวโพด) โดยจะอยู่ระหว่างกาบใบและลำต้น และดอกเพศเมียเมื่อเจริญเติบโตแล้วก็จะออกเป็นฝักหรือเรียกว่าผล ออกผลเป็นฝัก ผลถูกหุ้มไปด้วยกาบบาง ๆ หลายชั้น ฝักอ่อนเป็นสีเขียว เมื่อแก่แล้วจะเปลี่ยนเป็นสีนวล เรียกว่าเปลือกข้าวโพด ฝักมีลักษณะเป็นรูปทรงกระบอก ในหนึ่งฝักจะมีเมล็ดอยู่รอบฝักเรียงเป็นระเบียบรอบแกนกลางของฝัก เมล็ดจะเกาะอยู่เป็นแถวประมาณ 8 แถว แต่ละแถวจะมีประมาณ 30 เมล็ดและมีสีต่าง ๆ กัน เช่น สีนวล เหลือง ขาว หรือสีม่วงดำ เมดไทย (Medthai)https://medthai.com/%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B9%82%E0%B8%9E%E0%B8%94/<การใช้ประโยชน์>ผล-รับประทาน<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>หม่อ กลุ่ย ละ<ชื่อสามัญ (EN)>Bengal almond, Indian almond, Olive-bark tree, Sea almond, Singapore almond, Tropical Almond, Umbrella Tree<ชื่อสามัญ (TH)>หูกวาง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Terminalia catappa L.TerminaliaCombretaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2019<สภาพนิเวศ>หูกวางเป็นพันธุ์ไม้ในป่าชายหาดที่พบขึ้นกระจายตามชายฝั่งทะเล พบปลูกทั่วตั้งแต่ประเทศอินเดียจนถึงตอนเหนือของทวีปออสเตรเลียทางตอนเหนือ<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลาง ที่มีความสูงของต้นประมาณ 10-15 เมตร บางครั้งอาจสูงได้ถึง 30-35 เมตร (แต่ไม่ค่อยพบต้นที่ใหญ่มากในประเทศไทย) มีเรือนยอดหนาแน่น แตกกิ่งก้านแผ่ออกในแนวราบเป็นชั้น ๆ คล้ายฉัตร ลำต้นเปลาตรง ต้นที่มีอายุมากและมีขนาดใหญ่จะเป็นพูพอนที่โคนต้น เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาลปนเทาเกือบเรียบ แตกเป็นร่องแบบตื้น ๆ ตามแนวนอนและแนวตั้ง และลอกออกเป็นสะเก็ดเล็ก ๆ ทั่วไป กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาล ส่วนเนื้อไม้เป็นสีแดง เป็นกลีบเล็กน้อย มีเสี้ยนไม้ละเอียดสามารถขัดชักเงาได้ดี ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงเวียนสลับกันเป็นกระจุกหนาแน่นบริเวณปลายกิ่ง ลักษณะของใบเป็นรูปไข่กลับ ปลายใบแหลมเป็นติ่งสั้น ๆ (ปลายใบกว้างกว่าโคนใบ) โคนใบมนเว้าหรืแสอบแคบเป็นรูปลิ่ม และมีต่อมเล็ก ๆ หนึ่งคู่อยู่ที่โคนใบบริเวณท้องใบ ส่วนขอบใบเรียบเป็นคลื่นหยักเล็กน้อย ใบมีขนาดกว้างประมาณ 8-15 เซนติเมตร และยาวประมาณ 12-25 เซนติเมตร หลังใบและท้องใบมีขน เนื้อใบหนา ใบอ่อนเป็นสีเขียวอ่อน เมื่อแก่แล้วจะเปลี่ยนเป็นเขียวเข้ม แล้วจะเปลี่ยนเป็นสีส้มแดงเมื่อใกล้ร่วงหรือผลัดใบ มีก้านใบยาวประมาณ 0.5-1.5 เซนติเมตร มีขน มักผลัดใบในช่วงฤดูหนาวในช่วงเดือนตุลาคมถึงเดือนพฤศจิกายน ออกดอกเป็นช่อยาวแบบติดดอกสลับ โดยจะออกตามซอกใบ ลักษณะเป็นแท่งยาวประมาณ 8-12 เซนติเมตร มีดอกย่อยเป็นสีขาวหรือสีเหลืองอ่อน ดอกมีขนาดเล็กและไม่มีกลิ่นหอม (บางข้อมูลว่ามีกลิ่นฉุนด้วยเล็กน้อย) ดอกเป็นแบบแยกเพศแต่อยู่ในช่อเดียวกัน ดอกเพศผู้จะอยู่บริเวณปลายช่อ ส่วนดอกเพศเมียจะอยู่บริเวณโคนช่อ (อีกข้อมูลระบุว่าดอกแบบสมบูรณ์จะอยู่โคนช่อ) ไม่มีกลีบดอก มีแต่กลีบเลี้ยงดอก 5 กลีบ โคนกลีบเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็นแฉกรูปสามเหลี่ยม 5 แฉก มีขนด้านนอก ดอกเกสรเพศผู้มี 10 ชั้น ดอกเมื่อบานเต็มที่จะมีขนาดกว้างประมาณ 0.4-0.6 เซนติเมตร โดยดอกจะออกดอกสองครั้งรอบ 1 ปี คือ ในช่วงฤดูหนาวหลังจากแตกใบใหม่ (เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมกราคม) และอีกครั้งในช่วงฤดูฝน (เดือนมิถุนายนถึงเดือนสิงหาคม) ผลเป็นผลเดี่ยวในแต่ละผลมีเมล็ด 1 เมล็ด ลักษณะของผลเป็นรูปทรงรีค่อนข้างแบนเล็กน้อย ผลแข็ง มีขนาดกว้างประมาณ 2-5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 3-7 เซนติเมตร ผลด้านข้างเป็นแผ่นหรือเป็นสันบาง ๆ นูนออกรอบผล ผลอ่อนเป็นสีเขียว เมื่อแก่แล้วจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือสีเหลืองอมเขียว และมีกลิ่นหอม ผิวผลเรียบ ผลเมื่อแห้งจะเป็นสีดำคล้ำ เปลือกผลมีเส้นใย ภายในมีเมล็ดเดี่ยว เมล็ดมีขนาดใหญ่ เหนียว และเปลือกในแข็ง โดยผลจะแก่ในช่วงในช่วงแรกประมาณเดือนตุลาคมถึงเดือนพฤศจิกายน และอีกช่วงหนึ่งประมาณพฤษภาคมถึงเดือนมิถุนายน ลักษณะของเมล็ดเป็นรูปไข่หรือรูปรี แบนป้อมเล็กน้อยคล้ายกับผล เมื่อเมล็ดแห้งจะเป็นสีน้ำตาล แข็ง ภายในมีเนื้อมาก <การใช้ประโยชน์>ใบแก่-นำมาม้วนบุหรี่ ยอดอ่อน-นำมารับประทานกับลาบ <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เถาะ คี โซ มิ่ ตี่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>หัว-ไว้ต้มกิน<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ต่า กุย ต่อ ล่อ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>กล้วยหอม<ชื่อวิทยาศาสตร์>Musa × paradisiaca L.MusaMusaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>นิยมปลูกทั่วไป<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>รากกล้วยหอมทอง เป็นแบบ adventitious root ที่แตกออกจากหน่อ ซึ่งหน่อจะแตกออกจากเหง้า รากมีความยาวได้มากกว่า 5 เมตร แทงลึกลงดินได้ถึง 5-7.5 เมตร กล้วยหอมทองมีลำต้นจริงที่เป็นหัวหรือเหง้าอยู่ใต้ดิน มีลำต้นเทียมที่อยู่เหนือดินสูงประมาณ 2.5-3.5 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 20 เซนติเมตร กาบลำต้นด้านนอกมีสีเขียว และมีแถบประสีดำ ด้านในสีเขียวอ่อน และมีเส้นลายสีชมพู ใบกล้วยหอมทองเป็นใบเดี่ยว เป็นแบบขนาน มีก้านใบที่มีร่องค่อนข้างกว้าง และมีปีก เส้นกลางใบมีสีเขียว ใบยาวได้มากถึง 3 เมตร ดอก หรือ ปลี จะแทงออกจากหยวกตรงกลางปลายยอด เมื่อแทงออกช่วงแรกจะตั้งตรง และค่อยๆโค้งงอลงด้านล่าง ก้านเครือมีขนอ่อนปกคลุม ปลีมีรูปไข่ ค่อนข้างแหลมยาว และมีปลายแหลม มีกาบหุ้มด้านนอกสีแดงอมม่วง ด้านในสีแดงซีด ปลีกล้วยหอมทองมีความยาวประมาณ 1-1.5 เมตร กล้วยหอมทองเครือหนึ่งมีประมาณ 6 –10 หวี แต่ละหวีมี 10 – 16 ผล หรือมากกว่าหากดินมีความสมบูรณ์ ผลกว้าง 3 – 4 เซนติเมตร และยาว 21 – 25 เซนติเมตร ปลายผลมีจุก เปลือกบางแต่หนากว่ากล้วยไข่ ผลดิบมีสีเขียว ผลสุกมีสีเหลืองทอง แต่จุกที่ปลายผลยังเป็นสีเขียว แล้วค่อยเปลี่ยนสีเป็นสีเหลืองเมื่อสุกมาก เนื้อสีเหลืองเข้ม มีรสหวาน และมีกลิ่นหอมแรงพืชเกษตรhttps://puechkaset.com/%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%AB%E0%B8%AD%E0%B8%A1/<การใช้ประโยชน์>ผล-นำมาทำขนม ใบ-นำมาห่อข้าว ลำต้น-ทำข้าวหมู หรือใช้ในการทำพิธีกรรมในการมัดมือของชาวกะเหรี่ยง ยอดอ่อน-สามารถทำเป็นยาแก้อาการปัสสาวะอักเสบ <การขยายพันธุ์>แยกหน่อ <ชื่อท้องถิ่น>ต่า กุย วา<ชื่อสามัญ (EN)>Banana, Cultivated banana <ชื่อสามัญ (TH)>กล้วยน้ำว้า<ชื่อวิทยาศาสตร์>Musa × paradisiaca L.Musa Musaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบปลูกทั่วไปทุกภาคของประเทศ เจริญเติบโตได้ดีในที่มีอากาศร้อนชื้น และมีสภาพอากาศคงที่ ชอบดินร่วนซุย