_id ชื่อท้องถิ่น ชื่อสามัญ (EN) ชื่อสามัญ (TH) ชื่อวิทยาศาสตร์ Genus Family สถานะชื่อ สถานะชื่อไทย IUCN Red List สภาพนิเวศ ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ Author URL การใช้ประโยชน์ การขยายพันธุ์ 1 มะข่วง Indian ivy-rue มะข่วง Zanthoxylum rhetsa DC. Zanthoxylum Rutaceae Unresolved "" LC 2019 พบในป่าดิบแล้ง หรือป่าดิบเขา พบมากในภาคเหนือ ชอบแสงแดดจัด ขึ้นได้ดีในที่ชื้น มะแขว่นเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงถึง 20 เมตร มีหนามแหลมตามลำต้นและกิ่ง เปลือกต้นสีน้ำตาลอมเหลือง ใบดกหนาเขียวสด ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่หรือคู่ เรียงสลับ ก้านใบสีแดง ใบย่อยรูปไข่หรือรูปรี ปลายแหลม โคนแหลมและเบี้ยว ขอบเรียบหรือหยักห่างๆ ช่อดอกออกแยกแขนง ออกที่ยอดหรือตามง่ามใบ สีนวลหรือขาวอมเขียว รูปรีหรือรูปไข่ ผลเป็นผลกลุ่มออกเป็นช่อ ผลค่อนข้างกลม ผิวขรุขระ สีเขียว มีกลิ่นหอม ผลแก่เปลือกหุ้มเมล็ดสีแดง แก่จัดสีดำ แตกอ้าเห็นเมล็ดในสีดำเล็กๆ ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=13 เครื่องเทศ กินกับยำหน่อไม้ เพาะเมล็ด 2 มะขามป้อม Emblic myrabolan, Malacca tree มะขามป้อม Phyllanthus emblica L. Phyllanthus Phyllanthaceae Accepted "" "" พบประปรายในป่าเบญจพรรณแล้ง ป่าเต็งรัง และป่าแดงทั่วไป มีมากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก และภาคกลาง ชอบดินที่มีการระบายน้ำได้ดี ขามป้อมเป็นไม้ยืนต้น สูง 8-20 เมตร เปลือกเรียบเกลี้ยง ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนาน กว้าง 0.25-0.5 ซม. ยาว 0.8-1.2 ซม. ช่อดอกออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ ดอกแยกเพศ อยู่บนต้นเดียวกัน ดอกย่อยสีนวล ผลเดี่ยว ออกตามกิ่งและซอกใบจำนวนมาก เป็นผลสด รูปทรงกลม ผิวเรียบ เนื้อหนา มีเส้นพาดตามยาว 6 เส้น เมล็ดกลม สีเขียวเข้ม ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1768 ผล กินแก้ไอ เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง 3 ไผ่หอบ "" ไผ่หางช้าง Bambusa oliveriana Gamble Bambusa Poaceae Accepted "" "" พบขึ้นในป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง ไผ่ ลักษณะเลื้อยพัน กอขนาดเล็ก มีเหง้า ลำตรงอัดกันเป็นกอแน่น เนื้อลำหนา ลำอ่อนมีขนสีขาวและนวลสีขาวปก ปกติไม่มีรากอากาศที่กิ่ง ใบรูปแถบหรือรูปขอบ กาบหุ้มลำติดคงทนอยู่กับลำหรือหลุดร่วงไปค่อนข้างช้า สีเขียว มีขนสีขาวและนวลสีขาวปกคลุมหนา รอยต่อของตัวกาบกับใบยอดกาบโค้งนูนขึ้นเด่นชัด ใบยอดกาบเป็นรูปโดม รูปสามเหลี่ยม หรือรูปใบหอก ตั้งตรง ขอบด้านล่างพับจีบหรือเป็นคลื่นต่อเนื่องไปหูกาบ หูกาบเป็นติ่งรูปเคียว ขอบมีขนแข็ง ยาว ลิ้นกาบลักษณะเป็นแถบเตี้ยๆ ขอบจักไม่เป็นระเบียบ "ศูนย์ปฏิบัติการพืชเศรษฐกิจ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม Thammarat Boonthammee Bamboo Garden (BBG) — สวนไผ่บุญธรรมมี ระบบบริหารจัดการฐานข้อมูลพันธุกรรมพืช มร.ชร." "http://www.dnp.go.th/EPAC/bamboo_rattan/bamboo28.htm https://boonthammeebamboogarden.blogspot.com/2018/09/bambusa-oliveriana-gamble.html?m=1 http://pgcp.crru.ac.th/frm_show_data_plants_user.php?plants_id=450" หน่อนำไปประกอบอาหาร ลำใช้จักตอกมัดเมี่ยง ทำรั้ว ทำ-ราวตากผ้า เพาะเมล็ด แยกเหง้า 4 กระท้อนป่า Santol กระท้อนป่า Sandoricum koetjape (Burm.f.) Merr. Sandoricum Meliaceae Accepted "" LC 2018 พบในป่าดิบเขา ต่างประเทศพบในอินเดีย ภูมิภาคอินโดจีน มาเลเซีย พม่า และไทย ไม้ต้น สูง 6–8 เมตร เปลือกลำต้นชั้นนอกมีสีเทา ผิวเรียบ เปลือกไม่หลุดออก มียางสีแดงหรือสีน้ำตาล ใบประกอบ มี 3 ใบย่อย เรียงเวียน ใบย่อยรูปไข่หรือรูปรี ปลายใบเรียวแหลม โคนใบกลมหรือมน ขอบใบเป็นคลื่น แผ่นใบด้านล่างมีขน สีเขียว เมื่อใบแก่ใกล้ร่วงเปลี่ยนเป็นสีแดง ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกที่ปลายกิ่ง ดอกสมบูรณ์เพศ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ เชื่อมติดกันปลายแยกเป็น 5 แฉก กลีบดอก 5 กลีบ เกสรเพศผู้ 10 อัน เชื่อมติดกันเป็นหลอด รังไข่เหนือวงกลีบ มี 4-5 ช่อง ผลแบบผลมีเนื้อหลายเมล็ด รูปเกือบกลม มี 1-2 เมล็ด เนื้อหุ้มเมล็ดเป็นปุยสีขาว ออกดอกเดือน มกราคม-มีนาคม สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=1158&view=showone&Itemid=132 ผลสุก ทานเป็นผลไม้ เพาะเมล็ด 5 มะขม "" มะขม Pittosporopsis kerrii Craib Pittosporopsis Icacinaceae Accepted "" "" ไม่ค่อยพบมากนัก พบกระจายตามที่ร่มในป่าดิบชื้น ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก สูง ได้ถึง 8 เมตร ใบเดี่ยว รูปขอบขนานอคบ หรือรูปไข่กลับ กว้าง 4-7 เซนติเมตร ยาว 10-21 เซนติเมตร ด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ดอกออกเป็นช่ออัดแน่นกลม ออกตามซอกใบ ดอกย่อยขนาดประมาณ 1 เซนติเมตร สีขาวหรือเขียวอ่อน ก้านดอกย่อยสั้นมาก กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกัน ยาว 1.5-2 มิลิเมตร กลีบดอกยาวเรียวชิดติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็นแฉก เกสรเพศผู้ยาวเกือบพ้นปากกลีบดอก ผลสีเขียวสดและเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ขนาด 2-2.5 เซนติเมตร ด้านบนและล่างแบน ปลายมีติ่งเล็ก มีฐานกลีบเลี้ยงเจริญใหญ่มารองรับ ชั้นหุ้มเมล็ดแข็ง ผิวเรียบ สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=3051 ผลแก่ ต้มทานเป็นของว่าง เพาะเมล็ด 6 กูดก้อง "" เฟิร์นตีนมังกร หญ้ายายเภา Lygodium flexuosum (L.) Sw. Lygodium Lygodiaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ชอบแสงแดดรำไร ขึ้นได้ในดินแทบทุกชนิด พบในป่าทั่วไป หญ้ายายเภาเป็นไม้เถามีเหง้าสั้นอยู่ในดิน มีขนสีน้ำตาลปกคลุม มีใบประกอบ 5 ชั้น ก้านใบชั้นแรกยาวได้มากกว่า 50 ซม. โคนก้านสีน้ำตาลมีขนปกคลุม แกนกลางใบหรือก้านใบชั้นที่ 2 มีครีบสันตลอดความยาว มีขนปกคลุม แกนย่อยชั้นแรกหรือก้านใบชั้นที่ 3 ยาว 5 มม. มีขนปกคลุมและขนชี้ลง ก้านใบชั้นที่ 4 เป็นใบประกอบแบบขนนก 1-2 ชั้น รูปขอบขนานแกมสามเหลี่ยม ปลายแหลม กว้าง 7-12 ซม. ยาว 10-25 ซม. ก้านใบชั้นที่ 5 เป็นใบประกอบแบบนิ้วมือ 3 แฉก หรือใบเดี่ยว โคนของแฉกเว้าแบบหัวใจ ขนาดใบกว้าง 2.5 ซม. ยาว 15 ซม. ปลายแหลม ขอบใบจักซี่ฟัน เป็นครีบสันมีขนประปราย ที่โคนใบและก้านไม่มีข้อต่อที่จุดเชื่อม แผ่นใบบางและเรียบ อับสปอร์เกิดที่ส่วนติ่งยื่นออกจากขอบใบย่อยชั้นสุดท้าย องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/246 ยอดนำไปประกอบอาหาร เพาะสปอร์ แยกกอ 7 ม้าแม่ก่ำ "" คำเตี้ย ต่างไก่เตี้ย ปีกไก่ดำ Polygala chinensis L. Polygala Polygalaceae Accepted "" "" พบที่อินเดีย จีนตอนใต้ ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และนิวกินี ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามที่โล่ง