มีน้ำและอากาศถ่ายเทได้ดี<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>กล้วยอ่องเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นสูง 2-4.5 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 15 ซม. กาบต้นด้านนอกสีเขียวอ่อน มีประดำบ้าง ก้านใบมีร่องค่อนข้างแคบ เส้นกลางใบสีเขียว ก้านช่อดอกไม่มีขน ปลีรูปไข่ค่อนข้างป้อม ปลายป้าน ด้านนอกสีแดงอมม่วงมีนวลหนา ด้านในมีสีแดงเข้ม เครือหนึ่งมีประมาณ 7-10 หวี หวีหนึ่ง มี 10-16 ผล ก้านผลยาว เปลือกหนา สุกมีสีเหลืองเนื้อสีขาว รสหวาน ไส้กลางมีสีเหลือง พืชเกษตรhttps://puechkaset.com/%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%A7%E0%B9%89%E0%B8%B2/<การใช้ประโยชน์>ผลดิบ-ช่วยรักษาโรคกระเพาะ ผลสุก-ช่วยให้ขับถ่ายปัสสาวะได้ดี <การขยายพันธุ์>แยกหน่อ <ชื่อท้องถิ่น>หงิ ค่า โป่ล<ชื่อสามัญ (EN)>Common rattan<ชื่อสามัญ (TH)>หวายขม<ชื่อวิทยาศาสตร์>Calamus rotang L.CalamusArecaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบได้ในป่าทั่วไป เช่น ป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง หรือป่าดิบชื้น<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>รากแบบระบบรากฝอย (fibrous root system) รากเป็นรากเกิดใหม่ที่โคนต้น ลำต้นเป็นลำต้นเกี่ยวพันหรือเลื้อยเกาะ เป็นลำต้นแตกกอ (multiple trunk) ลำต้นสามารถแตกหน่อด้านข้างในตำแหน่งใต้ดินหรือใกล้ผิวดินเป็นกอ เป็นกอขนาดเล็ก มีหนามบริเวณลำต้น ลำต้นมีสีเขียวปนน้ำตาล ใบเป็นรูปขนนกเป็นพวง (plumose) รูปใบเรียวแหลม ฐานใบแหลม ใบมีสีเขียวทั้งหลังใบและใต้ใบ ช่อดอกแบบแตกแขนงเป็นช่อดอกเล็กๆ ช่อดอกจะผลิดอกย่อยออกมาจากภายใต้ก้าน ช่อดอกประกอบด้วย ดอกเพศผู้สีเหลืองนวล ดอกเพศเมียสีเหลือง ผลมีลักษณะรูปร่างกลม ขนาด 1-2 เซนติเมตร ผลอ่อนมีสีเขียว ผลแก่มีสีน้ำตาลsuwit http://thaiherb-tip108.blogspot.com/2011/03/blog-post_7337.html<การใช้ประโยชน์>ลำต้น-ทำอาหารเพื่อให้มีรสชาติขม ยอดอ่อน-นำมาเคี้ยวกินเป็นยา <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เต่อ ทู<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH)>สลอดเถา มะหลอด<ชื่อวิทยาศาสตร์>Elaeagnus latifolia L.Elaeagnus Elaeagnaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบตามชายป่าที่ชื้น ป่าเบญจพรรณ และชอบขึ้นอยู่ตามเนินเขาทั่วไปในที่โล่ง ที่ระดับ 200-1,600 เมตร <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้เถาเนื้อแข็ง ลำต้นและกิ่งมีเกล็ดสีเทาหรือสีเงินละเอียดทั่วไป ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปรีหรือรูปรีแกมหอก กว้าง 3.5-4.5 ซม. ยาว 6-12 ซม. โคนใบสอบ ปลายแหลม ขอบเรียบ ท้องใบสีเขียวอมน้ำเงิน เกลี้ยง หลังใบมีเกล็ดเล็กสีเงิน ก้านใบยาว 0.8-1.2 ซม. ดอกออกเป็นกระจุกตามซอกใบ ดอกสมบูรณ์เพศ กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด ลักษณะเป็นสามเหลี่ยม ปลายแยกเป็น 5 กลีบ ผลรูปรี ยาว 1-2 ซม. สีแดงหรือแดงปนส้ม ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ผลขนาดเล็ก มีรสหวาน และผลขนาดใหญ่ มีรสออกเปรี้ยว ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=841<การใช้ประโยชน์>ผล-นำมารับประทานเป็นผลไม้ -ตำน้ำพริก <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เต่อ โก<ชื่อสามัญ (EN)>Dish-cloth, Sponge gourd <ชื่อสามัญ (TH)>บวบ<ชื่อวิทยาศาสตร์>Luffa cylindrica (L.) M.Roem.LuffaCucurbitaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>ชอบดินร่วน