ความสูงถึงประมาณ 2000 เมตร มีความผันแปรสูง ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 60 ซม. มีขนหนาแน่นตามกิ่ง ใบ และช่อดอก ใบรูปขอบขนานถึงรูปแถบ แกมรูปไข่หรือรูปไข่กลับ ยาว 1-7 ซม. ก้านใบยาว 1-2 มม. ช่อดอกออกสั้น ๆ ตามซอกใบ ใบประดับรูปไข่ ยาวประมาณ 0.5 มม. ก้านดอกยาว 0.5-1.5 มม. กลีบเลี้ยง 3 กลีบนอกรูปไข่ คู่ล่างยาว 1.5-2 มม. กลีบบนยาว 2-2.8 มม. คู่ในรูปขอบขนาน เบี้ยว ยาว 4.2-7 มม. ขอบมีขนครุย ดอกสีขาวอมเขียวหรืออมชมพู ยาว 3.5-4.5 มม. กลีบคู่บนรูปใบพาย ยาว 3.2-5 มม. กลีบล่างยาวกว่าคู่บนเล็กน้อย รยางค์ยาว 2-2.5 มม. แผ่นเกสรเพศผู้ยาวเท่า ๆ กลีบดอก ก้านเกสรเพศเมียยาว 3.5-5.5 มม. ปลายโค้ง ผลรูปกลมกว้าง ปลายเว้า เส้นผ่านศูนย์กลาง 3.5-4.5 มม. มีขนประปราย เยื่อหุ้มเมล็ดจัก 3 พู กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/Botany/detail.aspx?words=%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%81%E0%B9%88&typeword=group รากมีกลิ่นหอม ทั้งต้นนำไปต้มน้ำดื่ม/ เพาะเมล็ด 8 หญ้าคอตุง Trefle gros ข้าวเม่านก Tadehagi triquetrum (L.) H.Ohashi Tadehagi Leguminosae Accepted "" "" พบในป่าทั่วไป ชอบขึ้นบริเวณที่รกร้าง หรือริมทาง หญ้าคอตุงตัวเมียหรือหญ้าหนอนตายเป็นไม้ล้มลุก สูง 15-50 ซม. กิ่งก้านเป็นสันสามเหลี่ยม แตกกิ่งก้านสาขามาก ยอดและกิ่งอ่อนมีสีแดงมัน มีหูใบสีเงินหรือเทาสองข้าง เมื่อแก่สีชา ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปไข่หรือรูปใบหอก กว้าง 2-4 ซม. ยาว 8-10 ซม. หลังใบมีขน ท้องใบผิวเรียบ ก้านใบแผ่เป็นปีก ช่อดอกกระจะ รูปทรงกระบอก ออกที่ซอกใบหรือปลายกิ่ง ดอกรูปดอกถั่ว สีม่วง ผลเป็นฝักแบนยาว ส่วนหัวมีกลีบเลี้ยงติดอยู่ ส่วนท้ายมีรยางค์ 1 เส้น ลักษณะโค้งงอ ขอบผลเว้าตื้นหนึ่งหรือสองด้าน สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=808 ใส่ในถังดองปลาร้า กันหนอนและแมลง เพาะเมล็ด ปักชำ แยกกอ 9 หญ้าสามวัน Little ironweed หญ้าละออง หญ้าดอกขาว Cyanthillium cinereum (L.) H.Rob. Cyanthillium Compositae Accepted "" "" พบขึ้นทั่วไป ไม้ล้มลุก ลำต้นตั้งตรง สูง 15-80 เซนติเมตร ใบเดี่ยว เรียงสลับ ใบรีแคบ รูปไข่ รูปหอก หรือรูปแถบ กว้าง 1.5-3.5 เซนติเมตร ยาว 3-8.5 เซนติเมตร ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง มีใบประดับรูปคล้ายระฆัง 4 ชั้น ดอกสีม่วงเข้มแล้วค่อยๆ จางลง ผลแห้ง เมล็ดล่อน รูปทรงกระบอกแคบ สีน้ำตาลเข้ม สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1009 ทั้งต้น ต้มน้ำดื่ม แก้ไข้ เมล็ด 10 ไผ่หก Hamilton's bamboo ไผ่หก Dendrocalamus hamiltonii Nees & Arn. ex Munro Dendrocalamus Poaceae Accepted "" "" พบในป่าเบญจพรรณ พบในภาคเหนือและภาคตะวันตกด้านกาญจนบุรี ต่างประเทศพบที่พม่า อินเดีย และภาคตะวันออกด้านลาวและเวียดนาม ไผ่ประเภทเหง้ากอขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงถึง 25 เมตร ลำตรงอัดเป็นกอแน่น มักมีกิ่งเรียวเล็กที่โคน ปลายลำโค้งลง ปล้องยาว 30-60 เซนติเมตร ลำอ่อนปล้องล่างมีขนสีน้ำตาลอ่อนปกคลุม ลำแก่สีเขียวเข้มหรือสีเขียวอมเทา ปล้องบนและใต้ข้อมีวงของแถบขน สีนวลขาว ปล้องล่างมักมีรากอากาศออกตามข้อ กิ่งเกิดจากตาข้างขนาดใหญ่เด่นชัด แตกกิ่งต่ำ ใบรูปหอกหรือรูปแถบ กาบหุ้มลำสีเหลืองหรือเหลืองอมเขียว มีขนสีน้ำตาลเข้มปกคลุม ใบยอดกาบรูปใบหอกแกมรูปไข่ ตั้งตรง หรือกางออกเล็กน้อย ดอกออกเป็นช่อ ช่อดอกแบบช่อเชิงลดขนาดเล็กสีม่วงดำ ขนาด 8-10 x 3-5 มิลลิเมตร เรียบ ดอกย่อย 2-4 ดอก กาบช่อย่อย 1-2 อัน กาบล่าง 5-7 x 6-7 มิลลิเมตร ปลายมีติ่งแหลม กาบบนยาวเท่ากาบล่าง เกสรเพศผู้สีเหลืองหรือแดงม่วง ก้านเกสรเพศเมีย 4.5 มิลลิเมตร ยอดเกสรเพศเมีย 1-3 อัน สีม่วงแดง ผลแบบผลธัญพืช สีน้ำตาล สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1179 หน่อนำไปประกอบอาหาร ลำใช้จักตอกทำเสาโรงเรือน เมล็ด แยกกอ 11 มะแขว่น Indian ivy-rue มะแขว่น Zanthoxylum rhetsa DC. Zanthoxylum Rutaceae Unresolved "" LC 2019 พบในป่าดิบแล้ง หรือป่าดิบเขา พบมากในภาคเหนือ ชอบแสงแดดจัด ขึ้นได้ดีในที่ชื้น มะแขว่นเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงถึง 20 เมตร มีหนามแหลมตามลำต้นและกิ่ง เปลือกต้นสีน้ำตาลอมเหลือง ใบดกหนาเขียวสด ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่หรือคู่ เรียงสลับ ก้านใบสีแดง ใบย่อยรูปไข่หรือรูปรี ปลายแหลม โคนแหลมและเบี้ยว ขอบเรียบหรือหยักห่างๆ ช่อดอกออกแยกแขนง ออกที่ยอดหรือตามง่ามใบ สีนวลหรือขาวอมเขียว รูปรีหรือรูปไข่ ผลเป็นผลกลุ่มออกเป็นช่อ ผลค่อนข้างกลม ผิวขรุขระ สีเขียว มีกลิ่นหอม ผลแก่เปลือกหุ้มเมล็ดสีแดง แก่จัดสีดำ แตกอ้าเห็นเมล็ดในสีดำเล็กๆ ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=13 เครื่องเทศกินกับลาบ เพาะเมล็ด 12 เปล้าหลวง "" เปล้าหลวง Croton persimilis Müll.Arg. Croton Euphorbiaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ชอบขึ้นตามป่าผลัดใบ ป่าละเมาะ หรือที่โล่งแจ้ง เปล้าหลวงเป็นไม้พุ่มกึ่งยืนต้น เปลือกสีเทาค่อนข้างเรียบ ใบเดี่ยวออกเวียนสลับ รูปขอบขนานแกมรูปรี ขอบใบจักฟันเลื่อยห่างๆ ผิวใบด้านบนมีต่อมขนาดเล็กจำนวนมาก ดอกเป็นช่อยาวออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง สีขาวอมเขียว ผลแห้งแตกทรงกลม มี 3 พู มี 1 เมล็ด สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=33 ใบนำไปรมให้หญิงอยู่ไฟ ปักชำราก 13 ไผ่ไร่ "" ไผ่ไร่ Gigantochloa albociliata (Munro) Kurz Gigantochloa Poaceae Accepted "" "" พบตามป่าผสมผลัดใบ และที่รกร้างในป่าดิบแล้ง ต่างประเทศพบในอินเดียถึงภูมิภาคอินโดจีน ไผ่ อายุหลายปี เป็นกอ เหง้าสั้น ลำต้นตั้งตรง สูง 6-10 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น ยาว 12-25 เซนติเมตร มีเนื้อไม้ ปล้องกลม กาบใบ ยาว 10-20 เซนติเมตร มีขนสั้นนุ่ม ลิ้นใบ ยาว 1.2-2.5 เซนติเมตร แผ่นใบ รูปใบหอก ยาว 10-20 เซนติเมตร ที่ฐานแผ่นใบมีส่วนคล้ายก้านใบ ปลายใบเรียวแหลม ไม่มีเส้นใบตามขวาง ช่อดอกอยู่เป็นกลุ่มคล้ายรูปดาว มีใบประดับรองรับช่อดอก ช่อดอกย่อยไม่มีก้าน รูปใบหอก ประกอบด้วย 2-3 ดอกย่อย ดอกย่อยที่ฐาน 1 ดอกเป็นหมัน กาบช่อย่อยติดทน ขนาดสั้นกว่าช่อดอกย่อย กาบช่อย่อยล่างและกาบช่อย่อยบนคล้ายกัน กาบช่อย่อยบนรูปไข่ มีขนครุยที่ขอบ ดอกย่อยไม่มีกลีบเกล็ด อับเรณูมี 6 อัน ยอดเกสรเพศเมียแยกเป็น 2 แฉก รังไข่มีติ่งรูปกรวย มีขนสั้นนุ่ม แบบผลแห้งเมล็ดติด รูปขอบขนาน สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=382 หน่อนำไปประกอบอาหาร เพาะเมล็ด แยกกอ 14 ก๋ง "" ก๋ง Thysanolaena latifolia (Roxb. ex Hornem.) Honda Thysanolaena Poaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบในทุกภาคของประเทศที่มีพื้นที่สูงเหนือระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 45 เมตร ขึ้นไป ขึ้นทั่วไปบริเวณเนินเขา พื้นที่ลาดเขา ริมธารน้ำ และริมถนน ก๋งเป็นพืชกลุ่มหญ้าอายุหลายปี ลำต้นตั้งตรงและแข็งมาก สูง 3-4 เมตร ใบเดี่ยวขนาดใหญ่ รูปหอก กว้าง 4.7-9.1 ซม. ยาว 41.0-76.7 ซม. ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบเรียบ มีกาบใบเรียบหุ้มลำต้น หูใบเป็นแผ่นเยื่อบางๆ สีน้ำตาลอ่อน ช่อดอกแยกแขนงขนาดใหญ่ออกที่ปลายยอด มีขนนุ่มละเอียดปกคลุม ช่อดอกย่อยขนาดเล็ก มีดอกย่อย 2 ดอก ดอกล่างลดรูปเป็นเยื่อบาง ดอกเป็นหมัน ดอกบนเป็นดอกสมบูรณ์เพศ เมล็ดมีขนาดเล็ก สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=1171&view=showone&Itemid=132 ดอกก๋งนำไปทำไม้กวาด เพาะเมล็ด 15 ตีนเป็ด Malayan teak ไม้ตีนนก Vitex pinnata L. Vitex Lamiaceae Accepted "" LC 2018 พบที่อินเดีย ศรีลังกา บังกลาเทศ พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามป่าผลัดใบและไม่ผลัดใบ ความสูงถึงประมาณ 400 เมตร ไม้ต้น สูงได้ถึง 15 ม. มีขนประปรายตามกิ่งอ่อน แผ่นใบ ช่อดอก กลีบเลี้ยงและกลีบดอกด้านนอก ใบประกอบมี 3-5 ใบย่อย ก้านใบยาว 3-10 ซม. ก้านใบอ่อนมีปีก ใบย่อยรูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 8-15 ซม. ปลายแหลมยาว ก้านใบย่อยสั้น ช่อดอกออกที่ปลายกิ่ง ยาวได้ถึง 20 ซม. ก้านช่อยาว 2-7 ซม. ดอกหนาแน่น ไร้ก้านหรือมีก้านสั้นมาก หลอดกลีบเลี้ยงยาว 4-6 มม. ปลายจักตื้น ๆ ดอกสีม่วงอ่อน หลอดกลีบดอกยาว 2-3 มม. กลีบปากบนแฉกกลม ขนาด 1-1.5 มม. กลีบปากล่างยาว 3-3.5 มม. ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 1.5 ซม. อันสั้นยาวประมาณ 1 ซม. โคนก้านมีขน ผลกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 0.8-1.5 ซม. สุกสีดำ กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/botany/detail.aspx?words=%E0%B8%95%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8%81&typeword=group ไม้ ใช้ทำเสา เพาะเมล็ด 16 กาสามปีก (มะโหกโตน) "" กาสามปีก Vitex peduncularis Wall. ex Schauer Vitex Lamiaceae Accepted "" "" พบตามป่าดิบแล้งและป่าเบญจพรรณ ที่ระดับความสูงไม่เกิน 900 เมตร ไม้ต้น สูง 5-15 เมตร ใบ ประกอบ มีใบย่อย 3 ใบ รูปใบหอกถึงรูปขอบขนาน กว้าง 4-5 ซม. ยาว 10-15 ซม. ดอก ขนาดเล็ก สีขาวแกมเหลือง ออกเป็นช่อตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง กลีบเลี้ยงยาว 1.8-2.5 มม. กลีบดอกรูปปากเปิด ผล เมล็ดเดียว แข็ง รูปค่อนข้างกลม ขนาด 7มม. ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1812 รากต้มน้ำดื่ม/ดองเหล้า แก้เจ็บหลัง เจ็บเอว เพาะเมล็ด 17 ไผ่บงป่า "" ไผ่บงป่า Bambusa nutans Wall. ex Munro Bambusa Poaceae Accepted "" "" พบขึ้นในป่าเบญจพรรณ ไผ่ขนาดกลาง ลำต้นคดไม่สวยงาม มีหนามที่โคน ใบ ปลายใบเรียวแหลม โคนใบป้านหรือเกือบกลม ท้องใบมีขน เส้นกลางใบข้างบนแบน ขอบใบมีหนามเล็ก ๆ กาบใบแคบไม่มีขนนอกจากตามขอบอาจจะมีขนอ่อน ดอก จะออกดอกเป็นกลุ่ม ไม้ไผ่ที่ออกดอกประเภทนี้ จะออกดอกพร้อมๆกัน ครอบคลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1268 หน่อ นำไปประกอบอาหาร ลำใช้จักตอกไพคา ทำไม้หลัก ค้างผัก เพาะเมล็ด แยกกอ 18 ต้นเปา Dark red meranti, Light red meranti, Red lauan รัง Pentacme siamensis (Miq.) Kurz Pentacme Dipterocarpaceae Accepted "" "" เป็นไม้ที่ทนทานต่อความแห้งแล้งและไฟป่าได้ดีมาก พบมากตามป่าแดงหรือป่าเต็งรัง ทั่วทุกภาค ยกเว้นภาคใต้ เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงถึง 20 เมตร เปลือกลำต้นสีเทา แตกเป็นร่องเป็นสะเก็ดหนาๆไปตามยาวลำต้น ใบ เป็นใบเดี่ยว ติดเรียงสลับ รูปไข่โคนใบหยักเว้าลึก ส่วนปลายใบค่อนข้างมน ใบอ่อนแตกใหม่เป็นสีแดง ดอก เป็นช่อ ออกรวมกันเป็นพวงโตเหนือรอยแผลใบตามกิ่งและปลายกิ่ง ดอกย่อยสีเหลืองกลิ่นหอมอ่อน จะออกหลังจากใบได้หลุดร่วงไปหมดแล้ว กลีบดอกมี 5 กลีบ เรียงเวียนซ้อนกันเป็นรูปกังหัน ปลายกลีบม้วนซ้อนเข้า ดอกจะหลุดร่วงง่ายมาก ผล แข็ง รูปกระสวย หรือรูปไข่เล็ก ประกอบด้วยปีกสั้น 2 ปีก ปีกยาวรูปใบพาย 3 ปีก อาจยาวถึง 10 ซม. โคนปีกห่อหุ้มตัวผล มีเส้นตามยาวของปีก ตั้งแต่ 7 เส้นขึ้นไป ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=848 ใช้เลี้ยงครั่ง ผลสุก เป็นอาหารของสัตว์ เพาะเมล็ด 19 หญ้าเมืองวาย (สาบเสือ) Bitter bush, Siam weed หญ้าเมืองวาย (สาบเสือ Chromolaena odorata (L.) R.M.King & H.Rob. Chromolaena Compositae Accepted "" "" พบได้ตามที่รกร้างทั่วไป ชอบพื้นที่แห้งแล้ง แสงแดดจัด สาบเสือเป็นไม้ล้มลุกอายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้าน สูงได้ถึง 1.5 เมตร ทุกส่วนของต้นขณะที่ยังอ่อนมีขน ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปไข่ ผิวใบมีขน กว้าง 2-6.5 ซม. ยาว 5.5-11.5 ซม. ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวหรือขาวแกมม่วง ผลแห้ง ไม่แตก ลักษณะเป็นเส้นยาวแบน มีขน องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/211 ราก ต้มน้ำดื่ม แก้โรคกระเพาะใบ ใช้ห้ามเลือด แผลสด เพาะเมล็ด 20 ไผ่ซางป่า Giant Bamboo ไผ่ซางป่า Dendrocalamus strictus (Roxb.) Nees Dendrocalamus Poaceae Accepted "" "" "กระจายพันธุ์ตั้งแต่อินเดีย มาเลเซีย พม่า อินโดนีเซีย โดยทั่วไปจะพบมากทางภาคกลาง และภาคเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะบริเวณป่าที่มีความชุ่มชื้นสูง เช่น ในบริเวณหุบเขาจังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่และลำปาง " เป็นไม้ไผ่หน่ออัดใบ ลำต้นมีสีเขียวอ่อน ไม่มีหนาม ผิวเป็นมัน มีกิ่งแขนงมาก สูงประมาณ 6-20 ซม. มีเนื้อหนาประมาณ 5-8 มม. ปล้องยาวประมาณ 15-50 ซม. เนื้อไม้หยาบ โดยทั่วไปลำต้นมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 5-12.5 ซม. ถ้าพบบริเวณเนินเขาสูงลำต้นจะมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2.5-10 ซม. กาบหุ้มลำในปล้องต่ำ ๆ จะสั้นประมาณ 8-30 ซม. ข้างนอกกาบจะมีขนแข็งสีน้ำตาลเหลือง ในพื้นที่แห้งแล้งอาจจะไม่มีขนขณะที่ยังอ่อน กาบหุ้มลำมีสีเขียวอมเหลือง ครีบกาบเล็กหรือไม่มี่ กระจังกาบแคบ หยัก ใบยอดกาบตรงเป็นรูปสามเหลี่ยมแคบ ๆ ปลายใบเรียวแหลม โคนใบเป็นมุมป้าน ขนาดใบยาว 12-30 ซม. กว้าง 1-2.5 ซม.ลักษณะใบ ท้องใบมีขนอ่อนแน่น เส้นลายใบ 2-6 เส้น เส้นลายใบย่อย 5-7 เส้น ขอบใบสากคม ก้านใบแบน ยาว 0.2-0.5 ซม. ครีบใบไม่ค่อยเห็น กระจังใบโค้งเข้า ปลายรูปมนหรือกลม มีหยัก กาบใบข้างนอกไม่มีขน หน่อมีขนาดเล็กกว่าหน่อไผ่ตง ศูนย์ปฏิบัติการพืชเศรษฐกิจ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.dnp.go.th/EPAC/bamboo_rattan/bamboo04.htm หน่อ นำไปประกอบอาหาร ลำ ใช้สับฝาก ทำบ้าน ทำรั้ว ทำเสา เพาะเมล็ด แยกกอ 21 ทะโล้ Needlewood Tree ทะโล้ มังตาน Schima wallichii Choisy Schima Theaceae Accepted "" LC 2018 พบมากในป่าดิบชื้น และป่าเบญจพรรณทั่วไปตามเขา มีมากทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต้ของประเทศไทย ไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ลำต้นตรงสูงประมาณ 15-25 เมตร ขนาดวัดรอบลำต้นได้ถึง 1.5 เมตร เปลือกนอกขรุขระแลมักแตกเป็นร่องลึกตามยาว สีทาปนน้ำตาลอ่อน เปลือกในสีน้ำตาลอมแดง มีเสี้ยนละเอียดสีขาว เป็นพิษต่อผิวหนัง ใบ เป็นใบเดี่ยวรูปหอก ออกตามปลายกิ่งสลับกันไปและมักติดเป็นกระจุกตามปลายๆกิ่ง โคนและปลายใบสอบเรียว ขอบใบเรียบหรือบางที่หยักตื้นๆตามขอบ หลังใบมักมีสีเขียวเข้ม ท้องใบและเส้นกลางใบมีขนขึ้นประปราย ดอก สีขาวหรือขาวนวล ออกดอกเดี่ยวตามง่ามใบ กลิ่นหอม ก้านดอกยาว กลีบดอกและกลีบรองกลีบดอกมีจำนวนเท่ากันอย่างละ 5 กลีบ กลีบดอกล่างมักเล็กกว่ากลีบอื่น เกสรผู้มีจำนวนมาก สีเหลือง เกสรเมียมีอันเดียวสั้น ผลค่อนข้างกลม ผิวแข็งโตประมาณ 2.5-3 ซม. เมื่อแก่เป็นสีน้ำตาลเข้มและจะแตกออกตามรอยประสาน เป็น 4-5 เสี่ยง แต่ละส่วนมีเมล็ด 4-5 เมล็ด ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=812 เนื้อไม้สีเหลือง ทำไม้แผ่น ทำเสา แต่คัน เพาะเมล็ด 22 ไผ่ข้าวหลาม Tinwa Bamboo ไผ่ข้าวหลาม Cephalostachyum pergracile Munro Cephalostachyum Poaceae Accepted "" "" เจริญได้ดีในสภาพป่าดิบแล้งและป่าดิบชื้นทั่วไป ไผ่ข้าวหลามเป็นไผ่ขนาดกลาง ลำต้นตรง มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 3-8 ซม. เนื้อลำบางหนาไม่ถึง 5 มม. ปล้องยาว 20-45 ซม. ลำต้นสีเขียวปนเทา กาบสีหมากสุก กาบหุ้มลำหลุดร่วงง่าย มีการแตกกิ่งขนาดเท่าๆ กันรอบข้อ ใบรูปลิ่มกว้าง 3-6 ซม. ยาว 15-30 ซม. ขอบใบสากคม ครีบใบเห็นได้ชัดมาก ขอบมีขนสีจางๆ กระจังใบแคบมาก กาบหุ้มใบไม่มีขน ขอบกาบหุ้มใบมีขนสีขาว โคนใบกลม ช่อดอกออกเป็นกลุ่ม ก้านดอกสั้น มีกลีบหุ้มดอกขนาดใหญ่ กลีบดอกมี 3 กลีบ หน่อมีขนาดใหญ่ สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1057 ลำ ใช้ทำข้าวหลาม เพาะเมล็ด แยกหน่อ 23 หญ้าคมบาง Crimson Seeded Sedge หญ้าคมบาง Carex baccans Nees Carex Cyperaceae Accepted "" LC 2011 จากอินเดียว เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถึงประเทศในมหาสมุทรแปซิฟิก บริเวณที่ราบและชายป่าชุ่มชื้น ที่ระดับความสูง 800-2,565 ม. มักพบตามทุ่งหญ้า ชายป่า ที่เปิดโล่งที่ระดับค่อนข้างสูง " พืชล้มลุกจำพวกกก อายุหลายปี มีเหง้าใต้ดิน ลำต้นเป็นสามเหลี่ยม สูง 60-150 ซม.ใบเป็นใบเดี่ยว แตกจากโคนกอ ตรงกลางเป็นร่อง รูปขอบขนานแคบ ยาวเรียว กว้าง 0.4-1.4 ซม. ยาว 30-90 ซม. ขอบใบคมจักเป็นซี่ละเอียด ใบประดับเป็นวงๆ ละ 3 ใบ รูปยาวเรียว ขนาดไม่เท่ากัน ดอกสีเขียวอ่อนออกเป็นช่อ มีแขนงมาก แกนแขนงยาว 2-8 ซม. ดอกแยกเพศและสมบูรณ์เพศ อยู่บนช่อเดียวกัน เกสรผู้มี 3 อัน ผลสีแดงเข้ม ทรงกลมปลายยอดแหลม เรียงแน่นบนแกนช่อดอก ขนาด 3-4 มม." "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักพิมพ์บ้านและสวน" "http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1156 https://www.baanlaesuan.com/plants/annual/136553.html" ราก ต้มน้ำดื่ม แก้อาการปัสสาวะขัด เพาะเมล็ด แยกหัว 24 เกล็ดปลาปรุง Turkey Tangle Frogfruit เกล็ดปลาปรุง หญ้าเกล็ดปลา Phyla nodiflora (L.) Greene Phyla Verbenaceae Accepted "" LC 2019 กระจายพันธุ์ทั่วไปในเขตร้อนและเขตอบอุ่น ในประเทศไทยพบทางภาคเหนือ ภาตตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคใต้ พบตามที่ลุ่ม ริมทะเลสาบ นาเกลือ และริมถนนทั่วไป ไม้ล้มลุกทอดเลื้อยตามพื้น ลำต้นมีขนแบบ 2 แขน ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปไข่กลับยาว 0.5-1.3 เซนติเมตร กว้าง1-7 มิลลิเมตร ปลายใบแหลม ฐานใบสอบเรียว ขอบใบหยักซี่ฟันส่วนปลายใบ ขอบด้านข้างเรียบ ผิวใบทั้งสองด้านมีขนแบบ 2 แขน ก้านใบยาว 1-4 มิลลิเมตร มีขนแบบ 2 แขน ช่อดอกแบบช่อเชิงลด รูปกลม ออกที่ซอกใบช่อดอกยาว 0.2-.21 เซนติเมตร ก้านข่อดอกยาว 3-8 มิลลิเมตร ไม่มีก้านดอกย่อย ใบประดับ รูปหัวใจ ยาว 2-2.5 มิลลิเมตร กว้าง 2-2.5 มิลลิเมตร ปลายใบเป็นติ่งแหลม ผิวด้านนอกมีขน กลีบเลี้ยงเชื่อมกันเป็นถ้วยที่ฐานเล็กน้อยปลายแยกเป็น 2 กลีบ แต่ละกลีบรูปหอกยาว 1-2.5 มิลลิเมตร กว้าง 0.5-1 มิลลิเมตร เนื้อบางใส กลีบดอกรูประฆังสีขาว มีสีชมพูปนเล็กน้อย เชื่อมกันเป็นหลอดที่ฐานยาว 1-2 มิลลิเมตร ปลายแยกเป็น 4 แฉกเล็กน้อย แต่ละแฉกรูปกลมยาว 0.2-0.5 มิลลิเมตร กว้าง 0.2-0.3 มิลลิเมตร ผิวด้านนอกมีขน เกสรเพศผู้มี 4 อัน อยู่บริเวณปลายของหลอดกลีบดอก โดยที่ 2 อัน อยู่ต่ำกว่าเล็กน้อย อับเรณูรูปกลมยาว 0.1-0.2 มิลลิเมตร ติดก้านชูเกสรที่ฐาน ก้านชูเกสรเป็นแท่งยาว 0.1-0.2 มิลลิเมตร เกสรเพศเมีย รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ รูปรี 2 อันประกบกัน แต่ละอันยาว 0.5-1 มิลลิเมตร ก้านชูเกสรยาว 0.1-0.2 มิลลิเมตร ยอดเกสรเป็นก้อนกลมเล็ก ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2148 ราก นำมาต้มน้ำดื่มผสมม้าแม่ก่ำและแก้ฮากเหลือง ช่วยบำรุงกำลัง เพาะเมล็ด 25 แก้ฮากเหลือง "" แก้ฮากเหลือง หนาดคำ เครือแพว ต้นรากน้อย Desmodium oblongum Benth. Desmodium Leguminosae Accepted "" "" มีเขตการกระจายพันธุ์ตั้งแต่อินเดียถึงภูฏาน เมียนมา จีนตอนใต้ และภูมิภาคอินโดจีน ไม้พุ่มขนาดเล็ก พบขึ้นตามป่าสน ใบประกอบแบบมีหนี่งใบย่อย ดอกออกเป็นช่อที่ปลายยอด ดอกสีม่วง แต่ละข้อมีดอก 2 ดอก ช่อดอกมีขนรูปตะขอ "ทีมสำรวจพรรณไม้เชียงดาว พี่ต้อม รักษ์เขาใหญ่" "https://www.facebook.com/ForestHerbarium/posts/2221736851185323/ http://www.rakkhaoyai.com/jungle-path/4387" ราก ต้มน้ำดื่ม/ดองเหล้า ช่วยบำรุงกำลัง เพาะเมล็ด ปักชำ 26 บ่านะ "" บ่านะ "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" สัตว์ กินเป็นผลไม้ "" 27 ผักกาดดอย "" ผักกาดโคก เหงือกปลาหมอป่า Blumeopsis flava (DC.) Gagnep. Blumeopsis Compositae Accepted "" "" "" ไม้ล้มลุก ลำต้นตั้งขึ้น สูง 25-100 เซนติเมตร ใบเดี่ยว รูปไข่ ถึงรูปใบหอก หรือรูปไข่กลับ กว้าง 0.5-4 เซนติเมตร ยาว 1.5-8 เซนติเมตร ปลายแหลม โคนมน ขอบจักแหลม ดอกออกเป็นช่อกระจุกแน่น ขนาด 3-4 มิลลิเมตร มีวงประดับซ้อนเหลื่อมกัน รูปไข่ ถึงรูปขอบขนานแกมรูปแถบ ไม่มีขน ดอกเพศเมียอยู่ด้านนอก รูปเส้นด้าย ดอกสมบูรณ์เพศอยู่กลางช่อดอก เป็นหลอดสั้น ปลายแยก 4-5 แฉก แพพพัส สีขาว ยาว 2.5-5.0 มิลลิเมตร "เมดไทย (Medthai) สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้" "https://medthai.com/%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%81/ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1951" ยอดและใบ กินกับน้ำพริก (กินสด) เพาะเมล็ด 28 ขิงแมงดา "" ขิงแมงดา ตะไคร้พาน Zingiber citriodorum Theilade & Mood Zingiber Zingiberaceae Accepted "" "" ในประเทศไทยพบเป็นพืชปลูกในสวนครัวทางภาคเหนือตอนบน เหง้าใต้ดินภายในสีเหลือง