มีการระบายน้ำดี แสงแดดจัด<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>บวบเป็นไม้เลื้อยวงศ์เดียวกับแตง ทุกส่วนของต้นมีขนปกคลุม และมีมือเลื้อยเกาะออกตามซอกใบ ใบเดี่ยวเวียนสลับ หยักเว้าเป็นพู 5-7 พู ดอกเดี่ยวสีเหลืองออกตามซอกใบ ผลทรงกระบอกหรือทรงกลม ลักษณะแตกต่างกันหลายรูปแบบ เช่น เป็นเหลี่ยม ผิวเรียบ หรือบิดงอคล้ายงู ภายในบรรจุเมล็ดจำนวนมากสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=333<การใช้ประโยชน์>ช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย ใบ,-ช่วยทำให้เลือดเย็น ผล-นำมาทำเป็นอาหาร <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>หม่อ หนะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-กินแก้ไอ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เส่ หงิ ตะ แคว<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ต้มกินเวลาท้องเสีย<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>โพ สุย เดาะ<ชื่อสามัญ (EN)>Thorny tree<ชื่อสามัญ (TH)>ชะอม<ชื่อวิทยาศาสตร์>Acacia pennata subsp. insuavis (Lace) I.C.NielsenAcacia Leguminosae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบกระจายทั่วไป ชอบพื้นที่ค่อนข้างชื้น ทนน้ำขังได้<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ชะอมเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง หรือไม้เถายืนต้น ลำต้นสีขาวมีหนามแหลมคม ใบประกอบขนาดเล็กเป็นฝอย มีก้านใบแยกเป็นใบอยู่ 2 ทาง ลักษณะคล้ายใบกระถินหรือใบส้มป่อย ใบมีกลิ่นฉุนคล้ายกลิ่นลูกสะตอ ใบเรียงสลับ ใบย่อยออกตรงข้ามกัน ใบย่อยรูปรีมี 13-28 คู่ ขอบใบเรียบ ปลายใบแหลม ดอกออกตามซอกใบ สีขาวหรือขาวนวล ขนาดเล็ก เห็นชัดเฉพาะเกสรตัวผู้ที่เป็นฝอยๆสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=2542<การใช้ประโยชน์>ยอดอ่อน-นำมาประกอบอาหาร<การขยายพันธุ์>ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>เซะ โท้ เล<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-รับประทานเป็นผลไม้กินแล้วหวาน <การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ชุ้ย เหล่ ดิ เจาะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ยอดอ่อน-ลวกกินกับน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>บะ เดาะ มิ่<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ดอก-ลวกจิ้มน้ำพริก <การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เบอะ คะ เปย เดาะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ต้มจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ ซิ ญ่อ เด ชา<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-ยาแก้ปวดเมื่อยตามตัว<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ปื่อ ชิ ละ<ชื่อสามัญ (EN)>Soap pod, Shikakai<ชื่อสามัญ (TH)>ส้มป่อย<ชื่อวิทยาศาสตร์>Acacia concinna (Willd.) DC.AcaciaLeguminosae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>ขึ้นได้ทั่วไป พบมากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชอบดินร่วน ระบายน้ำดี <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ส้มป่อยเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย มีหนามตามลำต้น กิ่ง ก้านและใบ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ยาว 7-20 ซม. ใบย่อยรูปขอบขนาน ขนาดเล็ก ช่อดอก ออกที่ซอกใบ เป็นช่อกลม กลีบดอกเป็นหลอด สีนวล ผลเป็นฝัก สีน้ำตาลดำ ผิวย่นขรุขระ ขอบเป็นคลื่น ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ส้มป่อยธรรมดา และส้มป่อยหลวง ชุมชนใช้ประโยชน์จากส้มป่อยธรรมดามากกว่า เนื่องจากส้มป่อยหลวงพบไม่มาก สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1277<การใช้ประโยชน์>ราก- ใช้แก้ไขและโรคลำไส้ เปลือก-เป็นยาระบายถ่ายเสมหะ ลำต้น-แก้น้ำตาพิการ ใบ-รักษาเส้นเอ็นพิการ ยอดอ่อน-แก้อาการไข้ ดอก-บำรุงธาตุ <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ปักชำ <ชื่อท้องถิ่น>เฉะ โพ เกว หง่อ<ชื่อสามัญ (EN)>Crofton weed, Sticky snakeroot<ชื่อสามัญ (TH)>สาบหมา<ชื่อวิทยาศาสตร์>Ageratina adenophora (Spreng.) R.M.King & H.Rob.AgeratinaCompositae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบมากในพื้นที่ที่สูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 500-600 เมตรขึ้นไป<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>พืชล้มลุกสูง ๐.๖ - ๑ เมตร ลำต้นสีม่วงแดง ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม แผ่นใบรูปไข่ หรือรูปสามเหลี่ยม ขนาด ๓ - ๕ x ๔ - ๘ เซนติเมตร ขอบใบหยัก ปลายใบแหลม ดอกเป็นช่อกลมเกิดที่ปลายยอด ดอกย่อยสีขาว อัดกันแน่นเป็นกระจุกกลม ผลแห้ง ไม่แตกมีขนสีขาวจำนวนมากสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน)http://www.biogang.net/plant_view.php?uid=33608&id=159201<การใช้ประโยชน์>ทั้งต้น-เป็นยาสปาเมื่อไม่สบาย<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ ลึ ซะ<ชื่อสามัญ (EN)>may chang, Aromatic Litsea<ชื่อสามัญ (TH)>ตะไคร้ต้น<ชื่อวิทยาศาสตร์>Litsea cubeba (Lour.) Pers.LitseaLauraceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย>พืชที่พบได้ทั่วไป<สภาพนิเวศ>พบตามพื้นที่โล่งแจ้ง หรือป่ากำลังฟื้นตัวที่ความสูงจากระดับน้ำทะเล 700 เมตรขึ้นไป <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>จะไค้ต้นเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ทุกส่วนของต้นและใบมีกลิ่นหอมคล้ายตะไคร้ ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปหอกแคบ โคนใบและปลายใบแหลม ดอกเป็นช่อสีเหลือง มีดอกย่อย 4-6 ดอก ออกตามปลายกิ่ง ผลกลมฉ่ำน้ำ สีเขียวอมเหลืองสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=658<การใช้ประโยชน์>ผล-ใช้ในการทำอาหารเวลาแกงน่อไม้หรือแกงอย่างอื่น ช่วยให้รสชาติมีความหอมน่ารับประทาน<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เซ ซะ<ชื่อสามัญ (EN)>Papua New Guinea Oak<ชื่อสามัญ (TH)>ก่อเดือย<ชื่อวิทยาศาสตร์>Castanopsis acuminatissima (Blume) A. DC.CastanopsisFagaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2018<สภาพนิเวศ>พบขึ้นตามป่าดิบเขาและป่าเบญจพรรณ ความสูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 800-1,400 เมตร<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>บ่าก่อเดือยเป็นไม้ไม่ผลัดใบขนาดกลาง กิ่งอ่อนมีขนนุ่ม เปลือกแตกเป็นร่องหรือเป็นสะเก็ดตามยาว ใบรูปรีแกมรูปขอบขนาน โคนใบเบี้ยวเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบจักห่างๆ ดอกเป็นช่อดอกตามปลายกิ่งหรือง่ามใบ สีเหลืองและมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ผลทรงกลมรวมอยู่บนช่อผล กาบหุ้มผลปกคลุมด้วยหนามสั้นและแข็ง จะแตกเมื่อผลแก่จัด<การใช้ประโยชน์>ผล-รับประทาน