ลำต้นเหนือดินสูงประมาณ 50 ซม. ทั้งต้นมีกลิ่นคล้ายมะนาว ใบรูปรีแกมขอบขนาน สีเขียว เป็นมัน ท้องใบสีเทาหม่น ช่อดอก เกิดจากเหง้า ช่อตั้งตรง ใบประดับอ่อนสีเขียว เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีแดง กลีบดอกและกลีบปาก สีขาว บอบบาง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2962 ใบ กินเป็นเครื่องเคียงแกงหน่อไม้ แยกหน่อ 29 หัวกำบิด "" หัวกำบิด Zingiber smilesianum Craib Zingiber Zingiberaceae Accepted "" "" ขึ้นตามป่าเปิด ป่าดิบ พืชล้มลุก ความสูงระหว่าง 30-40 ซม. กาบดอกสีแดง ดอกสีเหลืองปลายสีแดง ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม "http://www.qsbg.org/database/plantdb/herbarium/herbarium-specimen.asp?id=26046 http://www.qsbg.org/database/plantdb/herbarium/herbarium-specimen.asp?id=14078" ดอก กินกับน้ำพริก แยกหน่อ 30 มะหิ่งเม่น Rattlebox หิ่งเม่นน้อย Crotalaria alata D.Don Crotalaria Leguminosae Accepted "" "" พบตามพื้นที่เปิดโล่งในป่าเต็งรังและป่าผสมผลัดใบ ไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงได้ถึง 1 เมตร ลำต้นและกิ่ง แผ่เป็นปีก ใบเดี่ยว เรียงเวียน รูปไข่ รูปรี รูปไข่กลับ หรือรูปใบหอก กว้าง 0.5-5 เซนติเมตร ยาว 3-9 เซนติเมตร ปลายแหลมมนหรือเป็นติ่งแหลม โคนรูปลิ่ม มนหรือกลม แผ่นใบมีขนสั้นนุ่ม ทั้งสองด้าน หูใบแผ่เป็นปีกยาวตามกิ่ง กว้าง 4-10 มิลลิเมตร ปลายรูปสามเหลี่ยมหรือรูปเคียว ดอกออกเป็นช่อกระจะสั้นๆ ออกที่ปลายกิ่ง มี 2-3 ดอกย่อย ก้านช่อยาว 5-10 เซนติเมตร ใบประดับรูปกึ่งหัวใจถึงรูปใบหอก ยาว 4-5 มิลลิเมตร ก้านดอกยาว 4-5 มิลลิเมตร กลีบเลี้ยงรูปปากเปิด ยาวประมาณ 11 มิลลิเมตร มีขน กลีบดอกรูปดอกถั่ว สีเหลือง เกสรเพศผู้ 10 อัน รังไข่รูปขอบขนาน ฝักรูปขอบขนาน กว้างประมาณ 0.8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 4 เซนติเมตร ผิวเกลี้ยง สีดำ "สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ เมดไทย (Medthai)" "http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=1957&view=showone&Itemid=59 https://medthai.com/%E0%B8%AB%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A2/" ราก ต้มน้ำดื่ม แก้ปวดหลัง ปวดเอว เพาะเมล็ด 31 เอื้องหมายนา Crape ginger, Malay ginger, Spiral flag เอื้องหมายนา Cheilocostus speciosus (J.Koenig) C.D.Specht Cheilocostus Costaceae Accepted "" "" พบทั่วไป ชอบขึ้นตามที่ชื้นแฉะ ใต้ต้นไม้ใหญ่ บริเวณเชิงเขา ริมน้ำตก และริมทางน้ำ เอื้องหมายนาเป็นไม้ล้มลุก มีเหง้าใต้ดิน ชอบขึ้นบริเวณที่ชุ่มชื้น สูง 1.5-3 เมตร ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปวงรีแกมขอบขนานหรือรูปใบหอก กว้าง 5-8 ซม. ยาว 15-40 ซม. ช่อดอก ออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาว ตรงกลางดอกมีแต้มสีเหลืองหรือชมพู ผลแห้ง แตกได้ รูปขอบขนานแกมสามเหลี่ยม เมื่อสุกสีแดง กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=12269 ใบ นำไปลนไฟ บีบเอาน้ำหยอดหู แก้หูน้ำหนวก เพาะเมล็ด 32 ข่าป่า "" ข่าป่า Alpinia macrostaminodia Chaveer. & Sudmoon Alpinia Zingiberaceae Accepted พืชถิ่นเดียว "" "พืชถิ่นเดียวของไทย พบที่ภูวัว จังหวัดบึงกาฬ ขึ้นตามที่โล่ง ชายป่า หรือลานหินทรายใกล้แหล่งน้ำ ในป่าเต็งรัง ความสูง 200-300 เมตร " ไม้ล้มลุก เหง้าสั้น ลำต้นสูงได้ถึง 1.8 ม. ลิ้นใบคล้ายกาบ ยาว 5-6 มม. ใบเรียงสลับระนาบเดียว มี 5-10 ใบ รูปขอบขนาน ยาว 16-28 ซม. ใบช่วงโคนและปลายขนาดเล็ก ปลายกลมมีติ่งแหลม โคนกลมหรือรูปลิ่ม แผ่นใบมีขนตามเส้นกลางใบและขอบใบ ไร้ก้านหรือมีก้านยาวได้ถึง 1 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ออกที่ยอด ตั้งขึ้น ยาว 12-30 ซม. ก้านช่อดอกยาว 5-15 ซม. ใบประดับรูปใบหอกหรือรูปแถบ ยาว 1-1.8 ซม. แต่ละใบประดับมี 2-3 ดอก ใบประดับย่อยรูประฆัง ยาว 0.7-1 ซม. หลอดกลีบเลี้ยงยาวประมาณ 1 ซม. ปลายแยก 3 แฉก ดอกสีขาว กลีบดอกและหลอดกลีบยาวเท่า ๆ กลีบเลี้ยง กลีบหลังรูปขอบขนาน ยาว 1.3-1.5 ซม. กลีบคู่ข้างสีเหลืองมีปื้นแดง กลีบปากสีเหลือง กลางกลีบมีปื้นและเส้นกลีบสีแดง แผ่นกลีบรูปสามเหลี่ยม ยาวประมาณ 1.5 ซม. ปลายแฉกลึกเกือบจรดโคน แผ่นเกสรเพศผู้ที่เป็นหมันรูปไข่กลับ มีจุดสีแดงกระจาย ปลายจัก ยาวประมาณ 1 ซม. เกสรเพศผู้ยาวประมาณ 1 ซม. รังไข่มีขนสั้นนุ่ม "กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม" "http://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=1017 http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2919" หน่ออ่อน และหัว ใช้กินเป็นเครื่องเคียง มีรสชาติเผ็ด "" 33 คำมอก "" ขมอก คำมอกหลวง Gardenia sootepensis Hutch. Gardenia Rubiaceae Accepted "" "" พบตั้งแต่พม่า ไทย และลาว ในประเทศไทยพบได้ในภาคเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันออก ตามป่าเต็งรัง ที่ความสูง 200-400 เมตร จากระดับน้ำทะเล ออกดอกติดผลระหว่างเดือนมีนาคม-กรกฎาคม ไม้ต้นขนาดกลาง สูง 7-15 เมตร มีน้ำยางเหลือง กิ่งอ่อนมีขนปกคลุม ผลัดใบช่วงสั้นๆ เวลาออกดอก ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปวงรีขอบขนานหรือแกมรูปไข่กลับ กว้าง 12-18 ซม. ยาว 22-30 ซม. ปลายใบแหลมหรือมน โคนใบมน ขอบใบเรียบ มีหูใบเป็นปลอกที่บริเวณรอบกิ่ง หลุดร่วงง่ายเห็นรอยแผลชัดเจน ดอกเดี่ยวสีเหลืองสด เปลี่ยนเป็นสีซีดหรือขาวนวลเมื่อร่วง ออกที่ซอกใบ มีกลิ่นหอม ขนาดผ่าศูนย์กลาง 5.5-7 ซม. ผลเป็นผลสด รูปรีหรือรูปขอบขนาน ขนาดกว้าง 1.8-2.5 ซม. ยาว 2.2-4 ซม. ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=892 กินเนื้อในเมล็ด แก้กระหายน้ำ ชุ่มคอ เพาะเมล็ด 34 โด่ไม่รู้ล้ม Prickly leaved elephant's foot โด่ไม่รู้ล้ม Elephantopus scaber L. Elephantopus Compositae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบตามขอบป่าชายทุ่ง ปะปนกับหญ้าอื่นๆ และขึ้นบนภูเขาสูง ที่มีอากาศเย็น ความชื้นสูง "โด่ไม่รู้ล้มเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นสั้น ใบเดี่ยว เรียงซ้อนสลับเป็นวง รูปขอบขนานหรือรูปใบหอกกลับ ส่วนใหญ่แผ่ราบไปกับผิวดิน ขอบใบหยักฟันเลื่อย ช่อดอกแทงออกจากกลางต้น ก้านช่อแตกแขนงได้ ดอกย่อยขนาดเล็ก เป็นกระจุก ผลเป็นผลแห้ง ไม่แตก ในชุมชนมี 2 ชนิด คือ ช้างย่ำแป้ตัวผู้ ตามลำต้นและใบไม่มีขน และช้างย้ำแป้ตัวเมียหรือไฟเดือนห้า ตามลำต้นและใบมีขน ใช้ประโยชน์ทั้ง 2 ชนิด เหมือนกัน แต่ช้างย้ำแป้ตัวเมียพบในพื้นที่น้อยกว่า " สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=97 ราก ต้มน้ำดื่ม/ดองเหล้า แก้เจ็บหลัง เจ็บเอว บำรุงกำลัง เพาะเมล็ด แยกกอ 35 ไม้แงะ Teng, Thity, Burmese sal ไม้แงะ เต็ง Shorea obtusa Wall. ex Blume Shorea Dipterocarpaceae Unresolved "" NT 2017 พบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บริเวณป่าเต็งรัง ออกดอกและผลระหว่างเดือนมีนาคม-มิถุนายน ก่อนออกดอกจะผลัดใบ และผลิใบใหม่พร้อมกับช่อดอก ไม้ต้น สูง 10-20 ม. ใบ เป็นใบเดี่ยว รูปขอบขนาน กว้าง 2.5-7 ซม. ยาว 4-16 ซม. โคนและปลายมน ขอบใบบิดเป็นคลื่นเล็กน้อย ก้านใบยาว 1-1.5 ซม. ดอก สีขาว มีกลิ่นหอมออกเป็นช่อ กลีบรองดอก 5 กลีบ กลีบดอก 5 กลีบ รูปใบหอก กว้าง 3-5 มม. ยาว 1-1.5 ซม. ปากกลีบบิด เกสรผู้ขนาดเล็ก จำนวนมาก ผล รูปไข่ ขนาด 6-8 มม. มีปีกสั้น 2 ปีก ยาว 3-4.5 ซม. ปีกยาว 3 ปีก รูปหอกกลับ กว้าง 0.7-1 ซม. ยาว 4-6 ซม. "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้" "http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1042 http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=64" ไม้ใช้ทำเสาบ้าน เพาะเมล็ด 36 ก่อแป้น "" ก่อแป้น Castanopsis diversifolia (Kurz) King ex Hook.f. Castanopsis Fagaceae Accepted "" "" พม่า ลาว ภาคเหนือ,ภาคกลางตามป่าดินเขา,ป่าเหล่า,ป่าเบญจพรรณ ที่สูงระหว่าง(700) 1,000–1,500 (2,200) เมตร ไม้ต้น สูง 10-30 ม. กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาล ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปรีหรือขอบขนาน กว้าง 5-10 ซม. ยาว 12-20 ซม. ช่อดอกออกที่ซอกใบหรือปลายกิ่ง ช่อเพศผู้แยกแขนง ช่อเพศเมียเป็นช่อเดี่ยวดอกสีขาวนวลหรือสีเหลืองอ่อน ผลกลมแป้น ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.5-4 ซม. กาบหุ้มผลเป็นหนามไม่แตกแขนงหุ้มผลมิด ออกดอกเดือน ก.พ.-เม.ย. สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=3088 ผล ทานเป็นของว่าง ไม้ ใช้ทำเสาบ้าน ไม้แผ่น เพาะเมล็ด 37 หญ้ารีแพร์ Barbed grass หญ้าฮี๋หยุ่ม หญ้าเหนียวหมา Centotheca lappacea (L.) Desv. Centotheca Poaceae Accepted "" "" พบในแอฟริกา อินเดีย ศรีลังกา เนปาล ภูฏาน จีน พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ออสเตรเลีย และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยพบทุกภาค เป็นวัชพืช ความสูงถึงประมาณ 2000 เมตร หญ้าล้มลุกหลายฤดู มีเหง้า ลำต้นสูง 30-60 ซม. ข้อบวมพอง ใบรูปใบหอก ยาว 10-16 ซม. โคนสอบ ขอบมีขนสาก เส้นใบมีเส้นขวางเป็นตาราง ลิ้นกาบขอบมีขนครุย ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ช่อแขนงคล้ายช่อกระจะ ช่อดอกย่อยออกเดี่ยว ๆ เรียงเวียน รูปใบหอกแกมรูปไข่ แบนด้านข้าง ยาว 5-7 มม. ก้านช่อยาวได้ถึง 3 มม. กาบช่อดอกย่อยบาง รูปขอบขนานแกมรูปไข่ ปลายแหลม เส้นกาบ 3 เส้น กาบล่างยาวประมาณ 2.5 มม. สันกลางกาบมีหนาม กาบบนยาว 3-3.5 มม. เกลี้ยง มีดอกย่อย 3 ดอก ดอกล่างสมบูรณ์เพศ กาบบาง เกลี้ยง กาบล่างรูปใบหอก ยาวประมาณ 4 มม. เส้นกาบ 7 เส้น กาบบนรูปคล้ายเรือ ยาวประมาณ 3 มม. ปลายมีขนด้านข้าง เส้นกาบ 2 เส้น ดอกบน 2 ดอก เป็นหมัน กาบบาง ปลายกาบมีขนด้านข้าง ยาวประมาณ 3 มม. กาบล่างรูปใบหอก มีขนต่อมบนเส้นกาบ เส้นกาบ 7 เส้น กาบบนรูปเรือ เส้นกาบ 2 เส้น กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/botany/detail.aspx?wordsnamesci=Centotheca0lappacea0(L.)0Desv. ราก ต้มน้ำดื่ม ช่วยให้มดลูกเข้าอู่ เพาะเมล็ด 38 มะเขือปู่ "" มะเขือปู่ มะอึก Solanum stramoniifolium Jacq. Solanum Solanaceae Accepted "" "" มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งรวมไปถึงประเทศไทยด้วย เพาะปลูกอย่างแพร่หลายทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ไม้พุ่ม สูง ๑ – ๒ ม. เกือบทุกส่วนมีหนามปกคลุม ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่กว้าง ขอบใบเว้าเป็นพู ดอกออกเป็นช่อกระจุกจากซอกใบ สีขาวหรือสีม่วง ผลสดรูปทรงกลม ขนาด ๒ – ๓ ซม. มีขนสีขาวปกคลุม ออกดอกตลอดปี ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด "เมดไทย (Medthai) ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม" "https://medthai.com/%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B6%E0%B8%81/ http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2907" ผล นำไปเผาและเอามาตำทำน้ำพริก เพาะเมล็ด 39 กวาวเครือขาว White kwao krua กวาวเครือขาว Pueraria candollei var. mirifica (Airy Shaw & Suvat.) Niyomdham Pueraria Leguminosae Accepted "" "" จากอินเดียถึงเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยพบทางภาคเหนือและภาคตะวันตก เป็นไม้กลางแจ้งที่ขึ้นได้ดีตามป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณแล้ง ที่ระดับความสูง 100-300 เมตร เป็นไม้เถา ขึ้นยึดเกาะกับต้นไม้ใหญ่ มีหัวใต้ดินเป็นก้อนใหญ่สีขาว ยอดอ่อนมีขนนุ่มปกคลุม ใบ เป็นใบประกอบ ก้านหนึ่งมี 3 ใบย่อย ดอก เป็นดอกเดี่ยวขนาดใหญ่ สีแสด รูปดอกถั่ว ขนาดยาว 4-7 ซม. กลีบรองดอกเชื่อมติดกันเป็นรูประฆัง กลีบดอก 5 กลีบ กลีบตั้งแผ่กว้าง กลีบข้างแคบ กลีบกระทงโค้งแหลม ยาวเป็น 4-5 เท่าของกลีบรองดอก ผล เป็นฝักแบนเห็นก้านชัดเจน ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=973 เถา ใช้มัดลากต้นไม้ เพาะเมล็ด 40 ขยอม Common devil pepper ขยอม ระย่อมใหญ่ Rauvolfia verticillata (Lour.) Baill. Rauvolfia Apocynaceae Accepted "" "" พบที่อินเดีย ศรีลังกา จีนตอนใต้ พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และป่าดิบเขา ความสูงถึงประมาณ 1600 เมตร ไม้พุ่ม สูงได้ถึง 5 ม. ใบรูปขอบขนาน รูปใบหอก หรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 3-30 ซม. เส้นแขนงใบข้างละ 9-18 เส้น ก้านใบยาว 0.5-1 ซม. ช่อดอกหลายช่อเรียงเวียนรอบข้อตามปลายกิ่ง ยาวได้ถึง 12 ซม. ก้านช่อสั้นหรือยาวได้ถึง 10 ซม. ก้านดอกยาว 3.5-7.5 มม. กลีบเลี้ยงรูปไข่หรือรูปขอบขนาน ยาว 1.5-2.5 มม. ดอกสีขาวหรือสีแดง หลอดกลีบดอกยาว 1-1.8 ซม. มีขนรอบปากหลอด กลีบรูปรี ยาว 2-4 มม. เกสรเพศผู้ติดใกล้ปากหลอด คาร์เพลแยกกัน เกสรเพศเมียยาว 0.4-1 ซม. รวมยอดเกสร ผลออกเป็นคู่ รูปรี ยาว 0.8-1.4 ซม. กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/botany/detail.aspx?wordsnamesci=Rauvolfia0verticillata0(Lour.)0Baill. ใช้เพาะเห็ดลม และใช้ทำบ้าน เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ 41 ตาลเหลือง yellow Mai flower ตานเหลือง ช้างน้าว Ochna integerrima (Lour.) Merr. Ochna Ochnaceae Accepted "" LC 2019 พบในป่าดิบแล้งทั่วไป ชอบดินร่วนปนทราย มีความชื้นปานกลาง แสงแดดส่องทั้งวัน ขึ้นได้ในดินทุกชนิด ตานเหลืองเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก เปลือกต้นสีน้ำตาล แตกเป็นร่อง ผิวเปลือกเป็นขุย ใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามเป็นคู่ๆ ตั้งฉากกัน รูปหอกและขอบขนาน ออกเป็นกระจุกที่ปลายยอด ใบกว้าง 3-7 ซม. ยาว 8-15 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบจักซี่ฟัน ผิวใบเรียบมัน สีเขียวอ่อน ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1028 ทั้งต้น