ต้น-ทำเสาบ้าน<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ก่อ ฮอ<ชื่อสามัญ (EN)>Cockroach berry, Soda-appla nightshade, yellow-fruit nightshade, yellow-berried nightshade, Thai green eggplant, Thai striped eggplant<ชื่อสามัญ (TH)>มะเขือขื่น <ชื่อวิทยาศาสตร์>Solanum virginianum L.Solanum Solanaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบปลูกทั่วไป ชอบดินที่มีการระบายน้ำดี และทนแล้งได้ดี<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้พุ่มขนาดย่อม สูง 0.14-1 เมตร ต้น ใบ กิ่งก้าน มีหนามแหลมสีม่วงดำ มีขนสั้นปกคลุมทั้งต้น ใบเดี่ยว เรียงสลับ มีหนามแหลมคมตั้งฉากตามเส้นกลางใบรูปไข่ กว้าง 4-12 ซม. ยาว 4.5-18 ซม. โคนใบรูปหัวใจ ขอบใบเว้าเข้าเป็นพูตื้นๆ ก้านใบยาว 1-10 ซม. ดอกช่อกระจุกสั้น ออกที่ซอกใบ ดอกย่อย 4-6 ดอก กลีบดอกสีม่วง เชื่อมติดกันเป็นรูปกรวยสั้น ผลกลมโตขนาดผลหมากดิบ ภายในมีวุ้นสีเขียวข้น รสขื่นฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีhttp://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=259<การใช้ประโยชน์>ผล-ใช้ในการทำอาหาร<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ เพ<ชื่อสามัญ (EN)>Flacourtia, Batoko plum, Govenor's plum, Madagascar plum<ชื่อสามัญ (TH)>ตะขบป่า มะเกว๋น<ชื่อวิทยาศาสตร์>Flacourtia indica (Burm.f.) Merr.FlacourtiaSalicaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2019<สภาพนิเวศ>พบในป่าโปร่งทั่วไป ชอบพื้นที่กลางแจ้ง ทนแล้งและน้ำท่วมขังได้ดี<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ยืนต้น ขนาดกลาง สูง 7-10 เมตร ลำต้นมีเปลือกสีน้ำตาล กิ่งก้านอ่อนห้อยลู่ลง ใบเดี่ยวออกสลับ ใบมีรูปร่างหลายแบบ ทั้งรูปขอบขนานรี รูปไข่ หรือไข่กลับ ช่อดอกแบบกระจะที่ปลายยอด มีดอกย่อย 4-6 ดอก ดอกเพศผู้และเพศเมียแยกกันอยู่คนละต้น เกสรตัวผู้มีจำนวนมาก ดอกเพศเมียมีกลีบเลี้ยงคล้ายดอกเพศผู้ ผลรูปกลมรี เนื้อเละ เมล็ดจำนวนมาก ผลสุกมีสีดำหรือแดงสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=111&view=showone<การใช้ประโยชน์>ราก-แก้โรคผิวหนัง ใบ-แก้งูกัดสัตว์ มีพิษกัดต่อย ผล-รับประทานเป็นผลไม้ <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>เก่อ เหย่<ชื่อสามัญ (EN)>Nypa Palm<ชื่อสามัญ (TH)>จาก<ชื่อวิทยาศาสตร์>Nypa fruticans WurmbNypaArecaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 2010<สภาพนิเวศ>เจริญเติบโตได้ดีในดินเหนียว มีอินทรียวัตถุสูง และมีน้ำท่วมขัง ชอบแสงแดดจัด<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>จัดเป็นปาล์มแตกกอจากลำต้นใต้ดินหรือลำต้นที่เลื้อยไปบนดิน โดยโผล่ก้านใบและตัวใบขึ้นมาอยู่เหนือดิน ลำต้นจะแตกแขนงอยู่ใต้ดินทำให้ขึ้นเป็นกอ ๆ และหลายทอด ต้นจากมีความสูงประมาณ 3 เมตร ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงตรงข้ามกัน มีใบย่อยเป็นรูปขอบขนาน มีความกว้างประมาณ 5-6 เซนติเมตร และยาวประมาณ 90-120 เซนติเมตร แผ่นใบหนา ปลายใบมีลักษณะเรียวแหลม โคนใบเป็นรูปลิ่ม (ลักษณะคล้ายใบมะพร้าว) และเป็นรูปรางน้ำคว่ำ ที่ผิวใบด้านบนมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ส่วนผิวใบด้านล่างมีสีนวล ส่วนกาบใบใหญ่ห่อโคนต้น ก้านใบที่แตกใหม่จะเป็นสีม่วงแดง ส่วนโคนใบจะมีกะเปาะอากาศเป็นตัวช่วยพยุงให้ใบชูขึ้นเหมือนชูชีพ ส่วนกาบใบนี้บางครั้งจะเรียกว่า "พอนใบ" ส่วนช่อดอกที่แทงออกมาเรียกว่า "นกจาก" ดอกมีสีเหลือง ออกดอกเป็นช่อแบบกระจุกแน่นระหว่างกาบใบ ดอกเป็นรูปกลม ดอกเป็นแบบแยกเพศอยู่ในต้นเดียวกัน ช่อดอกจะชูตั้งขึ้นและโค้งลง มีความยาวประมาณ 25-65 เซนติเมตร ออกดอกได้ตลอดทั้งปี ผลอยู่รวมกันเป็นช่อ มีผลย่อยอยู่เป็นจำนวนมากเป็นกระจุกเรียกว่า "โหม่งจาก" ลักษณะของผลเป็นรูปทรงไข่กลับ (คล้ายกับผลระกำแต่ไม่มีหนาม) แบนและนูนตรงกลาง ผลมีสีน้ำตาลเรียบเป็นมัน มีความกว้างประมาณ 3-10 เซนติเมตร และยาวประมาณ 6.5-7.5 เซนติเมตร ผลมีสันแหลมหรือมีร่องผลประมาณ 9-10 ร่อง ข้างในมีเนื้อเมล็ดสีขาว มีปริมาณของเนื้อไม่มากนัก และใช้รับประทานได้ มีรสชาติคล้ายกับลูกตาลสด ภายในผลมีเมล็ดลักษณะเป็นรูปไข่ มีสีขาว เมดไทย (Medthai)https://medthai.com/%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%81/<การใช้ประโยชน์>หยวก-ต้มจิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด <ชื่อท้องถิ่น>ป่อ เหม่ ชุย<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ดอก-รับประทาน จิ้มน้ำพริก<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เส่ แกว โจ<ชื่อสามัญ (EN)>Yellow cow wood<ชื่อสามัญ (TH)>ติ้วเกลี้ยง<ชื่อวิทยาศาสตร์>Cratoxylum cochinchinense (Lour.) BlumeCratoxylumHypericaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย />LC 1998<สภาพนิเวศ>พบที่จีนตอนใต้ พม่า ภูมิภาคอินโดจีน คาบสมุทรมลายู สุมาตรา และฟิลิปปินส์ ในไทยพบทุกภาค ขึ้นในป่าผลัดใบและไม่ผลัดใบ ความสูงถึงประมาณ 1200 เมตร<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้พุ่มหรือไม้ต้น ผลัดใบ สูงได้ถึง 25 ม. ลำต้นและกิ่งเรียบ เกลี้ยง มักมีหนาม ใบรูปรีหรือรูปขอบขนาน ยาว 3-12 ซม. แผ่นใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ก้านใบยาว 2-5 มม. ปลายมน แหลม หรือแหลมยาว โคนรูปลิ่ม ช่อดอกมี 1-5 ดอก ออกสั้น ๆ ตามซอกใบหรือปลายกิ่ง ก้านดอกยาว 1-3 มม. กลีบเลี้ยงรูปไข่ ยาว 5-7 มม. ปลายมน มีต่อมเป็นริ้วกระจาย ดอกสีชมพูอมแดงหรือส้ม กลีบรูปไข่กลับ ยาว 0.5-1 ซม. มีต่อมกระจาย ปลายกลม ไม่มีเกล็ด มัดเกสรเพศผู้ยาว 4-8 มม. ระหว่างมัดมีเกล็ดหนารูปลิ้นสีเหลือง ยาวประมาณ 3 มม. ก้านชูอับเรณูสั้น รังไข่เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 2 มม. ผลรูปรี ยาว 0.8-1.2 ซม. กลีบเลี้ยงหุ้มเกินกึ่งหนึ่ง เมล็ดยาว 6-8 มม. รวมปีก กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชhttp://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=2465<การใช้ประโยชน์>ลำต้น-ใช้กั้นรั้ว ทำรั้ว ใช้บรรเทาโรคหิดตามง่ามนิ้วมือ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>หมะ โคะ หละ<ชื่อสามัญ (EN)> kaffir lime, Leech lime, Makrut lime, Mauritius papeda<ชื่อสามัญ (TH)>มะกรูด<ชื่อวิทยาศาสตร์>Citrus hystrix DC.CitrusRutaceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>พบทั่วไป ปลูกได้ดีในดินทุกชนิด <ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>มะกรูดเป็นไม้ยืนต้น สูง 2-8 เมตร ลำต้นและกิ่งก้านมีหนามแหลม ลำต้นแก่สีน้ำตาล กิ่งอ่อนสีเขียว ใบเดี่ยวรูปค่อนข้างกลม กว้าง 2.5-5 ซม. ยาว 3-8 ซม. ใบและดอกคล้ายมะนาว ก้านใบมีครีบขนาดใหญ่เท่าตัวใบ มีลักษณะคล้ายใบไม้ 2 ใบต่อกัน ส่วนล่างที่ติดต่อกับก้านใบคือหูใบ ใบมีสีเขียวแก่ ผิวใบเรียบเกลี้ยงเป็นมัน มีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ทั่วไป