นำมาต้มน้ำอาบ แก้อาการ ตัวเหลือง เพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง 42 ไม้ฮ้าง Dark red meranti, Light red meranti, Red lauan ไม้ฮ้าง รัง Pentacme siamensis (Miq.) Kurz Pentacme Dipterocarpaceae Accepted "" "" เป็นไม้ที่ทนทานต่อความแห้งแล้งและไฟป่าได้ดีมาก พบมากตามป่าแดงหรือป่าเต็งรัง ทั่วทุกภาค ยกเว้นภาคใต้ เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงถึง 20 เมตร เปลือกลำต้นสีเทา แตกเป็นร่องเป็นสะเก็ดหนาๆไปตามยาวลำต้น ใบ เป็นใบเดี่ยว ติดเรียงสลับ รูปไข่โคนใบหยักเว้าลึก ส่วนปลายใบค่อนข้างมน ใบอ่อนแตกใหม่เป็นสีแดง ดอก เป็นช่อ ออกรวมกันเป็นพวงโตเหนือรอยแผลใบตามกิ่งและปลายกิ่ง ดอกย่อยสีเหลืองกลิ่นหอมอ่อน จะออกหลังจากใบได้หลุดร่วงไปหมดแล้ว กลีบดอกมี 5 กลีบ เรียงเวียนซ้อนกันเป็นรูปกังหัน ปลายกลีบม้วนซ้อนเข้า ดอกจะหลุดร่วงง่ายมาก ผล แข็ง รูปกระสวย หรือรูปไข่เล็ก ประกอบด้วยปีกสั้น 2 ปีก ปีกยาวรูปใบพาย 3 ปีก อาจยาวถึง 10 ซม. โคนปีกห่อหุ้มตัวผล มีเส้นตามยาวของปีก ตั้งแต่ 7 เส้นขึ้นไป ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=848 ใช้เลี้ยงครั่ง ผลสุก เป็นอาหารของสัตว์ เพาะเมล็ด 43 ส้มปิ "" ส้มปิ "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ยอด กินกับน้ำพริกตาแดง "" 44 ต้างหลวง Snowflake aralia, Snowflake tree, Snow flake tree ต้างหลวง Trevesia palmata (Roxb. ex Lindl.) Vis. Trevesia Araliaceae Accepted "" LC 2018 พบทั่วไปบริเวณหุบเขาที่ชุ่มชื้น ชอบดินร่วน อุดมสมบูรณ์ มีความชื้น ระบายน้ำดี ต้างเป็นไม้ยืนต้น สูง 3-6 เมตร ใบเดี่ยว เรียงสลับ หนาแน่นอยู่ที่ปลายยอด รูปโล่ ขอบใบหยักเว้าลึกเป็นพู 5-9 พู กว้างและยาว 20-30 ซม. แผ่นใบสีเขียวแกมน้ำตาล ผิวใบมีขนละเอียดสีน้ำตาล ช่อดอกออกที่ลำต้นใกล้ปลายยอด กลีบดอกสีเหลือง ผลสด รูปกรวยคว่ำ สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=716&view=showone&Itemid=59 ดอก นำมาประกอบอาหาร เพาะเมล็ด แยกหน่อ 45 ค้างคาวดำ (เนระพูสีไทย) Bat flower, Bat head lily, Devil flower, Back tacca เนระพูสีไทย ว่านค้างคาว ค้างคาวดำ Tacca chantrieri André Tacca Dioscoreaceae Accepted "" "" พบได้ทั่วไปทุกภูมิภาคของประเทศ ในป่าดงดิบชื้น สูงจากระดับน้ำทะเล 500-1,500 เมตร ที่ได้รับความชื้นตลอดปี และมักเจอเป็นดงในเขตที่มีร่มเงาจากไม้ใหญ่ ใกล้แหล่งนํ้า ดีงูหว้าเป็นไม้ล้มลุก อายุหลายปี มีเหง้าใต้ดิน ใบเดี่ยว เรียงสลับ เวียนออกเป็นรัศมี รูปขอบขนานและใบหอก ก้านใบแผ่เป็นกาบ ดอกช่อซี่ร่มชูขึ้นจากกลางกอ มีดอกย่อย 4-6 ดอก กลีบดอก 2 กลีบ สีม่วงแกมเขียวถึงสีม่วงดำ รูปไข่กลับ ใบประดับ 2 คู่ สีเขียวถึงสีม่วงดำ เรียงตั้งฉากกัน มีชั้นมงกุฎลักษณะคล้ายเส้นด้ายสีม่วงดำยื่นห้อยลงมา หน้าตาดอกเหมือนกับค้างคาวกำลังกระพือปีก ผลสดรูปขอบขนานแกมสามเหลี่ยม มีสันเป็นคลื่นตามยาว เมล็ดรูปไต "ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้" "http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2261 http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=951&view=showone&Itemid=59" ใบ กินกับลาบ เพาะเมล็ด และแยกเหง้า 46 ผักเปียก "" ผักเปียก ชะพลู Piper sarmentosum Roxb. Piper Piperaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบขึ้นตามที่ลุ่มชื้นแฉะ ชอบดินอุดมสมบูรณ์มีอินทรียวัตถุสูง ชะพลูเป็นไม้ล้มลุก สูง 30-80 ซม. มีไหลงอกเป็นต้นใหม่ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหัวใจ กว้าง 5-10 ซม. ยาว 7-15 ซม. ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบเป็นคลื่น ใบสีเขียวเข้มเห็นเส้นใบชัดเจน ช่อดอก ออกที่ซอกใบ รูปทรงกระบอก ดอกย่อยแยกเพศ ผลเป็นผลสด ต้นและใบมีกลิ่นเฉพาะตัวและมีรสเผ็ดเล็กน้อย ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2897 ใบนำไปประกอบอาหาร (ใส่ในแกงปลี และกินกับน้ำพริกน้ำปู) ปักชำต้น 47 ตองสาด "" ตองสาด Phrynium pubinerve Blume Phrynium Marantaceae Accepted "" "" พบในป่าเบญจพรรณ ป่าดิบเขา และป่าดิบชื้น ขึ้นใกล้แหล่งน้ำ ที่ระดับความสูง 800 เมตร จากระดับน้ำทะเล ไม้ล้มลุกมีเหง้า อายุหลายปี เลื้อยสูง 1-3 เมตร มีเหง้าเจริญใต้ดิน มักขึ้นเป็นกลุ่มขนาดใหญ่ ใบเดี่ยวงอกจากตาบริเวณเหง้าและลำต้น ชูตั้งขึ้นเหนือดิน ก้านใบค่อนข้างกลม โคนก้านใบมักมีรอยแต้มสีชมพูหรือสีชมพูอมแดง ส่วนที่เหลือด้านบนสีเขียวอ่อนหรือสีเขียวอมเทา ก้านใบยาว 10-20 เซนติเมตร กาบใบยาว 25-94 เซนติเมตร โคนก้านใบโป่งพอง ยาว 2-12 เซนติเมตร สีเขียวปนเหลือง มีขนสีน้ำตาลคล้ายก้านใบ ใบรูปใบหอกถึงรูปรีแกมขอบขนาน รูปไข่กว้างเกือบกลม กว้าง 7.5-37 เซนติเมตร ยาว 22.3-78 เซนติเมตร ปลายใบโค้งมน อาจมีติ่งแหลมเล็กน้อย โคนใบโค้งมน ปลายตัดตรงหรือเว้าเล็กน้อย ขอบใบเรียบ ดอกออกเป็นช่อกระจุกแน่น ออกบริเวณก้านใบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3-4 เซนติเมตร มีก้านช่อดอกยาว 43-210 เซนติเมตร ดอกออกเป็นคู่ 2-4 ดอก ในแต่ละช่อย่อยมีใบประดับ รูปรีถึงรูปไข่ สีเขียวปนเหลือง ดอกสีขาวอมชมพู ยาว 1.8-2 เซนติเมตร ผลมี 1-40 ผล อยู่บนแกนช่อผล รูปทรงสามเหลี่ยม กว้าง 1 เซนติเมตร ยาว 1.2-1.5 เซนติเมตร ผลสุกสีแดงสด ภายในมี 1 เมล็ด เมล็ดรูปรี "องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้" "https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/225 http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=1227" ใบ ใช้ห่อของ และรองก๋วยเมี่ยง แยกหน่อ 48 ส้มกุ้ง False Black Pepper, White-flowered Embelia, Vidanga ส้มกุ้ง Embelia ribes Burm.f. Embelia Primulaceae Accepted "" "" "" เป็นพรรณไม้พุ่มรอเลื้อยหรือไม้เลื้อย มีความสูงได้ประมาณ 3-6 เมตร และอาจยาวได้ถึง 13 เมตร ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ ลักษณะของใบเป็นรูปขอบขนานแกมวงรีถึงรูปขอบขนานแกมใบหอก ปลายใบเรียวแหลม โคนใบเป็นรูปลิ่มหรือกลม ส่วนขอบใบเรียบ ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1.2-3 เซนติเมตร และยาวประมาณ 3-8 เซนติเมตร ผิวใบเกลี้ยงเป็นมัน ออดอกเป็นช่อแยกแขนง โดยจะออกที่ปลายกิ่ง ยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร ดอกย่อยเป็นสีเขียวหรือสีขาว กลีบเลี้ยงดอกเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็นแฉกลึก ยาวประมาณ 0.5 มิลลิเมตร กลีบดอกเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็นแฉกลึก ลักษณะเป็นรูปวงรี ยาวประมาณ 1.5-2 มิลลิเมตร ด้านนอกมีขนขึ้นหนาแน่น ผลเป็นผลสด ลักษณะของผลเป็นรูปทรงกลม มีขนาดกว้างประมาณ 3-4 มิลลิเมตร ผลอ่อนเป็นสีเขียว เมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีแดงหรือดำ ฉ่ำน้ำ เมดไทย (Medthai) https://medthai.com/%E0%B8%AA%E0%B9%89%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B9%89%E0%B8%87/ ก้านใบนำไปประกอบอาหาร (ใส่จอผักกาด) ใบ ใช้ขัดมือ ทำให้มือสะอาด เพาะเมล็ด 49 ลิงลาว "" ลิงลาว Aspidistra sutepensis K.Larsen Aspidistra ‎Asparagaceae Accepted "" "" ชอบขึ้นในป่าดิบแล้งและป่าดิบเขาของภาคเหนือและภาคอีสาน โดยเฉพาะบริเวณริมลำธารที่มีความชื้นสูง ลิงลาวเป็นพืชล้มลุก แตกกอมีเหง้าอยู่ใต้ดิน ใบเดี่ยวออกเวียนจากลำต้นใต้ดิน รูปขอบขนาน ปลายใบแหลม แผ่นใบสีเขียวเข้มเป็นมัน ดอกออกจากลำต้นใต้ดิน ตั้งตรงชูก้านดอกขึ้นคล้ายดอกกล้วยไม้ ดอกย่อยสีขาวอมม่วง บานจากล่างขึ้นบน ผลแบบแคปซูล สีเขียวเข้ม กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/botany/detail.aspx?words=%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3&typeword=group ดอก ใช้ประกอบอาหาร แยกหน่อ 50 บอนผา "" บอนผา Alocasia evrardii Gagnep. Alocasia Araceae Unresolved "" "" ชอบขึ้นตามริมลำธาร หรือใกล้ก้อนหินที่มีดินชื้นตามป่าทั่วไป แสงแดดปานกลาง บอนผาเป็นพืชล้มลุก มีเหง้าใต้ดิน ไหลทอดเลื้อยและแตกกอใหม่ได้ ก้านใบยาวออกจากเหง้าใต้ดิน ใบรูปลูกศร ดอกออกเป็นช่อเชิงลด กลีบเลี้ยงรูปใบหอก ขอบและปลายโค้งหุ้มดอก ดอกเรียงกันแน่นเป็นแท่งกลม มีกลิ่นหอมช่วยล่อแมลง ผลค่อนไปทางกลม มีรอยบุ๋มตรงกลาง เมื่อแก่จัดสีส้มหรือส้มอมแดง องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/252 ใบอ่อน ใช้ประกอบอาหาร (แกงใส่หนัง) เพาะเมล็ด แยกเหง้า 51 เต่าร้าง Fish tail palm, Wart fish tail palm, Burmese fish tail palm, Clustered fish tail plam, Tufted fish tail palm เต่าร้าง Caryota mitis Lour. Caryota Arecaceae Accepted "" LC 2018 พบทุกภาคของประเทศ เป็นไม้กลางแจ้ง ชอบดินร่วนปนทรายที่มีการระบายน้ำดี เต่าร้างเป็นไม้ยืนต้น ตระกูลปาล์มแตกกอ มีใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ใบย่อยรูปสามเหลี่ยมหยักเว้า ปลายแหลมคล้ายหางปลา โคนใบรูปลิ่ม ผิวใบสีเขียวเป็นมัน กาบใบยาว โคนกาบใบมีขนสีน้ำตาลแดงปนเทาหรือสีดำ ช่อดอกเชิงลดสีขาวอมเหลือง ออกตามซอกใบห้อยลงมา ผลเป็นกลุ่มทรงกลม เมื่อสุกสีแดงคล้ำ แต่ละผลมี 1 เมล็ด กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th/Botany/detail.aspx?words=%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87&typeword=group หน่อ ใช้ประกอบอาหาร เพาะเมล็ด แยกกอ 52 ผักกูด Paco ผักกูด Diplazium esculentum (Retz.) Sw. Diplazium Athyriaceae Accepted "" LC 2011 ชอบขึ้นบริเวณที่มีความชื้นสูง หรือตามลำห้วยที่มีน้ำไหลผ่าน มีแสงแดดรำไร ปลูกได้ตามชายคลอง และห้วยหนอง ผักกูดเป็นพืชไม่มีดอกจำพวกเฟิร์นที่มีต้นขนาดใหญ มีเหงาทอดเลื้อยตามผิวดิน ใบเปนใบประกอบแบบขนนก 2-3 ชั้น ใบยอยบาง โคนใบมน ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบหยัก ยอดใบอ่อนม้วนงอ ใต้ใบมีอับสปอร์สีน้ำตาลเรียงตามแนวเส้นใบ ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1840 ยอด นำไปประกอบอาหาร แยกกอ สปอร์ 53 มะเขือพวง Pea eggplant, Turkey berry, prickly nightshade มะเขือพวง Solanum torvum Sw. Solanum Solanaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" พบได้ทั่วไป ที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 1,600 เมตร เติบโตได้ในที่กลางแจ้งหรือที่ร่ม ชอบความร้อนชื้นสูง แต่ไม่ชอบน้ำขังแฉะ มะเขือพวงเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 2 เมตร ลำต้นมีหนามสั้นทั่วไป แตกกิ่งก้านสาขามาก ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปรีหรือรูปไข่ กว้าง 5-20 ซม. ยาว 7-25 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมน มีขนนุ่มปกคลุมทั้ง 2 ด้าน ช่อดอก ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง มีดอกย่อยจำนวนมาก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ส่วนโคนเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็นแฉก ติดคงทน กลีบดอก สีขาว 5 กลีบ เชื่อมติดกันเป็นรูปดาว ผลกลุ่มออกเป็นช่อ ผลย่อยรูปทรงกลม ภายในมีเมล็ดกลมแบนจำนวนมาก สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&id=3055 ผล นำไปประกอบอาหาร เพาะเมล็ด ปักชำราก 54 ส้มป้าน "" ส้มป้าน "" "" "" "" "" "" "" "" "" "" ผล นำไปประกอบอาหาร "" 55 ต๋าว Sugar palm, Sweet palm ลูกชิด ตาว Arenga pinnata (Wrumb) Merr. Arenga Arecaceae Accepted พืชที่พบได้ทั่วไป "" ชอบขึ้นบริเวณเชิงเขา โดยเฉพาะริมลำธาร บริเวณดินร่วน ชอบอากาศชุ่มชื้น พบมากในภาคเหนือ ต๋าวเป็นไม้ยืนต้นอายุยืน เป็นพืชขนาดใหญ่ตระกูลปาล์ม ใบประกอบแบบขนนก ออกเรียงสลับ รูปขอบขนาน ปลายใบมนและแหลม โคนใบรูปเงี่ยงใบหอก ขอบใบเรียบ ผิวใบหนา หลังใบสีอ่อน ช่อดอกเชิงลดขนาดใหญ่ออกตามซอกใบห้อยยาวลงได้มากกว่า 2 เมตร ผลกลุ่มรูปไข่สีเขียว ผลแก่สีเหลืองและดำ เมล็ดสีขาวขุ่น ลักษณะนิ่มและอ่อน แต่ละผลมี 2-3 เมล็ด ต้นต๋าวให้ผลช่วงอายุ 15-20 ปี ส่วนใหญ่ให้ผลครั้งเดียว มากที่สุดไม่เกิน 4 ครั้ง เมดไทย (Medthai) https://medthai.com/%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A7/ หน่อ ใช้ประกอบอาหาร เพาะเมล็ด 56 ผักหนาม Livid flower, Unicorn plant ผักหนาม Lasia spinosa (L.) Thwaites Lasia Araceae Accepted "" LC 2011 พบขึ้นทั่วทุกภาคของประเทศ บริเวณริมน้ำ หรือชายน้ำ ชอบดินชื้นแฉะ ผักหนามเป็นไม้ล้มลุก อายุหลายปี ลำต้นทอดเลื้อยและชูยอดขึ้น มีหนาม ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปลูกศร หรือขอบใบหยักเว้าลึก แผ่นใบด้านปลายใบ ขนาด กว้าง 35 และยาว 45 ซม. แผ่นใบด้านโคนใบขนาด กว้าง 10 และยาว 25 ซม. มีหนามบริเวณเส้นใบด้านล่าง ก้านใบยาวได้ถึง 1 เมตร มีหนาม ช่อดอก แทงจากกาบใบ ก้านดอกยาวได้ถึง 75 ซม. มีหนาม ใบประดับสีน้ำตาลแกมเขียวถึงสีม่วง ยาวได้ถึง 55 ซม. บิดเป็นเกลียวเล็กน้อย กลีบดอกสีชมพูแล้วเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแกมเขียว ผลสด หนาและเหนียว องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/261 ยอด นำไปประกอบอาหาร ปักชำเหง้า 57 เปล้าเลือด "" เปล้าเลือด กระท่อมเลือด สบู่เลือด กลิ้งกลางดง Stephania venosa Spreng. Stephania Menispermaceae Unresolved "" "" พบขึ้นในป่าทั่วไป โดยเฉพาะป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้ง ไม้เลื้อย มีหัวขนาดใหญ่ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่กว้างถึงรูปค่อนข้างกลม กว้าง 6-12 ซม. ยาว 6-15 ซม. ก้านใบติดบนแผ่นใบใกล้ฐาน เนื้อใบบาง ผิวใบเกลี้ยง ช่อดอกเพศผู้ออกที่ซอกใบ เป็นช่อกระจุกคล้ายช่อซี่ร่ม ช่อเพศเมียเป็นกระจุกแน่น กลีบดอกสีส้ม ผลเมล็ดเดียวแข็ง รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 6 มม. ออกดอกเดือน มี.ค.-พ.ค. ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2776 หัว ต้มน้ำดื่มกับข้าวจ้าว แก้ริดสีดวงทวาร แยกหัว ผลพิเศษและรากสะสมอาหาร