มีกลิ่นฉุน ดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อสั้น ผลชาวบ้านเรียก “มะกรูด” มีรูปร่างค่อนข้างกลม ผิวขรุขระ ผิวมีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ทั่ว ผลอ่อนสีเขียวเมื่อแก่สีเหลือง ภายในมีเมล็ดที่มีเยื่อเมือกหุ้มคณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์http://www.natres.psu.ac.th/FNR/vfsouthern/index.php/2013-10-26-10-11-55/9-uncategorised/135-2014-01-19-10-34-00<การใช้ประโยชน์>นำเปลือกของมะกรูดมาตากจนแห้งไว้ไล่ยุง ผล-นำมาสระผมแก้รังแค ใบ-เอาไว้ทำอาหารเพื่อให้เกิดกลิ่นหอม <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง เสียบยอด <ชื่อท้องถิ่น>หน้อ จอ ลอ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ราก-นำมาต้มกับน้ำ ดื่มและอาบแก้อาการปวดเมื่อย<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เต่อ คู<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-เป็นอาหารของกวาง ลำต้น-สร้างบ้าน <การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>โหม่ โพล<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-รับบประทานใช้แทนหมากไว้กินเล่นๆอยู่ในป่า<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เหงื่อ มิ่ วา<ชื่อสามัญ (EN)>Konjac<ชื่อสามัญ (TH)>บุก<ชื่อวิทยาศาสตร์>Amorphophallus konjac K.KochAmorphophallusAraceae<สถานะชื่อ>Accepted<สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ>จากอินเดีย เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ถึงอินโดนีเซียในที่ชื้นบริเวณชายป่าดงดิบ งอกงามดีในฤดูฝนและยุบตัวในฤดูแล้งเหลือแต่หัวใต้ดิน<ลักษณะทางพฤกษศาสตร์>ไม้ล้มลุกเนื้ออ่อน ลำต้นอวบน้ำ มีหัวมต้ดินเป็นก้อนใหญ่ สีน้ำตาล ขนาด 15-30 ซม. ใบ เป็นใบเดี่ยว แผ่คล้ายร่ม ขอบใบหยักเว้าเป็นแฉก ก้านใบกลม สีเขียวด่าง ยาว 150-180 ซม. ดอก เป็นช่อแกน มีใบประดับใหญ่ขอบหยักเป็นลอนคลื่นแผ่หุ้มช่อดอก กว้าง 30-45 ซม. ยาว 30 ซม. ปลายช่อเป็นรูปกรวยคว่ำ ผิวยับเป็นร่อง ดอกเพศผู้อยู่ตอนบน ดอกเพศเมียอยู่ตอนล่าง ดอกมีกลิ่นเหม็นเอียน ผล เป็นผลสด เนื้อนุ่มสีแดง ค่อนข้างกลม ขนาดประมาณ 1.2 ซม. มีจำนวนมากฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมhttp://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=965<การใช้ประโยชน์>ลำต้น-นำมาทำอาหาร หัว-ไว้ทำอาหารเจ ใช้เป็นอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน ใช้เป็นยารักษาโรคมะเร็ง <การขยายพันธุ์>เพาะเมล็ด เพาะหัว <ชื่อท้องถิ่น>หนะ โต เจ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ราก-นำมาต้มกินเป็นยาแก้ปวดท้อง ท้องอืดแก้โรคกระเพาะ<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>ที เต่อ เบย โค้ะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ใบ-นำมาต้มกินแก้ปวดท้อง<การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เกาะ ซ่ะ<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-รับประทานเป็นผลไม้ในป่ามีสรเปรี้ยว เปลือก-เป็นยาถ่ายพยาธิในหมู กลีบดอก-รับประทานได้ <การขยายพันธุ์ /> <ชื่อท้องถิ่น>เกาะ ที<ชื่อสามัญ (EN) /><ชื่อสามัญ (TH) /><ชื่อวิทยาศาสตร์ /><สถานะชื่อ /><สถานะชื่อไทย /><สภาพนิเวศ /><ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ /><การใช้ประโยชน์>ผล-รับประทานเป็นผลไม้ที่อยู่ในป่า มีรสเปรี้ยว<การขยายพันธุ์ />